Savaşan taraflardaki insanlar veya hükümetler nakit ihtiyacından dolayı fiziki altın satabilir. Bu satış baskısı fiyatı düşürür. Ancak jeopolitik riskler ve savaş uzarsa altın yeniden tırmanışa geçecektir
Altın, güvensizlik endeksidir. Mahşerin 4 atlısı sayılan; afet, salgın, kıtlık, savaş varsa, altın tırmanır. Diğer finansal araçlar, altına dönüşme eğilimine girer. 5 bin yıllık geçmişinde “güvenli liman” olagelmiştir. Son savaş ortamında benzer gelişme oldu fakat barış gelmeden çıktığı gibi iniverdi. Neden?
1- Savaş beklentisi önceden fiyatlanır: “Buy the rumor, sell the news.” Savaş ihtimali artarken yatırımcılar önceden altına yönelir ve fiyatlar yükselir. Savaş fiilen başladığında bu beklenti gerçekleşmiş olur. Artık yeni alım gelmez, hatta zorunlu olarak kâr realizasyonu (kâr satışları) başlar.
SAVAŞIN FİNANSMANI İÇİN ALTIN SATIŞI KAÇINILMAZ
2- Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyon endişesi: Savaş (özellikle Orta Doğu’da) petrol arzını tehdit eder, petrol fırlar. Yüksek enerji maliyetleri küresel enflasyonu körükler. Merkez bankaları (özellikle Fed) faiz indirimlerini erteler veya faizleri yükseltme sinyali verir. Altın faiz getirmez.
3- Doların güçlenmesi: Jeopolitik krizlerde yatırımcılar ABD Doları ve ABD Hazine tahvillerine yönelir (dolar “en likit” güvenli liman olarak algılanır). Altın, dolar cinsinden fiyatlandığı için dolar endeksi yükselince altın pahalılaşır ve talebi düşer. Bu ters ilişki savaş dönemlerinde sık görülür.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Altın düşüşüne dair…
Savaşta likidite sıkışıklığı?
Zorunlu satış (margin calls) için gereklidir. Savaş borsalarda, petrol piyasasında ve diğer varlıklarda sert düşüşlere yol açabilir. Kaldıraçlı (leveraged) pozisyonlarda teminat çağrıları (margin call) gelir.
Güvenli limana ne oldu?
Yatırımcılar en likit varlıkları (altın dahil) satarak nakit toplar. ETF’ler ve fonlar da satış yapar. Sonuç: Altın “güvenli liman” olmaktan çıkıp likidite sağlama aracı olur ve düşer. Altın bozdur ve harca...
NOT
TARİHSEL ÖRNEKLER IŞIĞINDA ALTININ SAVAŞ SERENCAMI
Körfez Savaşı (1991): Operasyon öncesi altın yükseldi, savaş başlayınca hızlı çözüm beklentisiyle düştü. Irak’ın işgali (2003) ve Rusya-Ukrayna Savaşı (2022): İlk yükseliş sonrası benzer geri çekilmeler görüldü. Genel kural: altın kısa vadede düşebilir. Uzun süren belirsizlikte, kaçınılmaz şekilde yükselir.
ALTIN LÛGATI
Güvenli liman: Gemiler limanda güvendedir ama gemi bunun için tasarlanmamıştır. Altın gibi...
Altın kural: 5 bin yıldır hiç değişmemiştir ve altın kural çok nettir: Altını olan, kuralı koyar
Yastıkaltı: İddihar yani gömüleme davranışı. Altını alıp elde tutma güvencesi... Fiziki altın candır
Volatilite: Oynaklık. Altının hızlı çıkış ve inişi... Fiyat hareketi hızlanınca sakin kalmak önerilir
Şeref OĞUZ-Ekonomim