Eğitilerek hayatta kalma çağındayız ve ne yazık ki geleneksel eğitim sistemleri dökülüyor. İyileri çok pahalı, diğerleri vasat ama gençlerin ömründen çalan, yetkinlik üretmeyen diploma fabrikaları
1- SORUN: Eğitim şart diyoruz ya… Şartları da sorgulasak nasıl olur? Öncelikle eğitimin ücretine bakalım. Gazetemizin manşetlerinden okuyalım: Vakıf üniversitelerinde ücretler 3 milyon TL'yi geçti. Kontenjanlar 47 bin azaldı, ücretler %31 arttı. Kısaca eğitim şart ama bu şartlarla mümkün mü?
2- ETKİSİ: 4 yıllık lisans programları ücreti 572 bin lira civarında. 2 yıllıklar da 300 bin lirayı aştı. Bazı fakültelerde 3 milyon liraya fırlıyor. Kolej ücretlerini sormayın gitsin. Bu ücretlerle sanırsın fiziğe Einstein, matematiğe Cahit Arf, felsefeye Aristo, din dersine Gazali giriyor. Oysa kalite yerlerde…
5 YILDIZLI KAMPÜS HİZMETİ, 1 YILDIZLI EĞİTİM HİZMETİ
3- ÇÖZÜM: Yalnızca puan ve başarı sırası değil; eğitim maliyeti, burs koşulları, barınma imkânları ve mezuniyet sonrası istihdam şartları da dikkate alınınca “böylesi eğitim şart mı?” diye sorguluyorum. Neticede beceri kazandırmayan, istihdama etkisi çok düşük ama aşırı pahalı diploma söz konusu...
4- YÖNTEM: Lise ve kolejler bir yana sadece üniversite açısından bakalım; geçen yıl 930 bin üniversite diploması ürettik ve bunların ancak %20’si istihdama yaradı. Gerisi, “işsizlik antreposu” okullarda harcanan 4-6 yıl ve tonlarca para… Acaba diploma takıntısından yavaş yavaş kurtulsak? Ne dersiniz?
İKİ SORU İKİ CEVAP / Diploma fabrikalarına dair…
Diploma işe yarıyor mu?
Yarayanı var yaramayanı var. Hele ki dershane uzantısı üniversite diplomalarını, insan kaynaklarına götürdüğünüzde yüzüne dahi bakmıyorlar, ek sertifikalar, tecrübe ve hatırı sayılır aracılar arıyorlar.
Diplomasız mümkün mü?
Eğer bir beceri sahibi isen, iş bulman pekâlâ mümkün. Özellikle ara elamanın aranan eleman olduğu günümüzde bir mühendis 3 harfli markette kasiyer olurken meslek liseli harika pozisyon edinebiliyor.
NOT
EV GENCİ SAYISININ ARTMASI GENÇLERİN DEĞİL SİSTEMİN KABAHATİ
Eğitim ve iş talebi olmayanlara “ev genci” diyoruz. Ailesinin kaynaklarıyla geçinen bu gençlerin okuma tercihi olmaması, “işe yaramayan diploma” yanı sıra beceri üretmeyen eğitim, pahalı okullar, barınma, yurt, ulaşım maliyetlerinden kaynaklanıyor. Gençleri eve mahkûm eden sistem değişmeli.
EĞİTİM LÛGATI
Örgün temel eğitim: İlköğretim 8 yıldır ve bu süre 4 yıl ilkokul, 4 yıl da ortaokul olarak iki aşamalıdır
Genel zorunlu eğitim: Lise kademesi eklemesiyle 4 yıl daha eklenerek toplamda 12 yıla çıkıyor
Lisans eğitimi: Lise sonrası üniversitelerde verilen 4 yıllı ilk yükseköğretim derecesinin adıdır
Lisansüstü eğitim: 4 yıllık lisans diploması sonrası yüksek lisans ve doktora gibi ileri düzey eğitimler
Şeref OĞUZ-Ekonomim
