Son günlerde art arda alınan kararlarla dikkat çeken Sermaye Piyasası Kurulu’nun gündeminde yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeler var. Sektör profesyonelleri, yeni yönetimle birlikte halka arzlarda bilanço ve değerleme kriterlerine yönelik sıkı denetimin artacağını belirtiyor. Sektör paydaşlarının görüşlerini ilettiği ve fon dünyasına ‘güvenlik şemsiyesi’ getirmesi beklenen yeni fon taslağında ise gözler SPK masasındaki nihai çalışmaya çevrildi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığı görevine Mahmut Sütcü’nün atanmasının ardından, sermaye piyasalarında kurumsal yapılanma, mevzuat düzenlemeleri ve denetim trafiği hız kazandı.
Yeni yönetimin göreve geldikten sonra aldığı kararlar piyasa aktörleri tarafından yakından takip edilirken, kulislerde özellikle halka arz süreçleri ve yatırım fonlarına ilişkin yapısal değişiklikler ön plana çıkıyor. Yeni başkanın Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki uzun yıllara dayanan mali denetim ve teftiş geçmişine dikkat çeken piyasa profesyonelleri, maliye kökenli bir başkan döneminde halka arz edilecek şirketlerin mali tabloları, borçluluk yapıları, halka arz gelirlerinin kullanım yerleri ve değerleme raporları üzerinde kuralcı ve tavizsiz bir denetim mekanizmasının işletilmesini bekliyor. “Yeni dönemde cezalandırıcı değil, eğitici ve koruyucu bir vizyon öne çıkacak gibi duruyor” diyen sektör temsilcileri, bu proaktif yaklaşımla spekülatif hareketlerin önlenmesinin ve küçük yatırımcının korunmasının hedeflendiği, yeni yönetimin piyasanın derinleşmesi ve büyümesine, finansal okuryazarlığın gelişmesine öncelik vereceği belirtiliyor.
Fonlara “Güvenlik Şemsiyesi” düzenlemesinde gözler SPK’da
Sektörün uzun süredir gündeminde olan ve fon dünyasına adeta bir “güvenlik şemsiyesi” getirmesi beklenen yeni fon düzenlemesinde kritik bir aşamaya geçildi. Geçtiğimiz mart ayında, aracı kurumlar ve sektör paydaşları taslağa ilişkin görüş ve önerilerini SPK’ya resmi olarak iletti. Edinilen bilgiyi göre, Kurul, sektörden gelen bu geri bildirimler doğrultusunda taslak üzerindeki nihai çalışmalarını sürdürüyor. SPK’daki teknik çalışmanın tamamlanmasının ardından düzenleme, yasallaşma süreci için Hazine ve Maliye Bakanlığı’na gönderilecek. Piyasa profesyonelleri ve aracı kurum yöneticileri, SPK masasında son şekli verilen bu “güvenlik şemsiyesi” düzenlemesinden şu yapısal adımları bekliyor:
Suistimallerin önlenmesi ve şeffaflık: Özellikle serbest fonlar üzerinden piyasada oluşabilecek gri alanların netleştirilmesi, fon portföylerinin içerik ve işlem şeffaflığının artırılması,
Yatırımcı koruması ve risk yönetimi: Fon yönetimlerinin iç kontrol mekanizmalarının sıkılaştırılarak, tasarruf sahiplerinin haklarının makro düzeyde koruma altına alınması,
Operasyonel verimlilik: Fon kurulum, onay ve ihraç süreçlerinin proaktif bir yönetim anlayışıyla dijitalleştirilmesi ve hızlandırılması,
Girişim Sermayesi odaklı büyüme: Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarının (GSYF) operasyonel süreçlerinin kolaylaştırılarak kurumsal yatırımcı tabanının genişletilmesi.
İşte SPK’nın yeni döneminde öne çıkan kritik düzenlemeler
* Fiili dolaşım oranına “Serbest Fon” ayarı: Yeni yönetimin attığı en stratejik adımlardan biri, fiili dolaşım oranı tanımının yeniden yapılması oldu. Bu düzenlemeyle, şirket patronlarının serbest ve özel fonlar aracılığıyla tuttukları hisseler de artık fiili dolaşım hesabı kapsamında değerlendirilmeyecek. Bu hamleyle, geçmişte bazı paylarda “sözde fiili dolaşım” üzerinden endeks etkisi yaratılmasının ve suni fiyat hareketlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
* Şirket ortaklarının satışlarına sıkı takip:
SPK, halka açık ortaklıkların haklarını korumak adına denetim mekanizmasını hızlandırdı. Bu kapsamda, yakın dönemde finansal darboğaz veya konkordato gibi kritik süreçlerden geçen bazı şirketlerin ortakları tarafından, bu süreçlerin hemen öncesinde gerçekleştirilen hisse satışları yakın markaja alındı. Kurul, “makul şüphe” gerekçesiyle mevzuata dayanarak, ilgili şirket ortakları ve yöneticileri hakkında geçici işlem yasağı gibi tedbir kararları uygulamaya başladı.
* Kurumsal yeniden yapılanma adımları: SPK bünyesinde operasyonel hızı ve karar alma süreçlerini optimize etmeyi amaçlayan kurumsal değişimler de dikkat çekti. Bu doğrultuda; Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi, Ortaklıklar Finansmanı Dairesi ve Aracılık Faaliyetleri Dairesi başkanlıkları ile bir başkan yardımcılığı seviyesinde görev değişimlerine gidilerek yerlerine vekaleten atamalar gerçekleştirildi. Sektör paydaşları, bu kurumsal yenilenmenin önümüzdeki dönemde mevzuat süreçlerine hız katmasını bekliyor.
* Usulsüzlüklere karşı ağır cezalar ve PYŞ denetimleri: Yeni dönemde piyasa dolandırıcılığı, yapay piyasa oluşturma çabaları ve bilgi suistimaline karşı yaptırımlar kararlılıkla sürdürülüyor. Haftalık bültenler aracılığıyla mevzuata aykırı hareket eden yatırımcılara idari para cezaları ile işlem yasakları getiriliyor. Ayrıca Portföy Yönetim Şirketleri (PYŞ) ve aracı kurumların faaliyetleri ile fon yönetim süreçleri de sıkı denetim kapsamına alındı.