banner79

banner80

Ekonomi Reformları paketinde vergiyle ilgili neler var, neler yok?

“Ekonomi Reformları” başlığıyla sunulan pakette azımsanmayacak kadar vergi ve teşvik düzenlemesi var. Bunlardan bir kısmı tahmin edilen, beklenen konular. Bir kısmı benim için sürpriz konular.

VERGİ 17.03.2021, 08:54 17.03.2021, 09:02
Ekonomi Reformları paketinde vergiyle ilgili neler var, neler yok?

Bir süredir üzerinde çalışıldığı bilinen ve beklenen ekonomik reform paketi, Cumhurbaşkanı tarafından geçtiğimiz Cuma günü yapılan tanıtım toplantısıyla kamuoyuna açıklandı.

“Ekonomi Reformları” başlığıyla sunulan pakette azımsanmayacak kadar vergi ve teşvik düzenlemesi var. Bunlardan bir kısmı tahmin edilen, beklenen konular. Bir kısmı benim için sürpriz konular. Ancak konuyla ilgilenen kamuoyu için, üzerinde çalışıldığı bilinen ve muhtemelen TBMM gündemine gelecek olan, başta kurum kazançlarından, dağıtılsın dağıtılmasın alınacak stopaj gelir/kurumlar vergisi, ikinci el taşıt alım-satımında harç ödenmesi gibi konuların pakette yer almaması esas sürpriz oldu.

Bugün beklenen ancak pakette yer almayan konulara girmeyeceğim. Özellikle kurum kazançları için düşünülen stopaj konusunun önümüzdeki süreçte gündeme gelmemesi de temennim. Gelirse de o zaman bu konuları değerlendirmek isterim. Bugün, açıklanan pakette yer alan konuların her birine ilişkin birkaç cümlelik değerlendirmeler yapmak amacım. Bir kısmını yasama sürecinde daha ayrıntılı inceler ve değerlendiririm.
 

1. Vergi Usul Kanunu’nun güncellenmesi

Bence açıklanan pakette yer alan vergi konularıyla ilgili eylemlerden en kapsamlısı, en önemlisi ve gerçekleştirilmesi en zor olanı bu.

Yeni bir konu da değil. Daha önce bildiğim kadarıyla Vergi Konseyi 2011 ve 2018 yıllarında tamamlanan iki ayrı çalışma yaptı ve taslak metinler oluşturdu. Gelir İdaresi de 2015 yılında bir taslak metni geniş kesimlerle olmasa da tartışmaya açtı. Ancak her üç öneri de daha fazla ilerlemedi ve çalışmalar devam etmedi.

Vergi Usul Kanunu’nun güncellenmesi konusu daha önce defalarca çeşitli programlarda, eylem planlarında ve Hükümet Programlarında yer aldı, takvime bağlandı. Bu çerçevede örneğin 2014 ve 2015 yılları Programlarında yer aldı, her iki programda da ilgili yıl içinde eylemin tamamlanması hedeflendi. Ancak bu hedef bugüne kadar kâğıt üzerinde kaldı, somut bir sonuç alınamadı. Yeni açıklanan paket hedeflerinden gerçekleşemeyecek bir eylem varsa, o da muhtemelen yine Vergi Usul Kanunu’nun güncellenmesi olur.

Açıklanan Programda Vergi Usul Kanunu’nun gönüllü uyumu teşvik edecek şekilde güncelleneceği belirtilmiş. Bu Kanun’un güncellenmesi konusunda ne öne çıkartılmalı diye sorulsa, vergiye gönüllü uyumu zannederim ilk on ilke arasında ya saymam veya sonlarda saymayı tercih ederim. Vergi Usul Kanunu’nun güncellenmesi gündeme gelecekse; ceza hükümleri üzerinden, değerleme düzenlemeleri üzerinden, ispat ve tevsik üzerinden, vergi incelemeleri üzerinden, ihtilafların yargıya taşınmadan çözülmesi üzerinden amaçlar belirlemeyi tercih ederim. Ekonomik Program bir siyaset metni olduğuna göre, siyaseten öne çıkartılmış bir konu diye bakıyorum ve teknik çalışmalar başladığında çerçevenin çizileceğini düşünüyorum.

