Ticaret Bakanlığı, geçmiş dönem gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunu denetlemeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı. Yapılan kontrollerle hem kurallara uygun hareket eden firmaların haklarının korunduğu hem de kamu gelirlerinde oluşabilecek kayıpların önüne geçildiği belirtildi.
Açıklamaya göre, 2024 yılında 5,5 milyar TL ikincil kontrol ve 1,3 milyar TL sonradan kontrol olmak üzere toplam 6,8 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Bu tutar, bir önceki yıla göre yüzde 98 artış gösterdi.
2025 yılında ise 11,8 milyar TL ikincil kontrol ve 1,8 milyar TL sonradan kontrol kapsamında toplam 13,6 milyar TL ek tahakkuk ve ceza uygulanırken, yıllık artış oranı yüzde 100 oldu.
İlk 6 ayda 8,3 milyar TL
2026 yılının ilk altı ayında da denetimler hız kesmedi. Bu dönemde 6,5 milyar TL ikincil kontrol ve 1,8 milyar TL sonradan kontrol olmak üzere toplam 8,3 milyar TL ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Böylece geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artış kaydedildi.
İleri veri analitiği kullanılıyor
Bakanlık, denetim süreçlerinde yetişmiş insan kaynağının yanı sıra ileri veri analitiği sistemlerinden de yararlanıldığını belirtti. Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) aracılığıyla yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi analiz edilerek riskli işlemler tespit ediliyor.
Riskli firmaların Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol denetimine alındığı, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 Bölge Müdürlüğü bünyesindeki kontrol şubelerince ikincil incelemeye tabi tutulduğu ifade edildi.
Denetimler sürecek
Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesini sağlamak, vergi gelirlerindeki kayıp ve kaçağı en aza indirmek amacıyla yürütülen denetimlerin önümüzdeki dönemde de etkin şekilde sürdürüleceğini vurguladı.
Mutluhan Yıldız-Ekonomim