banner79

banner80

Menkul kıymet alım satımında kârlı ve zararlı işlemler

Beyanname döneminin sonuna yaklaştığımız bu ayda, menkul kıymet alım satımı yapanlar en çok “yaptıkları işlemlerinin bir kısmında kâr ettiklerini, bir kısmında ise zarar ettiklerini” ifade ederek, kazançlarını nasıl beyan edeceklerini sormaktadırlar. Bugün bu sorunun yanıtını hep beraber bulacağız.

GÜNDEM 20.03.2021, 09:01
Menkul kıymet alım satımında kârlı ve zararlı işlemler

Son bir yılda, gerek İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem yapanların sayısının ciddi artışı, kripto paralar ve Bitcoin'ler derken, ülkemizde menkul kıymet işlemleri oldukça fazla ilgi görmeye başladı. Beyanname döneminin sonuna yaklaştığımız bu ayda, menkul kıymet alım satımı yapanlar en çok “yaptıkları işlemlerinin bir kısmında kâr ettiklerini, bir kısmında ise zarar ettiklerini” ifade ederek, kazançlarını nasıl beyan edeceklerini sormaktadırlar. Bugün bu sorunun yanıtını hep beraber bulacağız.
 

ALIM SATIM KAZANCI: DEĞER ARTIŞ KAZANCIDIR

Aynı yıl içinde birden fazla menkul kıymet alım satım işlemi yapılması ve bu işlemlerin bir kısmının kârlı, bir kısmının ise zararlı olması halinde beyan edilecek diğer kazanç ve irat tutarının (değer artışı kazancı) nasıl belirleneceği konusundaki eski düzenlemelere, Gelir Vergisi Kanunu'nun 4783 sayılı Kanun'la değişik “safi değer artışı” başlıklı mükerrer 81. maddesinde yer verilmemesi nedeniyle uygulamada doğan tereddütlere Maliye Bakanlığı'nca yapılan 21.01.2003 tarihli basın açıklaması ile son verildi. Bakanlık yaptığı açıklamada, bir yıl içinde birden fazla menkul kıymet alım satım işlemi yapılması halinde, bu işlemlerden elde edilen kâr veya zarar tutarlarının birlikte değerlendirileceğini, dolayısıyla işlemin aynı yıl içinde yapılması koşuluyla bir işlem nedeniyle doğan zararın, diğer işlemler dolayısıyla elde edilen kârdan mahsup edilmesinin mümkün olabileceğini açıkladı. Böylece eskiden olduğu gibi mevcut durumda da bir yıl içinde birden fazla stopaja tabi olmayan menkul kıymet alım satım işlemi yapılması halinde, bu işlemlerden elde edilen kâr veya zarar tutarları birlikte değerlendirilecektir. Sonuçta, işlemin aynı yıl içinde yapılması koşuluyla bir işlem nedeniyle doğan zararın, diğer işlemler dolayısıyla elde edilen kârdan mahsup edilmesi mümkündür.

 

AYNI TÜR MENKUL KIYMETLER

Ayrıca, Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi kapsamına giren menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar, kazancın sağlanmasına aracılık eden banka veya aracı kurum tarafından tevkifata (stopaj) tabi tutulmaktadır. Alım satıma aracılık eden banka veya aracı kurum tarafından stopaj matrahı hesaplanırken, menkul kıymetlerin elden çıkarılması sırasında oluşan zarar, aynı türden menkul kıymetlerin alım satımından sağlanan kazançtan indirilebilmektedir. Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesinin 1 numaralı fıkrasında; üç aylık dönem içerisinde aynı türden menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçları ile ilgili olarak birden fazla yapılan alım satım işlemlerinin tek bir işlem olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmış olup, hangi menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının aynı türden sayılacağı hususu tevkifat matrahının tespiti ve zarar mahsubu uygulaması açısından çok önemlidir.

Buna göre, 257 ve 258 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğleri'nde aynı tür menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı sınıflandırılmasında esas alınmak üzere;

1. Sabit getirili menkul kıymetler,

2. Değişken getirili menkul kıymetler,

3. Diğer sermaye piyasası araçları,

4. Yatırım fonları katılma belgeleri

adları altında dört sınıf ihdas edilmiş olup, sonuçta 258 Seri No. lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2008/14272 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın yürürlük tarihi olan 14.11.2008 tarihinden itibaren “yatırım fonları katılma belgeleri” sınıfı “yatırım fonları katılma belgeleri ve yatırım ortaklıkları hisse senetleri” olarak değiştirilmiştir.

Uygulama çerçevesinde; menkul kıymetlerle yapılan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde sınıflandırma, işlemle ilişkilendirilen menkul kıymetin dahil olduğu gruba göre yapılacak ve menkul kıymete bağlı olmaksızın yapılan işlemler ise 3. gruptaki vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri kapsamında değerlendirilecektir.
 

SIRAYA DİKKAT

Mükellefin 3 aylık kazancını (stopaj matrahını) hesaplayacak olan aracı kurumun mükellefin yatırım ortaklığı hisse kazancından (4. sıra), örneğin opsiyon sözleşmesinin (3. sıra) alım satımından oluşan zararını mahsup etme imkanı bulunmamaktadır.

Satış zararının, satış kârına mahsubu imkanı sadece menkul kıymetler açısından getirilmiştir. Bu durumda menkul kıymetlerin dışında kalan gayrimenkullerin ya da diğer mal ve hakların alım satımının yıl içinde birden fazla yapılması ve alım satımın birinden kâr, diğerinden ise zarar doğması halinde, zarar tutarı kârdan mahsup edilemeyecek ve kârın tamamı vergilendirilecektir.

Sözcü | Nedim TÜRKMEN

Yorumlar (0)
15
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@