banner79

banner80

Tek işverenden ücret alanların vergilemesinde neler değişti?

GÜNDEM 13.02.2020, 18:19
Tek işverenden ücret alanların vergilemesinde neler değişti?

7 Aralık 2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7194 sayılı Kanun’la, tek işverenden alınan ve tutarı 2020 yılı için 600 bin lirayı geçen ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde önemli değişiklikler oldu. Yapılan değişiklikler esas olarak vergi yükünü artırıcı nitelikte. Ancak bazı durumlarda tersine vergi yükünün azalması da söz konusu olabilir. Hangi durumda ne sonuç ortaya çıkıyor kısaca özetleyeyim.
 

1. 600 bin lirayı geçen ücretler için stopaj oranı yüzde 40

7194 sayılı Kanun’la gelir vergisi tarifesine bir gelir dilimi daha eklendi. Bu dilime ait vergi oranı da %40 olarak belirlendi. Yeni tarife ücretler için 2020 yılı ücret gelirleri için uygulanmak üzere yürürlükte. Dolayısıyla 2020 yılında ücreti 600 bin lirayı geçenlerin ücretlerinin bu tutarı aşan kısmından eski tarifeye göre %5 daha fazla (%40) stopaj yapılacak.

 

2. 600 bin lirayı geçen ücretler için yıllık beyanname

Tek işverenden alınan ücretler değişiklik öncesinde tutarına bakılmaksızın beyana tabi değildi. 7194 sayılı Kanun’la yapılan düzenlemeyle, 2020 yılında tek işverenden alınan ücret 600 bin lirayı geçiyorsa beyanı öngörüldü. Dolayısıyla 2020 yılında bu tutarı geçen ücret geliri elde edenler 2021 yılında yıllık beyanname verecekler, başka gelirleri nedeniyle zaten beyanname veriyorlarsa da ücret gelirini de bu beyannameye dahil edecekler.
 

3. Beyannamede yapılabilecek indirimler

Ücret gelirlerinin stopaj yoluyla vergilendirilmesi sırasında başta sigorta primleri olmak üzere bazı indirimler yapılabiliyor. Bunun dışında yıllık beyanname verilmesi halinde yapılabilen bazı indirimler var. Bunların en yaygın olanı sağlık ve eğitim giderleri ile yapılan bazı bağışlar. Özelliği nedeniyle eğitim ve sağlık harcamalarının neler olduğunu ve hangi koşullarla indirimin yapılabileceğini kısaca özetlemekte yarar var.

a) Eğitim ve sağlık harcamalarının indiriminde sınır

Gelir Vergisi Kanunu’na göre; beyan edilen gelirin %10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir/ kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan kişilerden alınan belgelerle tevsik edilmesi koşullarıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamalarının beyan edilen gelirden indirilmesi mümkün. 

b) Hangi giderler eğitim gideridir?

Eğitim ve öğretim kurumları ile anaokulu, kreş ve dershanelere eğitim amacıyla yapılan ödemeler, kurs ücretleri, her türlü kitap (ders kitabı, hikâye, roman, deneme, bilimsel eser, vb.) ve kırtasiye alımları için yapılan harcamalar eğitim gideri olarak kabul ediliyor. 

Eğitim harcamasının beyan edilen gelirden indirilebilmesi için, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti olan gerçek veya tüzel kişilerden alınan fatura veya benzeri belgeyle belgelendirilmesi gerekiyor. Bu koşul eğitim kurumlarıyla ilgili geniş kapsamlı muafiyetler nedeniyle indirilebilir eğitim harcamalarını oldukça sınırlıyor. 

Okullara gidiş-geliş hizmeti nedeniyle ödenen taşıma ücretleri, eğitim amaçlı olarak kullanılan internet hizmeti için yapılan harcamalar ve üniversiteye hazırlama dergileri için yapılan harcamalar eğitim gideri olarak kabul ediliyor. Buna karşılık, özel sürücü kurslarına ilişkin harcamalar, okul aile birliğine veya okul koruma derneğine yapılan bağışlar, gazete ve dergi alımlarına ilişkin harcamalar indirim konusu yapılamıyor. 

c) Hangi giderler sağlık gideridir?