Programda Vergi Usul Kanunu’nun hangi takvim çerçevesinde güncelleneceğine dair bir belirleme yer almıyor. Zaman isteyen bir faaliyet. Zaman baskısı olmaksızın, sağlıklı ve katılımlı bir çalışma, zamanlamadan daha önemli diye düşünüyorum.
 

2. Basit usulde vergilemenin kaldırılması

Açıklanan Programda, basit usulde vergilenen mükelleflerin vergiden muaf esnaf statüsüne alınarak vergiden muaf tutulacağı açıklanıyor.

Açıklamadan, basit usule tabi bütün mükelleflerin vergiden muaf tutulacağı anlamı çıkıyorsa da bazılarının gerçek usulde vergileme kapsamına alınabileceğini düşünüyorum.

Öte yandan, vergiden muaf tutulacak mükelleflerden herhangi bir vergi veya harç alınıp alınmayacağına ilişkin bir bilgi bulunmuyor.

Basit usulde vergilenenlerin, tamamı olmasa da büyük bölümünün vergiden muaf esnaf statüsüne alınması düşüncesini olumlu buluyorum. Bu mükellef grubunun vergi gelirlerine katkısı sınırlı olduğu gibi başta belge düzeni olmak üzere, vergisi sistemine olumlu katkısının da son derece sınırlı olduğunu düşünüyorum.
 

3. Mükellef hizmetleri

Programda;

  • Bütün mükellefleri kapsayacak şekilde 7/24 hizmet verebilen “Türkiye Dijital Vergi Dairesi” uygulamasının hayata geçirilmesi ve
  • “Dijital Vergi Asistanı” sisteminin oluşturulması

gibi iki mükellef hizmeti eylemi yer alıyor.

Vergi uygulamalarında teknolojiden yararlanılması çerçevesinde yapılan bütün eylemler olumlu sonuçlar veriyor. En iyi örnekler de mükellef hizmetleri alanında. Bütün elektronik uygulamalar mükellef hizmeti kapsamında sayılabilecek örnekler. Yukarıda bahsedilen iki eylem de önemli adımlar olmasa da olumlu adımlar.

 

4. Uluslararası vergi uygulamaları

Açıklanan Programda;

  • Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının revize edileceği belirtiliyor. Bu konuda ayrıntı verilmiyor ama bir süredir devam eden revize faaliyetlerinin devam edeceğini, bilgi değişiminin ön planda olacağını tahmin ediyorum.
  • Uluslararası yatırımcıların birden fazla ülkeyi ilgilendiren vergi sorunlarının çözümünde diğer ülkelerle Karşılıklı Anlaşma Usulünün kullanılacağı belirtiliyor. Çok geç kalmış ve yasal düzenleme gerektirmeyen bir konu olduğunu düşüyorum ama sonuçta olumlu bir adım.
     

5. Vergi denetimi

Programda;

  • Dijital Vergi Denetimi Sistemi geliştirilerek, vergi iade incelemeleri dahil, inceleme sürelerinin kısaltılacağı,
  • Standartlara dayalı, öngörülebilir ve haksız rekabetin önlenmesini sağlayan denetim modellerinin uygulanacağı,belirtiliyor.

Vergi denetiminde gidecek daha çok yol var. Özellikle ikinci hedef çok doğru ama neler yapılacağına bakmak lazım. Son yıllarda yapılan yaygın vergi inceleme alanlarına baktığımda, muhtemelen risk analiz sisteminin de yapısal bir zaafiyeti nedeniyle, kayıt dışı ekonominin odak dışında kalabildiği, büyük kurumsal işletmeleri ve bu işletmelerin yoruma dayalı vergisel işlemlerini kapsayan bir denetim yapısının ön plana çıktığını görüyorum. Programda yer alan hedefler doğrultusunda atılacak adımların bu anlamda olumlu sonuç vermesini umuyorum.
 

