banner79

banner80

Yapılandırmada süre uzatımının yarattığı hukuki sorunlar

31.08.2021

GÜNDEM 31.08.2021, 14:22
Yapılandırmada süre uzatımının yarattığı hukuki sorunlar

7326 sayılı kamu alacaklarının yapılandırılması hakkındaki Kanunla ilgili süreler, bitimine 5 gün kala, 27 Ağustos günlü Resmi Gazete’de yayınlanan 4420 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile birer ay uzatıldı.

Uzatma Kanunun 9. maddesinin 16. fıkrasının Cumhurbaşkanına verdiği yetkiye istinaden yapıldı. Ancak uzatmanın sınırlandırılarak yapılması, beraberinde sorunları da getirdi. Önce neler uzadı ona bakalım. Sonra sınırlandırmaya ve sorunlarına geçelim.

Gazetemizin değerli yazarı Abdullah Tolu, Cumartesi günlü DÜNYA’da uzayan süreler listesini yayınladı. Bizde ondan alalım. “Başvuru ve ilk taksit ödeme süreleri uzatılan işlemler şu şekilde: Kesinleşmiş borçların yapılandırması (md. 2), kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan borçların yapılandırması (md. 3), İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler (md. 4), Matrah ve vergi artırımı (md. 5), işletme kayıtlarının (kasa, ortak cari ve diğer ilgili hesaplar, stok vs.) düzeltilmesi (md. 6), kesinleşmiş SGK borçlarının yapılandırılması (md. 7), eksik işçilik prim tutarları ile kesinleşmemiş idari para cezalarının yapılandırılması (md. 8), bazı aidat ve borçların yapılandırılması (md. 10)”

           Öte yandan Kanunun 7326 sayılı Kanunun 10/7. maddesinde; Gelir Vergisi Kanunun mükerrer 121. maddesi uyarınca uyumlu mükellef indiriminden yararlanmakla birlikte, haklarında yüzde 5 indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yılda herhangi bir vergiye ilişkin beyanların gerçek durumu yansıtmadığının indirimden yararlanıldıktan sonra tespiti üzerine yapılan tarhiyatların bu Kanunun 3 ve 4. maddelerine göre yapılandırılarak kesinleşmesi ve yapılandırmanın ihlal edilmemesi şartıyla, ilgili vergilendirme döneminde indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergilerin aranmayacağı ve bu durumun yüzde 5 indirimin ihlali olarak değerlendirilmeyeceği hükme bağlanmıştır.

           4420 sayılı süreleri uzatan Cumhurbaşkanı Kararında bu 10/7. maddenin süre uzatımı dışında bırakıldığı yazılmıştır. Açık anlatımla uyumlu mükellef indiriminden yararlandıktan sonra tarhiyata muhatap olanlar, söz konusu tarhiyatlar için 3 veya 4. maddeler kapsamında yapılandırma yoluna, 31 Ağustostan sonra yani uzatılan süre içerisinde müracaat ederlerse yararlandıkları indirim tutarını cezasız olarakta olsa faizi ile ödemek zorunda kalacaklardır. Ve belki 2021’de indirim haklarını kaybedecekler.  

           Her şeyden önce eşitlik ilkesine aykırı olan bu düzenlemenin, 10/7. fıkrayı süre uzatımı dışında bırakmanın yasal dayanağı olup olmadığına da bakmak gerekmektedir. Cumhurbaşkanına süre uzatımı yetkisi veren düzenleme (7326 sayılı Kanunun 9/16. fıkrası); “Cumhurbaşkanı bu Kanunda öngörülen başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerini bir aya kadar (…) uzatmaya yetkilidir” şeklindedir. Görüldüğü gibi yetki, “başvuru ve ödeme sürelerini uzatma” konusundadır. Başvuru ve ödeme süreleri dışında, Kanun maddeleri ve fıkralarının koşulları veya sonuçları üzerinde uzatıp uzatmama veya değişiklik yapma yetkisi söz konusu değildir.

           Öte yandan uyumlu mükellef indiriminden yararlananları ilgilendiren 10/7 düzenlemesi, başvuru süresi veya ödeme süresi ile ilgili bir düzenleme içermeyip, söz konusu durumda olanların sadece 3 ve 4. maddelerden yararlanmış olmasının sonucunu düzenlemektedir. Bu nedenle zaten 10/7. maddenin uygulanmasının, başvuru süresinin uzatılması veya uzatılmamasına yahut 3 ve 4. maddeye göre müracaatın hangi tarihte yapıldığına bağlanması mümkün değildir. Söz konusu durumda olanlar, ister normal süresinde isterse uzatılan sürede 3 veya 4. maddeye göre yapılandırma yapmaları ve ödemelerini aksatmamaları halinde kendiliğinden 10/7’den yararlanmaları gerekir ve mümkündür.

