Ara dinlenme süresi, günlük iş süresi içinde işçiye dinlenmesi için verilen bir zamandır. 4857 sayılı İş Kanunun 63. maddesine göre ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;
- Dört saat veya daha kısa süreli işlerde on beş dakika,
- Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (yedi buçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat,
- Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat
olarak verilmesi gerekir. Bu süreler işçiye verilecek en az dinlenme süresi olup, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle bu sürenin artırılması mümkündür.
- 11 saatin üzerindeki çalışmalarda ara dinlenme süresi ne kadar olmalıdır?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesine göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, on bir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat olarak verilmelidir.
(Yargıtay 9.HD.06.10.2020 T., E.2016/25450, K.2020/1066)
- Ara dinlenme süresi bölünerek kullanılabilir mi?
4857/68. maddeye göre ara dinlenme sürelerinin aralıksız olarak kullandırılması gerektiğinden işverenin tek taraflı olarak bu dinlenme sürelerini bölmesi mümkün değildir. Ancak, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler veya işin niteliği göz önünde tutularak, ara dinlenme süresinin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle aralıklı kullandırılması da mümkündür.
- Ara dinlenme süresinin işyerinde geçirilmesi zorunlu mu?
İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile ara dinlenme süresini serbestçe kullanabilir, işçi bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz. (Yargıtay 9. H.D. 16/11/2013 T. 2010/38644 E. 2013/1604K)
- Ara dinlenme süresi işe geç başlama veya erken ayrılma şeklinde kullandırılabilir mi?
Ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir. (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008T, 2007/35281 E, 2008/30985 K.)
- Ara dinlenme süresi için ücret ödenir mi?
Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir. (Yargıtay 9. H.D. 16/11/2013 T. 2010/38644 E. 2013/1604K)
- Ara dinlenme süresi çalışma süresinden sayılır mı?
İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğine göre ara dinlenme süresi çalışma süresinden sayılmaz. Ayrıca işçinin ara dinlenme süresi içinde çalışmaya hazır durumda bekletilmesi halinde ara dinlenme süresinin kullanılmış sayılması mümkün bulunmadığından bu durumda çalışmaya hazır halde bekletilen sürelerin ara dinlenme süresinden sayılmaması gerekir.
- Ara dinlenme süresinin kullandırılmaması halinde işçiye haklı nedenle fesih hakkı doğar mı?
Ara dinlenme süresinin kullandırılmaması işçiye haklı nedenle fesih hakkı vermektedir.
- Ara dinlenme süresinin kullandırıldığının ispatı kime aittir?
Ara dinlenme süresinin kullandırıldığının ispatı işverene aittir. Bu amaçla, puantaj çizelgeleri, elektronik giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri, tanık beyanları, kamera kayıtları ispat aracı olarak kullanılabilir.
- Ara dinlenme süresinin kullandırılmadığının tespiti halinde ne kadar idari para cezası uygulanır?
Çalışma sürelerine göre belirlenen ara dinlenme süresinin kullandırılmadığının veya eksik kullandırıldığının Çalışma Bakanlığı İş Müfettişlerince tespiti halinde İş Kanunu’nun 104. maddesi uyarınca 2026 yılı için 26.620,00 TL idari para cezası uygulanmaktadır.