banner79

banner80

Akreditif işlemlerinde KDV tereddütü!

01.12.2021

MEVZUAT 01.12.2021, 16:47
Akreditif işlemlerinde KDV tereddütü!

Bankalar, yapılan ithalat işlemlerine ilişkin açmış oldukları akreditif tutarlarını teminat göstererek uluslararası piyasadan ilave kredi temin edebilmektedir. Bu nedenle bankalar akreditif işlemlerinde, bu işlemleri bankaları nezdinde yapanları cezbedebilmek için diğer bankalara göre daha farklı/fazla avantajlar (avantajlı kurlardan dövizli işlemler yapmak vb.) sağlayabilmektedir. 

Ancak, son dönemlerde yapılan vergi incelemelerinde, bu kapsamda bankalarca rekabetçi kur vb. araçlarla sağlanan avantajlar üzerinden, avantaj sağlayan işletmelerce KDV hesaplanması gerektiği iddiası ile cezalı vergi tarhiyatları gündeme gelmiştir. 

Bankalar nezdinde yapılan incelemelerde, bankaların hizmet aldığı halde fatura almadığı ve KDV ödemediği yönünde değerlendirmeler üzerine, bankalar eleştiriye muhatap olmamak adına müşterilerine sağladıkları bu kabil menfaatler için fatura istemeye başlamışlardır. Daha önce fatura düzenlenmemiş işlemlerle ilgili incelemeler, bankalardan alınan bilgilerden hareketle adeta karşıt inceleme mantığı ile yapılmakta, daha sonra düzenlenen faturalar ise eleştirilerin hukuki dayanağı olarak görülmektedir. 

Diğer taraftan, son düzenlemeler çerçevesinde faturaların temin edilmesi de yeterli olmamakta, düzenlenen faturalarda Bankaların KDV tevkifatı yapma yükümlülüğü de ortaya çıkmaktadır.


İşletmelerce verilen bir hizmet söz konusu mu?

Öncelikle KDV Kanununa göre bir işlemin KDV’ye tabi olması için; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan bir teslim veya hizmetin olması gerekmektedir. Dolayısıyla, işletmelerin akreditif işlemlerine ilişkin finans sektöründeki rekabet çerçevesinde Bankaların daha avantajlı şartlarla işlem yapması nedeniyle elde ettiği gelirlerin mahiyetinin, sunulan hizmetin tanımının vergi inceleme raporlarında açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Ortada bir hizmet olmadığından doğal olarak vergi inceleme raporlarında tanımının da yapılmasının pek mümkün olmayacağı düşünülmektedir. Hizmetin tanımı, aşağıdaki başlıkta ifade edeceğim konu ile bağlantısı itibariyle ayrıca önem arz etmektedir.


Danıştay’dan emsal nitelikte mevduat faizinde KDV kararı 

Bilindiği üzere, işletmeler arasında sunulan finansman temin hizmeti KDV’nin konusuna girmektedir. Dolayısıyla işletmelerin vadeli mevduat açmak suretiyle bankalara finansman hizmeti sunmakta oldukları rahatlıkla iddia edilebilir. 

Ancak konu ile ilgili Danıştay’ın 27.04.1999 tarih ve Esas: 1998/1161, Karar: 1999/1672 sayılı kararında; tatil köyü işletmeciliği yapan yükümlü şirketin 1995 yılında bankaya yatırdığı mevduat nedeniyle elde ettiği faiz geliri üzerinden katma değer vergisi hesaplaması gerektiği halde söz konusu geliri beyan dışı bıraktığı ileri sürülerek tarh olunan ağır kusur cezalı katma değer vergisinin terkini istemiyle açılan davayı; davacı şirketin bankalara mevduat yatırmasının 3065 sayılı Kanunun 1 ve 4. maddeleri hükümleri karşısında verginin konusunu teşkil eden bir hizmet olarak kabul edilemeyeceği, bankaya kişilerin yatırdığı paranın bankaya sunulan bir hizmet sayılamayacağı, bu nedenle davacı şirketin bankaya finansman hizmeti sunduğunun kabulü ile yapılan  tarhiyatta isabet bulunmadığı gerekçesiyle kabul ederek cezalı tarhiyatı terkin eden Antalya Vergi Mahkemesinin 20.11.1997 tarih ve 1997/547 sayılı kararını oybirliği ile onamıştır. 

