İlk bakışta teknik bir değişiklik gibi görünse de, düzenleme vergiye uyumun ödüllendirildiği, vergi riski taşıyan mükelleflerin ise daha yüksek finansman yüküyle karşılaşacağı yeni bir teminat modelini hayata geçiriyor.
1- Uyumlu mükellefe %80 teminat avantajı
GVK mükerrer 121 kapsamında uyumlu mükellef vergi indirimi şartlarını sağlayanlar, normalde verilmesi gereken teminatın yalnızca beşte birini (%20) verecek.
Bu düzenleme;
Banka teminat mektubu maliyetini azaltıyor.
İşletme sermayesi üzerindeki baskıyı hafifletiyor.
Vergiye gönüllü uyumu teşvik ediyor.
2- SMİYB raporu bulunan mükelleflere 5 kat teminat
En dikkat çekici değişiklik ise burada.
Hakkında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanma yönünden vergi inceleme raporu düzenlenen mükellefler, raporun vergi dairesi kayıtlarına giriş tarihi ile kesinleşme tarihi arasındaki dönemde 5 kat teminat vermek zorunda kalacak. İdare ayrıca yazıyla bildirim yapacak ve eksik teminatın 30 gün içinde tamamlanmasını isteyecek.
Dikkat edilmesi gereken kritik husus ise şu:
5 kat teminat uygulaması için raporun kesinleşmesi beklenmiyor.
Başka bir ifadeyle, henüz dava veya uzlaşma süreçleri sonuçlanmadan mükellef ciddi bir finansman yüküyle karşı karşıya kalabilecek.
Bu durum uygulamada şu soruları gündeme getirecektir:
Vergi inceleme raporu daha sonra tamamen kaldırılırsa oluşan finansman maliyeti nasıl telafi edilecek?
Kesinleşmemiş bir tespit nedeniyle 5 kat teminat istenmesi ölçülülük, hukuki güvenlik ve masumiyet karinesi ilkeleri bakımından yargısal denetime konu olacak mı?
Kanaatimce bu Tebliğ, yalnızca teminat oranlarını değiştirmiyor; vergiye uyum performansını finansal bir avantaja, vergi riskini ise doğrudan likidite maliyetine dönüştürüyor.
Önümüzdeki dönemde özellikle akaryakıt ve LPG sektöründe faaliyet gösteren mükellefler bakımından bu düzenlemenin idari uygulamaları ve yargı kararları yakından takip edilmelidir.
Burhan Can
Adli Vergi Uzmanı | Bilirkişi | Konkordato Komiseri| HMK m.293 Uyarınca Teknik