ABD ile Çin arasındaki ticaret pazarlığında mayısta çerçevesi çizilen “30'a 30” modeli somutlaştı. 20-23 Eylül görüşmelerinde ürün listeleri üzerinde uzlaşılırken, Çin Ticaret Bakanlığı ayrıntıları 28 Eylül sabahı yayımladı.
30'ar milyar dolarlık ürün listesi netleşti
İki ülke, karşı taraftan ithal ettiği yaklaşık 30 milyar dolarlık ürün grubunda karşılıklı tarife indirimi uygulanması konusunda uzlaştı.
Hesaplamada 2024 yılı ikili ticaret verileri esas alınırken, kapsama alınan ürünlerin yüzde 90'dan fazlasında karşılıklı olarak sonradan getirilen ek tarifelerin tamamen kaldırılması ve ürünlerin en çok kayrılan ülke tarife oranlarına dönmesi öngörülüyor.
Böylece düzenlemenin hayata geçmesi halinde her iki tarafta toplamda yaklaşık 60 milyar dolarlık ticaret daha düşük tarife yüküyle yapılabilecek.
ABD tarafı da yeni ticaret mekanizması kapsamında iki ülkeden yaklaşık 30'ar milyar dolarlık hassas olmayan ürün grubunun daha avantajlı tarife koşullarından yararlanabilmesi için liste oluşturulduğunu açıkladı.
Oyuncaktan tarım ürünlerine kadar geniş liste
ABD'nin Çin'den ithalatında tarife indirimi planlanan ürünler arasında oyuncak, ev aletleri, bebek ürünleri, mutfak ve banyo ürünleri ile çeşitli tüketim malları bulunuyor.
Çin ise ABD'den aldığı tarım ürünleri, kişisel bakım ürünleri, tıbbi cihazlar ve kömür başta olmak üzere yaklaşık 30 milyar dolarlık ithalat kaleminde tarifeleri düşürmeye hazırlanıyor.
İki tarafın belirlediği ürün grupları, uzun süredir devam eden ticaret geriliminde teknoloji ve stratejik sektörlerin dışında kalan mallarda daha kontrollü bir normalleşme alanı oluşturuyor.
Tarife indirimi hemen başlamayacak
Uzlaşma sağlanmış olsa da yeni tarife oranları bugün itibarıyla yürürlüğe girmiyor.
ABD ve Çin'in önce kendi iç hukuk ve idari prosedürlerini tamamlaması gerekiyor. Bu süreçlerin ardından iki tarafın tarife indirimlerini eş zamanlı olarak uygulamaya başlaması planlanıyor.
Bu nedenle ürün listeleri kesinleşmiş olsa da şirketler açısından yeni tarife oranlarının uygulanacağı tarih ayrıca izlenecek.
Çin tarafı, kapsamdaki ürünlerin yüzde 90'dan fazlasında karşılıklı ek vergilerin tamamen kaldırılacağını bildirirken, kalan ürünlerde uygulanacak oranlar ürün bazında farklılaşabilecek.
Tarım için ayrı çalışma grubu kuruluyor
ABD ile Çin tarifede uzlaştı: 30'ar milyar dolarlık üründe ek vergi kalkacak - Resim : 2
Anlaşmayla birlikte iki ülke arasındaki ticaret görüşmeleri için yeni bir kurumsal yapı da oluşturuluyor.
ABD-Çin Ticaret Konseyi çatısı altında kurulacak tarım çalışma grubu, pazar erişimi ve düzenleyici engeller dahil olmak üzere iki ülke arasındaki tarım ticaretini etkileyen sorunlara yoğunlaşacak.
Çalışma grubunun ilk toplantısının 2026 yılı bitmeden yapılması planlanıyor.
Tarım başlığı özellikle Çin'in ABD'den yaptığı soya fasulyesi ve diğer tarım ürünü alımları nedeniyle son dönemde iki ülke arasındaki ticaret pazarlığının en önemli alanlarından biri olmuştu.
10 Kasım öncesi ticarette yeni adım
Yeni tarife çerçevesi, ABD ile Çin arasındaki mevcut ticaret ateşkesinin bazı bölümleri için 10 Kasım takvimi yaklaşırken açıklandı.
İki ülke son aylarda tarım ürünleri, enerji, uçak siparişleri, kritik mineraller ve karşılıklı tarifeler üzerinden çok sayıda başlıkta pazarlık yürütüyor.
Yeni düzenleme bütün ABD-Çin ticaret savaşını sona erdirmiyor. Ancak hassas olmayan ürünlerde karşılıklı tarife yükünün azaltılması, yaklaşık 60 milyar dolarlık ticaret için daha düşük maliyetli yeni bir kanal açabilecek.
Bundan sonraki kritik başlık, iki ülkenin iç prosedürlerini ne zaman tamamlayacağı ve yeni tarifelerin hangi tarihte fiilen yürürlüğe gireceği olacak.
Murat Ali Oral-Dünya