İşler yolunda iken her şeyin böyle devam edeceği gafleti kaplar zihinleri… İşler kötüye giderken de bunun süreceği umutsuzluğu... Oysa tarih göstermiştir ki; “Ne dem baki ne gam baki...”
1- SORUN: Yahya Kemal Beyatlı; Rindlerin Akşamı şiirinde akşamdan söz açar bize; “Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç / Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç!” Bu, gölgelerin uzun vurduğu halin ifadesidir ve bir yerde gölgeler uzun vurmaya başlamışsa, akşam yakındır.
2- ETKİSİ: Belki de umuda duyulan ihtiyaç arttığından olsa gerek; her iyi veriyi, fazlasıyla hayra yormaya başladık. Misal konut satışları artıyorsa, “halkın parası var ki satılıyor” tesellisine sığınıyoruz. Oysa şimdiki OVP yüzünden sistemin fazlaca parası olana yaradığını görmüyoruz.
SAHTE REFAH NE KADAR SÜRER?
3- ÇÖZÜM: Sabahın ilk ışıklarına dek süren balo gibi düşünün şu andaki durumu... Yüksek enflasyon ortamında satışların arttığından dem vurarak “dünyadaki en başarılı ekonomiyiz” söylemini kimilerinin doğru bulmasını nasıl izah edeceğiz? Hani kriz vardı? Bu kriz değil, çürüme…
4- YÖNTEM: Sahte refah sona yaklaşırken büyük kutlama yaşanması gerçeğindeyiz. Yüksek enflasyon, zaten gelecek beklentisini karartıyor. Öncelikle son enflasyon rakamıyla raf ömrü dolan OVP’den vazgeçip, yeniden üretimi baş tacı edecek politikalara ağırlık vermeli. Sonra gelir dağılımını onarmalı.
İKİ SORU İKİ CEVAP / BALO HAVASINA DAİR…
Sahte refah nedir?
Kazandığından fazlasını harcamak ki borç doğurur. Ürettiğinden fazlasını tüketmek ki bu ithalatı patlatır. Balo havasında, el parasıyla düğün dernek yaratılır. Ta ki değirmenin suyu bitene kadar...
Sahte refahın faturası?
Hayatın gerçeği bize göstermiştir ki faturayı, refahtan pay alsın almasın, herkes öder. Özellikle de refahtan az yararlananlar, daha fazla öder. Sahte refahın tertipçileri ödeme zamanı buharlaşıverir.
NOT
BU DA GEÇER YA HÛ
Ekonomi şu anda inişte... Tüm şartları kötüye giderken tanık olduğum yüzlerce öyküden biliyorum ki bu böyle devam etmeyecek, düzeleceğiz. Zira kötü yönetime rağmen canla başla gayret edenleri görüyorum. Zaten demiyor muyuz; “bu da geçer ya hû.” Geçecek ama bedelini ödetip geçecek…
BALO HAVASI SÖZLÜĞÜ
Üretmeden tüketmek: Herkesin üretilenden daha fazla pay alma odağında hareket etmesi
Kazanmadan harcamak: Beraberinde borç krizi üretir ve bir süre sonra borcu borçla döndürürsün
İçimizdeki Belçikalılar: Gelirden en fazla payı alan 17 milyon civarındaki enflasyonzade kesim
Balonun faturası: Balo bittiğinde refahtan en az pay alan kesimlere ödettirilen bedel
Şeref OĞUZ-Ekonomim