banner79

banner80

Rezervleri yerine koyma seferberliği!

Nedim TÜRKMEN

EKONOMİ 10.01.2022, 08:56
Rezervleri yerine koyma seferberliği!

Merkez Bankası, 2021 yılını -56.40 milyar dolar, yani negatif döviz rezervi ile kapattı. Döviz rezervini artırmak için; 25 Mart 1999 tarihinde kaldırılmış olan zorunlu döviz devri, 22 yıl sonra çok yüksek bir oran olan %25 ile tekrar geri geldi.

UYGULAMA NASIL OLACAK?

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca, İhracat Genelgesi'ne “İhracat bedellerinin Merkez Bankası'na Satışı” başlıklı Ek 1'inci madde eklendi. Bu değişiklikten sonra, TCMB tarafından “İhracat Genelgesinin Ek 1'inci Maddesi Kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na Yapılacak Döviz Satışına İlişkin Uygulama Talimatı” yayımlandı.

Talimata göre; 3 Ocak 2022 tarihinden itibaren, İhracat Bedeli Kabul Belgesi'ne (İBKB) veya Döviz Alım Belgesi'ne (DAB) bağlanan ihracat bedellerinin %25'i İBKB'yi veya DAB'ı düzenleyen bankaya satılacaktır.

Bu bedeller bankaca Merkez Bankası tarafından ilan edilen ve işlem günü için geçerli döviz alış kuru üzerinden aynı gün Merkez Bankası'na satılacak ve Merkez Bankası'nın banka nezdindeki hesabına aktarılacaktır. Söz konusu tutarın tam karşılığı, banka tarafından ihracatçıya Türk parası olarak ödenecektir. Banka nezdinde Merkez Bankası adına ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini hesapları açılacak ve bankanın bu uygulama talimatı kapsamında satın aldığı dövizler saat 17.00'a kadar Merkez Bankası'na bildirilerek, toplu bir şekilde söz konusu hesaplara aktarılacaktır. Banka tarafından Merkez Bankası'nın hesabına aktarılan dövizler, Merkez Bankası'nca işlem kuru üzerinden satın alınacaktır.

SONUNU DÜŞÜNEN KAHRAMAN OLAMAZ!

Vatandaşı olmasak, çok eğlenceli bir ülkede yaşadığımızı söyleyebiliriz. Ülkemizde kararlar günübirlik alınıyor. Doları 6.95 TL'de tutabilmek için, 128 milyar doları hunharca satıyorsunuz. Bu satışa rağmen, dolar kuru 18 TL'ye çıkıyor. Hatadan ders almıyor, dolar kurunu indirmek için tekrar sizin olmayan dolarları satıyorsunuz. Sonuç olarak döviz rezervleriniz -56.40 milyar dolar oluyor.

Bu durumun uzun süre sürdürülemeyeceğinin nihayet farkına varıp, satılan dolarları yerine koymak için her yere saldırmaya başlıyorsunuz.

Türkiye'nin 2021 yılı toplam ihracatının bir önceki yıla oranla %32.9 oranında artarak 225 milyar 368 milyon dolara ulaşmasını fırsata çevirmek için, ihracatçıya ihracat bedeli dövizinin %25'ini Merkez Bankası'na satma zorunluluğu getiriyorsunuz.

İhracatçı Birlikleri, geçen hafta Merkez Bankası Başkanı ile bir araya gelip, uygulamanın yanlış olduğunu ilettiler. Bu görüşmeden olumlu bir sonuç çıkmadı ve uygulama tam gaz başladı.

31 Aralık 2019 tarihinde gerçekleşen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin en az %80'inin bir bankaya satılmasına ilişkin zorunluluğu kaldıran bir ülkenin, iki yıl sonra ihracat bedellerinin %25'inin Merkez Bankası'na satılması zorunluluğu ile karşılaşması gerçekten ibretlik bir durumdur.

İktidar, negatife dönen döviz rezervlerini güçlendirmek için; önce döviz tevdiat hesaplarından Türk Lirası'na dönüşü teşvik edip, TL' ye çevrilen dövizlerin Merkez Bankası tarafından satın alınacağına ilişkin düzenleme yaptı. Düzenlemeye rağmen, döviz tevdiat hesaplarındaki tutarlar azalmak yerine arttı.

İhracatçının ihracat bedeli dövizinin Merkez Bankası'na %25'inin zorunlu satışına ilişkin düzenleme, 86 bin 270 ihracatçı firmanın zararına sonuç doğuracaktır. Şöyle ki; Türkiye‘nin ihracatının büyük bölümü ithalata bağlıdır. İthalat azalınca, ihracat da azalıyor. Ara malı ithalat oranımız, toplam ithalatın %79'una ulaşmış durumda. İhracata konu ettiği ham maddesinin %50-60'ını ithalat yolu ile sağlayan ihracatçıdan ihraç bedeli dövizinin %25'ini zorla almak, ihracatçıya ithalat için gerekli dövizi kendi kazandığın dövizle değil, piyasadan karşıla demektir. Yaptığımız ihracatların sadece %2.7'sinin yüksek teknoloji ürününden ibaret olduğu ve bir kilogram ihracatımızın bedelinin 1 dolar 15 sent olduğu gerçeği karşısında; ihracattan %25 kâr da edemediğimizden, ihracat dövizinin %25'inin zorunlu satışı ihracatçıları haklı olarak ayağa kaldırmıştır. İhracatçıların gönlünü almak için getirilen %1'lik Kurumlar Vergisi indirimi, zararları telafi için yeterli olmayacaktır.

İktidar, “Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik“ de, 6 Ocak 2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri yapmıştır. Bu değişikliklerle para ile Türk vatandaşlığı edinilmesinde kapsam genişletilmiş olup, vatandaş olmak için verilen dövizlerin de Merkez Bankası'na satışı zorunlu hale getirilmiştir.

Sonunu düşünmeden döviz kurlarını artırmamak için rezervlerini boş yere harca, yerine koymak için çok büyük maliyetlere katlan. Bütün bu rezervleri yerine koyma düzenlemelerine rağmen; bundan sonra hiç hata yapılmasa bile, rezervleri yerine koymak en az 6 yıl sonra mümkün olabilecektir.

Sözcü | Nedim TÜRKMEN

Yorumlar (0)
10
hafif yağmur
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@