6. Yatırımların teşviki

Programda, yatırımların teşviki kapsamında aşağıdaki eylemler sayılıyor:

  • Yatırımlarda öngörülebilirliği artırmak, bürokrasiyi azaltmak ve yatırım sürecinde karşılaşılan sorunlara hızlı çözümler üreterek hızlandırmak amacıyla, Özel Kesim Yatırımlarının Korunmasına yönelik yeni bir sistemin hayata geçirilmesi ve Yatırım Uyuşmazlığı Kurumunun oluşturulması.
  • Mevcut teşvik sisteminin sadeleştirilmesi, seçici ve süreli bir yapıya kavuşturulması.
  • Yenilikçi ve katma değerli üretime yönelen, özsermaye ağırlıklı gerçekleştirilen, küresel değer zincirinin bir parçası olmaya aday ve bölgesel kümelenme öncelikleriyle uyumlu yatırımlara münhasıran destek sağlanması.
  • Büyük yatırımlarda, kısmi tamamlamayla birlikte hak kazanılan yatırıma katkı tutarına yeniden değerleme imkânı getirilmesi.
  • Yeni yatırımlarda, hak kazanılan yatırımlara katkı tutarının kurumlar vergisi dışındaki diğer vergi ödemelerinden de belirli oranlarda indirilebilmesine olanak sağlanması.
  • Yatırım teşviklerinde uygulanan SGK prim desteği sürelerine, genç ve kadınların istihdam edilmesi durumunda ilave süreler verilmesi.

Yapılacak eylemler genel olarak olumlu. Ancak yatırım teşvik uygulamalarıyla ilgili planların çeliştiğini düşünüyorum. Bir taraftan mevcut teşvik sisteminin sadeleştirileceği belirtilirken, hemen arkasından zaten son derece karışık bir mevzuatı daha da karışık hale getirecek düzenlemelerden bahsediliyor. En başta yatırım dönemi – işletme dönemi uygulamasını kaldırmadan mevcut sistemi sadeleştirmek mümkün değil. Kaldı ki planda, seçici ve süreli yapıdan bahsediliyor. Zaten seçici olan yapıyı daha da seçici hale getirmek, teşvik kriterlerine örneğin özsermaye unsurunu da eklemek, sadeleştirmeye hizmet etmez bence.
 

7. Sermaye piyasalarının güçlendirilmesi

Programda;

  • Şirketlerin sermaye yapısını güçlendirici ve özkaynakla finansmanı teşvik edici düzenlemelerin yapılacağı belirtiliyor. Açıklamada ne tür enstrümanlarla teşvik sağlanacağı yer almıyor. Var olan vergi teşviklerinin daha etkin hale getirilmesinin veya yeni teşvik unsurlarının mevzuata dahil edilmesinin olası olduğunu düşünüyorum.
  • Şirketlerin halka arz süreçlerinin kolaylaştırılacağı ve teşvik edilmesi yönünde düzenlemeler yapılacağı açıklanıyor. Yeni teşviklerin ne olacağını bilinmemekle birlikte vergi teşviklerinin gündeme gelebileceğini tahmin ediyorum.
     

8. Diğer konular

  • Açıklanan Programda, yukarıda sayılanlar dışında aşağıdaki vergisel eylemler sayılıyor. 
  • Elektronik defter ve elektronik belge uygulamalarına dahil edilecek mükellef gruplarının kademeli olarak artırılması.
  • Varlık Yönetim Şirketlerine beş yıl süreyle tanınan damga, harç ve kaynak kullanımı destekleme fonu kesintisi istisnasının süresiz hale getirilmesi.
  • Transfer fiyatlandırmasına ilişkin Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının yaygınlaştırılması.
  • Kamuya süresinde ödenmeyen borçların tek bir idare tarafından tahsil edilmesinin sağlanması.

Dünya | Recep BIYIK

Yorumlar (0)
13
az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Karagümrük 34 50
9. Sivasspor 33 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 34 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@