Vergi yargısında öngörülen parasal sınırlar/tutarlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun Ek 1’inci maddesi uyarınca her yıl VUK mük.m.298’e istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranı kadar artırılarak sonraki yıl uygulanır.
2025 yılı için uygulanan parasal sınır/tutarlar yüzde 25,49 oranında artırılarak 2026 yılı için uygulanacak. Yalnız bu hesaplamada bin Türk Lirasını aşmayan tutarlar yokmuş gibi kabul edilir. Mesela yeniden değerleme oranı uygulandıktan sonra istinafa gitme sınırı 55.215,6 TL olacak ama bu tutarın 215,6 liralık kısmı dikkate alınmayıp 55 bin TL olarak uygulanacak. Özetle bin TL’nin altında kalan küsurat dikkate alınmayacak.
İYUK Ek m.1 uyarınca 2025 yılındaki parasal sınırlar yüzde 25,49 oranında artırılarak 2026 yılı için uygulanacak yeni sınırlar/tutarlar bulunur. Bulunan yeni parasal sınırlar/tutarlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir2025 yılında 44 bin TL’yi aşmayan davalarda verilen kararlara karşı istinaf kanun yolu kapalıdır. Ancak konusu 44 bin TL’yi aşan davalarda ise istinaf kanun yolu kullanılabilir. Daha basit bir ifadeyle 2025 yılı için konusu 44 bin TL ve altında olan davalara karşı istinaf kanun yoluna gidilemez, karar kesindir.
Öte taraftan bölge idare mahkemelerince (halk arasındaki adıyla istinaf mahkemeleri) yani istinaf sürecinde verilen kararlara konu tutar 2025 yılı için 1 milyon 324 bin TL’yi aşmazsa temyiz yoluna (Danıştay’a) gidilemez ve karar kesinleşir. Ancak bölge idare mahkemelerince verilen dava konusu tutar 2025 yılı için 1 milyon 324 bin TL’yi (2026 yılı için 1 milyon 661 bin lira) aşan kararlara karşı temyiz (Danıştay’a) yoluna gidilebilir.
Önemli bir husus
Yukarıda 2025 yılı için vergi yargısında uygulanacak parasal sınırları belirttim. Örneğin istinaf kanun yolunu kullanmada 2025 yılı için dava konusu tutarın 44 bin TL’yi aşması şart iken 2026 yılı için 55 bin TL’yi aşması gerekmektedir.
Ya da temyiz yolunu kullanmada 2025 yılı için dava konusu tutarın 1 milyon 324 bin TL’yi aşması şart iken 2026 yılı için 1 milyon 661 bin TL’yi aşması gerekmektedir.
Parasal sınırlar her yıl belirlendiği için davanın açıldığı tarih itibariyle istinaf yolu açık olan uyuşmazlık, karar tarihi itibariyle yeniden belirlenen parasal sınırın altında kalırsa aynı uyuşmazlık hakkında istinaf yoluna başvurulamamaktaydı.
Örneğin 2024 Ağustos ayında 40 bin TL’lik bir vergi/ceza ihbarnamesi tebliğ edilmiş olsun ve bunu da vergi mahkemesinde dava konusu yaptığımızı varsayalım. Olur da aleyhte karar çıkarsa dava konusu tutar (40 bin TL) 2024 yılında istinaf kanun yolunu kullanma sınırı olan 31 bin TL’yi aştığından istinafa gidilebilir ancak vergi mahkemesi, kararını 2025 yılı içinde örneğin 2025 Şubat ayında verirse bu kez 2024 yılı için istinaf kanun yolunu kullanma sınırı olan 31 bin TL değil, 2025 yılı sınırı olan 44 bin TL uygulanacak. Daha basit bir ifadeyle 2024 yılındaki parasal tutara göre istinafa gidebiliyoruz ama 2025 yılı parasal tutarına göre gidemiyorduk.
Bu sorunu gören Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2.Vergi Dava Dairesi konuyu somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine taşıdı. İstinafa ilişkin bu düzenlemeyi Anayasa Mahkemesi 21 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla dokuz ay sonra yürürlüğe girecek şekilde iptal etmişti.
Ayrıca Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesi, temyiz yoluna gitmedeki parasal sınırlar için yani İYUK m.46/1. fıkrasının (b) bendinde temyize başvuruyu parasal tutarla sınırlayan hükmün Anayasa’nın 2., 10., 13., 36. ve 37. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmuş, Mahkeme de ibarenin Anayasa’nın 13 ve 36. maddelerine aykırı olduğuna 13 Ekim 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla dokuz ay sonra yürürlüğe girmek üzere iptal etmişti.
Ancak 28.07.2024 tarih ve 7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2 Ağustos 2024’ten itibaren geçerli olacak şekilde 2577 sayılı Kanun’da değişikliğe gidildi ve aynı hüküm tekrar getirildi.
Bu defa İstanbul 13.İdare Mahkemesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7524 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesiyle değiştirilen ek 1. maddesinin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinin “…ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesince nihai kararın verildiği tarihteki parasal sınır esas alınır.” bölümünün Anayasa’nın 2 ve 36’ncı maddelerine aykırılığı ileri sürülerek somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine götürdü. Anayasa Mahkemesi 11.02.2025 tarih ve E.2025/39, K.2025/35 sayılı karar ile kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra (6 Aralık 2025) yürürlüğe girecek şekilde iptal etti.
Bunun üzerine 4 Haziran 2025 tarihinde yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.7 ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ek 1’inci maddesinin ikinci fıkrası "17 nci madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45 inci ve 46 ncı maddeler uyarınca istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır." şeklinde değiştirildi.
Böylece istinaf ya da temyiz kanun yoluna başvurmada nihai kararın verildiği tarih değil davanın açıldığı tarihteki parasal sınırlar dikkate alınacaktır.
En nihayetinde
Konusu 2025 yılı için 388 bin lirayı (2026 yılı için 486 bin lirayı) aşmayan vergi davaları tek hâkimle görülecek. Ancak bu davalardan konusu 2025 yılı için 44 bin lirayı (2026 yılı için 55 bin lira) aşmayan uyuşmazlıklarda verilecek karar kesin olacak ve istinaf kanun yoluna başvurulamayacaktır.
Konusu 2025 yılı için 388 bin lirayı (2026 yılı için 486 bin lirayı) aşmayan vergi davalarında duruşma yapılması hâkimin takdirine bırakılacak, ancak bu tutarı aşan davalarda taraflar talep ederse veya mahkemece gerekli görülürse duruşma yapılacaktır.
Bölge İdare Mahkemesi (istinaf) kararları, dava konusu 2025 yılı için 1 milyon 324 bin lirayı (2026 yılı için 1 milyon 661 bin lira) aşması halinde temyiz edilebilecek, bu tutarı aşmayan davalarda temyiz yoluna başvurulamayacak. Ancak Bölge İdare Mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeni bir karar vermesi halinde, -dava konusunun 2025 yılı için 388 bin lirayı aşması koşulu ile- karara karşı temyiz yolu açık olacak. Yani bu durumda 2025 yılı için 1 milyon 324 bin liralık (2026 yılı için 1 milyon 661 bin lira) sınır uygulanmayacak.
7550 sayılı Kanun ile de 4 Haziran 2025 tarihi itibariyle istinaf ve temyiz yoluna gitmedeki parasal sınır, vergi mahkemesine başvuru tarihindeki parasal tutar dikkate alınarak belirlenecektir.
İYUK m.17 uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davaların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınacaktır.