Kurallara uymayı alışkanlık edinmeyen toplumlarda, yasa sayısı rekor düzeye çıkar. Adalet sarayları boy gösterir, avukat sayısı patlar ancak “Türkiye yargı devleti değil, hukuk devletidir” diyemezsiniz. Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün “Hukuk Fakülteleri Raporu” çarpıcı gerçeği yüzümüze vuruyor.
Enstitü Yönetim Kurulu üyesi Vasıf İnanç Duygulu imzasını taşıyan raporda, Türkiye’de hukuk fakülteleri sayısının son 25 yılda hızlı artış gösterdiğine dikkat çekilmiş, hukuk eğitiminde nicelik artışının kalite ve istihdam sorunlarını beraberinde getirdiği vurgulanmış. Nicelik tam nitelik yok.
HER 430 KİŞİYE 1 AVUKAT DÜŞÜYOR
Rapora göre hukuk fakültesi sayımız 100’e yaklaşmış. Aktif olan 89’unun 67’si, son 25 yılda kurulmuş. Fakültelerin 50’si devlet, 39’u da vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyette… 2013–2014 döneminde 55 bin olan öğrenci sayısı, 2018–2019’da 82 bini aşarken, şu anda 75 bin düzeyine dek düşürülmüş.
Raporda en çarpıcı bulgulardan biri avukat sayısındaki artış oldu. Türkiye’de 1998 yılında 36 bin olan avukat sayısı, 2024 itibarıyla 199 bini aştı. Böylece avukat sayısı 26 yılda beş katına çıktı. Avukat başına düşen nüfus ise son 15 yılda bin 95 kişiden 430’a gerileyerek Avrupa ortalamasının altına indi.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Avukatlar dair…
Hukuk eğitiminin ücretlendirilmesi?
Devlet üniversitelerinde kontenjanlar neredeyse yarı yarıya düşerken, vakıf üniversitelerindeki azalmanın daha sınırlı kalması “hukuk eğitiminin ücrete bağlanması” tartışmalarını gündeme getirmişti.
Öğretim üyesi dağılımı ne durumda?
Öğretim üyesi sayısındaki artışa rağmen fakülteler arasında ciddi dengesizlikler var. Bazı hukuk fakültelerinde ya profesör yok ya da 1 tane var. İyi profesörler ise çok dar fakültelerde yoğunlaşmış.
NOT/ ADALET ADİL YARGINDAN GELİR, BETON ADALET ÜRETMEZ
Her sözüne “'Türkiye Cumhuriyeti hukuk devletidir' diye başlayan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç: “dünyanın en büyük 'adalet' sarayı Ankara'mızda inşa ediliyor." Adaletin ölçüsünü, adliye binasının beton hacminden tanımlayan bir bakan... Adalet binalardan, betondan değil, adil yargıdan gelir.
HUKUK LÛGATI
HUKUK DEVLETİ: Hukuk normlarının keyfe göre değiştirilemez ve herkes için geçerli olduğu sistem
KANUN DEVLETİ: Hukuk felsefesini göz ardı ederek muktedire hizmet eden yasal süreçler bütünü
AVUKAT: Yargının 3 ayağından savunmanın cisimleşmiş hali. Diğer 2 ayak; iddia ve karar sürecidir
ÇOKLU BARO UYGULAMASI: Önceler her ilde 1 baro varken artık çok sayıda baro kurulabiliyor
Şeref OĞUZ-Ekonomim