Kuruyorsun, işletiyorsun ve sonra yaşatamıyor, batırıyorsun. Kurarken gösterilen başarı, onu yaşatmaya yetmiyor, yeni yetkinlikler kazanmak gerekiyor. Eltiler, damatlar değil, kurallar yönetsin
1- SORUN: Elitokrasi; bir ulus içinde halktan ve gerçeklerinden kopuk yaşayanların yönetim iştahı diye tanımlarsak, eltikrasi de benzer dinamizme dayanıyor; şirketin gerçeklerinden ve iş hayatından kopuk bir grup insanın (eltiler, damatlar ve yengeler), yıkıcı rekabet ile aile şirketini krize sokmaları…
2- ETKİSİ: Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği ile Anadolu panellerinde sıkça tekrar edilen; kurumsallaşamadığı için batan aile şirketleri öyküleri… Bir aile şirketi neden batar? Aslında cevabı; derin tarihi kökenleri olan sorunsalımız; kardeşler kavgası, miras davaları ve nepotizm, kayırmacılık…
3- ÇÖZÜM: Aile anayasası diyorlar ama bu çare değil… Aileyi şirket yönetimine katarken liyakati esas almak ve adil davranmak gerekir. Kan bağını akla rütbe yapmayanlar şirketi ailenin oyun bahçesi olmaktan kurtarabiliyor. Profesyonel ve aile dengesini iyi kuranlar daha dayanıklı olabiliyor.
4- YÖNTEM: İş süreçleri, iletişim süreçleri, ilişki süreçleri ve bilgi süreçlerini tasarlayarak kurumsallaşmada anlamlı adımlar atabilirsiniz. Böylece kurucunun değerleri, kurumun hafızası, ailenin refleksleri ve iyi tasarlanmış yönetim kurulu / profesyonel ekip, size değer sağlayacaktır.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Eltikrasiye dair…
Eltiler, şirketi nasıl yönetiyor dersiniz?
“Neden sabahları sen erken gidiyorsun, abin ne zaman sabah dükkânı açacak? Onların şusu da var. Ben de isterim.” Erkek patron, iş yaparken gösterdiği dinamizmi, ortağıyla geçinirken başaramıyor.
Kurucular; eltikrasi ile nasıl baş edebilir?
Şirketi, ailenin oyun bahçesi yapmayarak… Aile bireylerine ikbal sağlamak yerine şirketin yarınına hizmet edecek kabiliyetleri, liyakatleri var etmek gerekir. Miras hak ama şirketi yönetmek başka…
NOT
ELTİKRASİ
Hayır; yanlış yazmadım ve bu başlığın elitokrasi (seçkinler yönetimi) ile alakası yok. Bu; daha ziyade bizimle ilgili... 1,3 milyon KOBİ’nin “uzun yaşayamayışının” baş sorumlusu… Kurumsallaşamayan aile şirketlerinin can düşmanı… Kapanan firmaların ölüm sebebi… Eltiler damatlar elinde şirket yönetimi.
ELTİKARSİ LÛGATI
Kurumsallaşma: Kişiye bağımlı kalmadan kurallar, prosedürler ve standartlar oluşturarak yönetme
Durumsallaşma: Kurucunun veya sesi yüksek çıkanın, tek adamın buyrukla şirket yönetmesi
Aile anayasası: Aile bireyleri ile şirket ilişkilerinin düzenleyen kural, değer ve yasal süreçler
Eltikrasi: Bir tür hanedanlık, saray düzeni. Şirketin aile bireyleri elinde oyuncağa çevrilmesi
Şeref OĞUZ-Ekonomim
