Tebliğ ile birlikte; program kapsamında kullanılan tanımlar güncellenmiş ve başvuru, değerlendirme, izleme, revizyon ve tamamlama süreçlerine ilişkin usuller yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı yerine “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” uygulamasına geçilmiş, program kapsamındaki projelerin Yatırım Teşvik Belgesi süreçlerine ilişkin hükümler de güncellenmiştir.
Bunun yanında, değerlendirici süreçleri, proje kapsamı, destek unsurları ve nihai durum ölçümüne ilişkin birçok hükümde değişiklik yapılmış; başvuru ve revizyon süreçlerinde uygulanacak süreler yeniden belirlenmiştir.
Tebliğe eklenen geçici maddelerle ise, Tebliğin yayımı tarihi itibarıyla Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmiş tesislerden Yatırım Teşvik Belgesi almış olanlar için Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi düzenleneceği, bir ay içerisinde Yatırım Teşvik Belgesi almayan tesislerin mevcut unvanlarının iptal edileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, geçici 1’inci madde hariç olmak üzere Tebliğ değişikliklerinin yayım tarihinden önce açılmış çağrılar bakımından uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Öne çıkan değişiklikler aşağıda özetlenmiştir.
Tanımlar Bölümü Yeniden Düzenlenmiştir
Bu Tebliğin 1’inci maddesi ile Tebliğin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Bu kapsamda;
- “Yol haritası raporu” tanımı Tebliğ metninden çıkarılmış,
- “Yeşil dönüşüm yol haritası” tebliğ metnine eklenmiş,
- “Kullanıcı”, “E-TUYS” ve “Gelişme raporu” tanımları eklenmiş,
- “Yeşil Dönüşüm Merkezi” unvanı yerine “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” kavramı getirilmiş,
- Proje tanımı içerisine “beş yıllık yeşil dönüşüm uygulamaları” ifadesi eklenmiştir.
Ayrıca değerlendirici tanımı değiştirilmiş ve değerlendirme süreçlerinde “yol haritası raporu” ibareleri kaldırılmıştır.
“Yol Haritası Raporu” Yerine “Yeşil Dönüşüm Yol Haritası” Düzenlemesi Getirilmiştir
Bu Tebliğin 2 ve 3’üncü maddeleri ile Tebliğin ikinci bölüm başlığı “Yeşil Dönüşüm Yol Haritası ve Proje Hedefi” olarak değiştirilmiş, 4’üncü madde tamamen yeniden düzenlenmiştir.
Yeni düzenleme ile;
- Başvuru aşamasında program portaline doğrudan beş yıllık “yeşil dönüşüm yol haritası” yüklenmesi öngörülmüş,
- Eski düzenlemede yer alan ayrıca “yol haritası raporu” hazırlama yükümlülüğü kaldırılmış,
- Yol haritasının yatırımcının 5 yıllık yeşil dönüşüm uygulamalarını içermesi zorunlu tutulmuş,
- Yeşil dönüşüm liderine yapılacak bildirimlerin yanında artık “kullanıcıya” da bildirim yapılacağı düzenlenmiştir.
Eski düzenlemede yer alan;
- Yol haritası raporunun yatırımcı dışında kişi veya kurumlara hazırlatılabilmesine,
- Proje amacı, mevcut durum analizi, çözüm yaklaşımı gibi detaylı rapor içeriğine,
- Değişikliklerin gerekçeli başvuru ile yapılmasına,
- Lider değişikliği için özel yetkilendirme şartına
ilişkin hükümler Tebliğ metninden çıkarılmıştır.
Proje Hedeflerine İlişkin Düzenlemeler Güncellenmiştir
Bu Tebliğin 4’üncü maddesi ile Tebliğin 5’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.
Yeni düzenleme ile proje hedeflerinin “bir veya birden çok hedef” şeklinde belirlenmesine ilişkin ifade kaldırılmış; bunun yerine proje için somut ve ölçülebilir iyileştirmeler içeren hedeflerin belirlenmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Ayrıca;
- Proje hedeflerinin seçilen göstergelerde iyileştirme sağlaması gerektiği,
- Mevcut durum ölçüm bilgilerinin yol haritasında,
- Nihai ölçüm bilgilerinin ise tamamlama aşamasında sunulacağı
yeniden düzenlenmiştir.
Başvuru ve Program Yönetimi Süreçlerinde Değişiklik Yapılmıştır
Bu Tebliğin 5 ve 6’ncı maddeleri ile Tebliğin 6 ve 7’nci maddelerinde değişiklik yapılmıştır.
Bu kapsamda;
- Program yönetimi maddesinden “yol haritası raporu ve projelerin değerlendirilmesi” ibaresi çıkarılmış,
- Başvurunun yatırımcı adına artık “yeşil dönüşüm lideri” yerine “kullanıcı” tarafından yapılacağı düzenlenmiş,
- Yeşil dönüşüm liderinin ayrıca E-TUYS yetkilendirmesine sahip olma zorunluluğu kaldırılmıştır.
Ayrıca eski düzenlemede bulunan;
- Yol haritası raporunun başvurudan sonra 40 iş günü içinde yüklenmesine,
- Yüklenmemesi halinde başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasına
İlişkin hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.
Değerlendirme Sürecinde Değişiklik Yapılmıştır
Bu Tebliğin 7 ve 8’inci maddeleri ile Tebliğin 8 ve 9’uncu maddelerinde değişiklik yapılmıştır.