Bu karara göre, bankaya mevduat yatırılması bankaya sunulan bir hizmet olarak görülmemiş, Vergi İdaresi de bugüne kadar bu karara uygun şekilde hareket ederek, bankaya mevduat yatıran işletmeler nezdinde hiçbir zaman KDV hesaplanması gerektiği yönünde görüş vermemiş ve bu konuyu vergi incelemelerinde de eleştiri konusu yapmamıştır. 

Dolayısıyla bankaya yatırılan mevduat kapsamında elde edilen faiz üzerinden mevduat sahibi işletmelerin KDV hesaplamasına gerek olmadığı konusunda tüm tarafların hemfikir olduğu, bu işlemlerde Danıştay’ın söz konusu kararında da ifade edildiği üzere bir finansman hizmeti olmadığı göz önünde bulundurularak, akreditif işlemlerine aracılık eden Bankaların bu işlemler karşılığında işletmelere sağladıkları menfaatler üzerinden KDV hesaplanmasına gerek olmadığı şeklinde yorumlanması mümkündür.

Aksi halde, işletmelerin mevduat veya gecelik vadeli (overnight) hesaplardan elde ettikleri faizler üzerinden de KDV hesaplanması gerektiği iddia edilebilecek, neredeyse tüm işletmelere KDV hesaplamadığından bahisle cezalı tarhiyat yapılması gündeme gelebilecektir. 

Nitekim, tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetinde de KDV tartışma konusu olmuş, tereddüt edilen bu husus, 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle KDV Kanununa istisna hükmü eklenmek suretiyle giderilmiştir. Ancak, söz konusu istisna hükmünün gerekçesinde, yapılan değişiklikle tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetinin istisna kapsamında olduğunun açıklığa kavuşturulduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla, düzenleme ile zaten KDV’den istisna olan bir işlemin, Kanunda açıkça sayılmak suretiyle tereddütlerin giderilmek istendiğinin amaçlandığını anlamaktayız.


Promosyon ödemelerine ilişkin özelge emsal oluşturur mu? 

Gelir İdaresi Başkanlığının 07/04/2014 tarih ve 35 sayılı özelgesinde, şirketlere yapılan promosyon ödemeleri üzerinden KDV hesaplanması gerektiği ifade edilmişse de, promosyon ödemeleri karşılığında bankaların müşteri portföylerini genişlettiklerinden (kredi kartı, avans hesap, vadeli-vadesiz hesap, kredi hacmi gibi) pazarlama hizmeti olarak değerlendirilebilecek bu hizmetlerin, tartışma konusuna emsal teşkil etmeyeceği söylenebilir. 

Mevduat faizi, mudilerce bankalara verilmiş KDV’ye tabi hizmet olarak görülmezken, müşteri edinebilmek ve akreditifli işlemleri çekebilmek için sağlanan avantajlı kur/rekabetçi fiyat/iskontonun, söz konusu muktezadan hareketle KDV’ye tabi olduğu iddiası, olayın ters yüz edilmesi suretiyle, menfaat sağlananın menfaat sağlayana verdiği hizmet olarak değerlendirilmesi anlamına gelecektir.

Bu yaklaşımın bir sonraki durağını rekabetçi mevduat faizi, rekabetçi kur, rekabetçi kredi faizi verilen her türlü durum oluşturabilecek, hoşgeldin faizi reklamı yapan bankalar ise bu yaklaşımın bir sonraki durağının başlangıç noktası olabilecektir.


Vergi idaresinin yorumu, bankalara tevkifat yükümlülüğü getiriyor

1 Mart 2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, bankaların tüm hizmet alımlarına 5/10 oranında KDV tevkifatı getirildi. Vergi idaresinin yorumu çerçevesinde akreditif işlemlerinde sağlanan menfaatler üzerinden KDV hesaplanması gerektiğinin kabulü durumunda, 1 Mart 2021 tarihinden itibaren düzenlenecek faturalarda hesaplanacak KDV’nin yarısının Bankalarca tevkif edilerek beyan edilmesi gerekecektir. 

PWC | Ali AYAZ

Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@