           Bu nedenle söz konusu Kararda, 10. maddenin 7. fıkrasının kapsam dışı bırakılması yasal dayanağa sahip değildir. (6. fıkra da kapsam dışında olmakla birlikte bu fıkradan zaten 31.12.2021 tarihine kadar yararlanma olanağı var olduğundan burada bir sorun yoktur)

Bu durumda, uzatma süresi içerisinde 3 veya 4. maddeye göre yapılandırmaya müracaat edecek söz konusu durumda olanlar, yararlandıkları uyumlu mükellef indirimi tutarının tarhiyat konusu yapılması halinde (veya 2021 yılı beyannamesini verirken indirimden yararlandırılmaları gerektiği yolunda ihtirazi kayıtla) beyanda bulunmak suretiyle konuyu yargıya taşıyabilirler. Ancak burada dava konusu bir genel düzenleyici işlemin –Kararın 1. maddesinin parantez içi hükmünün- iptaline bağlı olacağından bu davanın doğrudan Danıştay’da açılması gerekmektedir (Danıştay Kanunu md. 24). 

Burada adeta, işini vaktinde yapmayıp, uzatılan süreye bırakanlara Kanunda olmayan bir yaptırım ihdas edilmektedir. Oysa Kanunda normal sürede müracaat ile uzatılan sürede müracaatın farklı sonuçlara bağlanmasına yönelik veya elverişli hiçbir düzenleme yoktur.

Burada bir de taksit vadesi sorunu doğmuştur. Söz konusu durumda olanlar yapılmış tarhiyatlar için uzatılan sürede müracaat ederlerse indirimden yararlanamayacaklarına göre, uzatılan süre öncesinden (31.8’e kadar) müracaat edenlerin indirim hakkını kullanmamaları için ödemelerini de uzatmayı dikkate almadan yapmaları gerekmektedir. Yoksa onlarda uzatılan ödeme sürelerine göre ödeme yapacaklarsa, uzatılan sürede müracaat edenlerden bir farkları kalmayacaktır. O halde 31.8’e kadar söz konusu tarhiyatlar için yapılandırma yapanların, indirim haklarını muhafaza etmeleri için taksit sürelerinin uzamadığının da kabulü gerekmektedir.  

Galiba en iyisi sorunlar çıkmadan ve davalar oluşmadan anılan Karar’da düzeltme yapılmasıdır.

Bu vesile ile bir konuya daha değineyim. 7326 sayılı Kanun diyor ki, “daha önce yapılmış tarhiyatlar dolayısıyla uyumlu mükellef indiriminden kendiliğinden yararlanmamış olanlar, bu tarhiyatlar için 3 ve 4. madde düzenlemesine göre yapılandırma yoluna gittikleri takdirde düzeltme yolu ile indirimden yararlandırılmalarını isteyemez”. Bu düzenleme de eşitliğe ve dolayısıyla Anayasa’ya aykırıdır. Burada da düzeltme hükümleri veya İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesine dayanılarak konu yargıya taşınabilir ve Anayasa’ya aykırılık iddia edilebilir. Zira indirim uygulamasından yararlandıktan sonra hakkında tarhiyat yapılanlar, yapılandırma ile ödüllendirilerek indirdikleri tutar kendilerinden istenmezken, önce tarhiyata uğradığı için indirimden yararlanamayanlar indirim tutarı kadar eşitliğe aykırı olarak zarara uğramış durumdadırlar.

Dünya | Bumin DOĞRUSÖZ

Yorumlar (0)
-2
hafif kar duşu
Namaz Vakti 23 Ocak 2022
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:53
Akşam 18:16
Yatsı 19:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Adana Demirspor 23 37
4. Fenerbahçe 23 37
5. Beşiktaş 23 36
6. Alanyaspor 22 35
7. Hatayspor 22 35
8. Başakşehir 22 34
9. Sivasspor 23 31
10. Kayserispor 22 31
11. Gaziantep FK 21 31
12. Karagümrük 23 30
13. Göztepe 23 27
14. Galatasaray 22 27
15. Giresunspor 22 26
16. Kasımpaşa 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 20 38
4. İstanbulspor 21 36
5. Eyüpspor 20 36
6. Bandırmaspor 20 33
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 20 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Gençlerbirliği 21 26
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 21 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Tottenham 19 36
7. Arsenal 20 35
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 21 29
10. Aston Villa 21 26
11. Leicester City 19 25
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 21 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 20 33
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 20 31
9. Valencia 22 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Celta Vigo 22 27
12. Espanyol 22 27
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@