Yeni düzenleme ile;
- Değerlendirme sürecinde “yol haritası raporu uygunluğu” şartı kaldırılmış,
- Değerlendirme kriterlerinde değişiklik yapılmış,
- Değerlendirme süreleri değiştirilmiştir.
Bu kapsamda;
- Başvuru Değerlendirme Raporunun hazırlanma süresi 45 iş gününden 20 iş gününe,
- Revizyon değerlendirme süresi 20 iş gününden 10 iş gününe,
- Yatırımcıya verilen revizyon süresi 45 iş gününden 20 iş gününe
indirilmiştir.
Ayrıca;
- Şekil eksikliklerinin giderilmesine ilişkin süre için üst sınır getirilmiş,
- “kabul/ret/revizyon” terminolojisi yerine farklı bir değerlendirme yaklaşımı benimsenmiş,
- Değerlendirme dışı bırakılan projeler bakımından “gerekçe belirtilerek” ibaresi kaldırılmıştır.
Eski düzenlemede yer alan “Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmesi” uygulaması kaldırılarak, bunun yerine Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenen tesislere beş yıl süreyle geçerli “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” verilmesi öngörülmüştür.
Proje Kapsı ve Destek Unsurlarında Değişiklik Yapılmıştır
Bu Tebliğin 9 ve 10’uncu maddeleri ile Tebliğin 10 ve 11’inci maddelerinde değişiklik yapılmıştır.
Yeni düzenleme ile;
- “teknoloji, yazılım, donanım, ölçüm, doğrulama, etüt, test ve danışmanlık hizmetleri” ifadeleri proje kapsamından çıkarılmış,
- Modernizasyon veya entegrasyon yatırımı kapsamında yapılacak harcamalara ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Ayrıca;
- Meskûn mahal dışına taşınacak tesisler için programa başvuru imkânı getirilmiş,
- Daha önce proje bütünlüğü kapsamında proje içine dahil edilebilen güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarının artık program kapsamında düzenlenecek Yatırım Teşvik Belgesinde yer alamayacağı düzenlenmiştir.
Destek unsurları bakımından ise;
- “destek kararı alınan projeler” yerine “Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenen projeler” ifadesi kullanılmış,
- Asgari sabit yatırım tutarlarına ilişkin Karar referansları eklenmiş,
- TUYSGM tarafından ayrıca yeşil dönüşüm değerlendirmesi yapılmayacağı belirtilmiştir.
İzleme ve Revizyon Süreçlerinde Değişiklik Yapılmıştır
Bu Tebliğin 11 ve 12’nci maddeleri ile Tebliğin 12 ve 13’üncü maddelerinde değişiklik yapılmıştır.
İzleme sürecinde;
- “yatırım süresi bir yıldan uzun projeler” ayrımı kaldırılmış,
- Yatırımcının her yıl ocak ayı sonuna kadar gelişme raporu sunması zorunlu hale getirilmiş,
- Yol haritası raporunun ayrıca izlenmesine ilişkin hükümler kaldırılmıştır.
Revizyon sürecinde ise;
- Revizyon başvurularının E-TUYS üzerinden yapılacağı,
- Proje hedeflerini etkilemeyen revizyonların doğrudan TUYSGM’ye iletileceği,
- Altı ay geçmeden yeni revizyon talep edilemeyeceğine ilişkin sınırlamanın kaldırıldığı
düzenlenmiştir.
Tamamlama Sürecinde Değişiklik Yapılmıştır
Bu Tebliğin 13’üncü maddesi ile Tebliğin 14’üncü maddesinde değişiklik yapılmıştır.
Yeni düzenleme ile;
- Nihai durum ölçümünde değerlendiricinin yatırımcı tarafından seçilmesi uygulaması kaldırılmış,
- Değerlendiricinin artık Genel Müdürlük tarafından belirlenmesi öngörülmüş,
- “projelerin sonlandırılması” yerine “program kapsamından çıkarılması” ifadesi kullanılmıştır.
Ayrıca;
- Proje hedeflerine ulaşılamaması halinde sağlanan fazla desteklerin geri alınacağı,
- Yatırımın başka teşvik uygulamalarına aktarılabileceği,
- Proje hedeflerine beş yıldan önce ulaşılması halinde erken tamamlama başvurusu yapılabileceği
düzenlenmiştir.
Eski düzenlemede yer alan;
- Yol haritası raporunun başarısız sayılması,
- Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanının iptali,
- Yeni yol haritası sunma zorunluluğu
gibi hükümler Tebliğ metninden çıkarılmıştır.
Değerlendirici Ödemelerine İlişkin Düzenlemelerde Değişiklik Yapılmıştır
Bu Tebliğin 14’üncü maddesi ile Tebliğin 15’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.
Bu kapsamda;
- Yol haritası raporu hazırlama maliyetlerinin destek kapsamına alınmasına ilişkin hüküm kaldırılmış,
- Değerlendirme hizmet bedelinin 15 iş günü içinde ödenmemesi halinde başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş Hükümleri Getirilmiştir
Bu Tebliğin 15’inci maddesi ile Tebliğe iki geçici madde eklenmiştir.
Buna göre;
- Mevcut durumda Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmiş tesislerden Yatırım Teşvik Belgesi alanlara Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi düzenlenecek,
- Bir ay içinde Yatırım Teşvik Belgesi almayanların unvanı iptal edilecektir.
- Ayrıca Tebliğ değişikliklerinin, yayım tarihinden önce açılmış çağrılara uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Tebliğe aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.
Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
Saygılarımızla,
Deloitte Türkiye