Çürümeye dair akılda kalmasını istediğim şudur ki çürüme, başladığında durdurulamayacağıdır. Bu yüzden yalnızca senin sağlam olman yetmez, çürüklerden de özenle uzak durman gerekecektir
1- SORUN: Çünkü çürüme, yapıyı bir arada tutan yasaları işlevsiz kılar. Başka yasalara itaat edilmeyen yerde çürüme, tek yasa olur. Çürümenin çaresi yoktur. Devrini tamamlayacaktır. Çürüme bir kez başlamaya görsün, hükmünü icra edene dek sürecek ve bir sonraki yapının gübreliği olacaktır.
2- ETKİSİ: Kötü haber; çürüme başladığında engellenmiyor oluşudur da iyi haber; bir sonraki yapının fidanının boy atacağı, yeni bir geleceğin vaadi olan gübreliğe dönüşeceğidir. Toplumu çürüten, bireyler arasındaki asabiyetin (İbni Haldun’un önerisi) azalmasıdır.
BABALAR VE OĞULLAR
3- ÇÖZÜM: Kurucu babalar, değerleriyle vardır ve ülkeyi inşa eder, toplumu var kılarlar. Oğulları da babaları kadar olmasa da değerleriyle toplumu güçlendirirler, bayındır kılarlar. Ancak üçüncü nesil, torunlar; kurucu babaların değerlerini unutmuş, aralarındaki dayanışma bağını zayıflatmışlardır.
4- YÖNTEM: Bu dönemde sanat, edebiyat, mimari, estetik gelişir. Torunların çocukları ise çürüme neslidir. Asabiyet yok olmuştur. Geriye; bencil, çıkarcı, değerlerini yitirmiş, ahlakı çökertmiş, hedonist bir yapı gelmiştir. İşte bu çürüme nesli, büyük bedeller ödeyecek ve doğuracağı çocuklar bir sonraki çağın kurucuları olacaktır.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Çürümeye dair…
Çürüme birdenbire mi olur?
Çürümenin 4 evreli devranına dair… 1- Zor zamanlar, güçlü liderler doğurur; 2- Güçlü liderler kolay ortamlar üretir; 3- Kolay ortamlar, zayıf liderler var eder; 4- Zayıf liderler, zor zamanları geri getirecektir.
Zor zamanlar ile çürüme bağlantısı?
Liyakati dışlarsın, bilen değil bizden insanlara meyledersin, terazinin ayarıyla oynarsın, devlet malını deniz yemeyeni domuz diye tanımlarsın, bal tutan parmağını yalar, hukuk gücünü kaybeder.
NOT
ÇÜRÜK TOPLUM HAPİSHANEYE DÖNÜŞÜR
Çürüme tepeden başlar, tabana yayılır. Çürüme bir kez tetiklenince, toplumsal değerler ihlal edilir. Demokrasi talebi yoktur, imtiyaz talebi vardır. Otorite talebi de yükselir. Ancak otoritenden beklenti, “çıkar” olur. Aile bozulur, değerler yok olunca aile bireyleri menfaat yığınlarına dönüşür.
ÇÜRÜME LÛGATI
Sosyal çürüme: Toplumun ahlaki, etik, kültürel değerlerinin zayıflaması, toplumsal bağların kopması
Bencil bireyler: Toplum bireylerinin aynı ufka bakma yerine şahsi çıkarlarını toplumun önüne koyması
Ahlaksız bürokrat: Görevini tarafsızlık, liyakat ve etik yerine getirmeyip makamıyla çıkarını kollayan
Kleptokrasi: Demokrasisi oturmayan toplumlarda yöneticilerin kamu kaynaklarına el koyması
Şeref OĞUZ-Ekonomim