Mükellefin kendisinin, eşinin ve küçük çocuklarının yaptığı ilaç masrafı, sağlık malzemesi ve hastane giderleri ile muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi ve diş protez ücretleri, gözlük ve lens alımları gibi sağlık harcamaları beyan edilen gelirden indirilebilir sağlık gideri olarak kabul ediliyor. 

d) İndirilen giderlerle ilgili sınır

Yukarıda da belirttiğim gibi, sağlık ve eğitim giderlerinin indirimi, beyan edilen gelirin %10’u ile sınırlı. Beyan edilen gelir, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutar.
 

4. Değişikliklerin olası sonuçları

Yukarıda özetlediğim şekilde, tek işverenden alınan 600 bin lirayı geçen ücretler için %40 stopaj yapılması ve beyan edilen bu ücret için yıllık beyanname verilerek aynı şekilde yeni vergi tarifesiyle gelir vergisi hesaplanması esas olarak vergi yükünü artırıcı nitelikte. Tek işverenden ücret alıp bunu beyan eden kişi başka gelirleri nedeniyle beyanname veriyorsa, gelirin toplamına yeni tarife uygulanacağından, vergi yükü ücretin 600 bin lirayı aşan kısmının %5’inden de fazla olacaktır. Beyanname verilmesinin ayrıca pratik zorlukları ve maliyeti de var. 

Ücretin stopaj yoluyla vergilendirilmesi sırasında dikkate alınamayan bazı indirimlerin beyanname verilmesi sırasında dikkate alınması mümkün olduğundan, vergi yükünün %5’den daha az artması veya düşmesi mümkün. Bu çerçevede örneğin 601 bin lira ücret geliri, 60 bin lira eğitim harcaması olan bir çalışanın ücretinden yeni tarife nedeniyle ek olarak yapılacak stopaj tutarı bin liranın %5’i iken (50 lira), bu gelir nedeniyle verilecek yıllık beyannamede eğitim harcamasının matrahtan düşülmesi nedeniyle 21.050 lira vergi iadesi ortaya çıkacaktır. 

Öte yandan, gelir sahibinin durumuna bağlı olarak, çok farklı vergileme sonuçları da ortaya çıkabilir. Örneğin banka kredisi ile ev alıp bunu kiraya veren, bankaya ödediği faiz kira gelirinden fazla olan ve kira geliri ile birlikte tek işverenden aldığı ücreti beyan etmek zorunda olan bir kişi, kira gelirinden indiremediği faiz tutarını ücret gelirinden indirebileceği için, iade alabileceği tutar yukarıda hesaplanan tutarın çok daha üzerinde olabilir. 

Özetle, gelir vergisi tarifesine eklenen yeni gelir dilimi ve %40 yeni vergi oranı, bazı ücretlilere ek yük getirirken, bazı ücretliler için fırsat oldu. Bu fırsatın, indirimlerin stopaj sırasında dikkate alınması veya çalışanların seçimlik hak olarak beyanname vermelerine olanak sağlanması şeklinde bir uygulamayla, daha düşük gelirli çalışanlara sağlanmaması ise yasal düzenlemenin eksiği. 

Dünya | PWC | Recep BIYIK

Yorumlar (0)
11°
orta şiddetli yağmur
Namaz Vakti 27 Ocak 2021
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:57
Akşam 18:21
Yatsı 19:44
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. Man City 19 41
2. M. United 19 40
3. Leicester City 19 38
4. West Ham 20 35
5. Liverpool 19 34
6. Tottenham 18 33
7. Everton 17 32
8. Arsenal 20 30
9. Aston Villa 17 29
10. Chelsea 19 29
11. Southampton 19 29
12. Leeds United 19 26
13. Crystal Palace 20 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 20 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 20 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@