Sabırla çözüm beklerken bu süre zarfında sonradan getirilen yaş engeli nedeniyle kimi 2 yıl, kimi 3 yıl, kimi 4 yıl, kimi 5 yıl ve daha fazla bekleyerek emekli oldu.

23. seneidevriyesinde EYT, sosyal güvenlik tarihimizin en uzun çözüm bekleyen meselesini teşkil etmektedir.

Sabırla çözüm beklerken bu süre zarfında sonradan getirilen yaş engeli nedeniyle kimi 2 yıl, kimi 3 yıl, kimi 4 yıl, kimi 5 yıl ve daha fazla bekleyerek emekli oldu.

Netice itibarıyla 1999 yılından bugüne EYT’lilerin yarısından fazlası bekleyerek emekli oldu…

Benim yaptığım hesaplamalara göre hiçbir çözüm olmasa bile bu yıl sonuna kadar EYT’lilerin sayısı 4 milyonun altına düşmektedir. Keza EYT mağduriyetinin ilk yıllarında her yıl 200 binlerde başlayan emekli olan sayısı akabinde 300 binlerde; şimdilerde ise 400 binleri aşmıştır…

Böyle giderse birkaç yıl içinde zaten hiçbir EYT’li kalmayacaktır. Bu nedenle EYT’liler artık çözüm beklemekten son derece bitkin duruma düşmüş durumdalar. Üçlü koalisyonun IMF’nin telkinleriyle yol açtığı EYT meselesi bir an evvel çözülmezse çeyrek asırlık bir meseleye dönüşecektir.


GEÇEN SENE EMEKLİ OLAN EYT’LİLER

Daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz üzere SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamında çalışmakta iken (08.09.1999 tarihinde) sonradan getirilen kademeli "Yaş" şartının engel olarak konulması nedeniyle hâlen emekli olamayanlar "Emeklilikte Yaş Engeline Maruz Bırakılanlar" kitlesini oluşturmaktadır.

EYT’liler, mağduriyete sebep olan 4447 sayılı yasa öncesinde tek bir sigortalılık yasasında yer almadığından emeklilik şartları yer aldıkları yasalardaki sigortalılık türüne göre farklılık arz etmektedir. Keza genel olarak;

  • İş Kanunu’na tabi olan işçiler ile işçi gibi sigortalı sayılan SSK’lılar,
  • Esnaf-sanatkâr, şirket ortağı ile diğer kendi nam ve hesabına çalışanlar Bağ-Kur’lular,
  • Memur ve memur gibi iştirakçi sayılan Emekli Sandığına tabi olanlar,
  • Tarım SSK,
  • Tarım Bağ-Kur,
  • Banka ve TOBB… sandıklarına tabi olanlar

olmak üzere değişik gruplarda yer alan çok sayıda EYT’li bulunmaktadır. Dolayısıyla her grubun yer aldığı yürürlükten kaldırılan sosyal güvenlik uygulama kanunlarına göre çözüm getirilmesi gerekmektedir.

Dar anlamada sigortalılık statülerine göre ise EYT’lileri genel olarak 3 grupta da toplamak mümkündür. Buna göre 08.09.1999 tarihi öncesinde SSK, BAĞ-KUR veya Emekli Sandığı kurumlarına ve uygulama yasalarına tabi olarak çalışmakta olan bu gruplardan en büyüğünü işçiler ve işçi gibi sigortalılar oluşturmaktadır. 

Farklı yorumlar, farklı bakış açıları Farklı yorumlar, farklı bakış açıları


2021 yılında emekli aylığı bağlanan EYT’liler

Geçen yıl SGK, 810 bini aşkın kişiye emeklilik aylığı ve geliri bağlamıştır. Bu emeklilerin 9.964 kişisi malulen emekli, 239 kişi vazife malulü, 3308 kişi ise iş kazası ve meslek hastalıkları sigortasından sürekli iş göremezlik geliri almaya hak kazanmıştır.

346.045 hak sahibi dul-yetim aylığı, 6.098 hak sahibi ise ölüm geliri almaya hak kazanmıştır.

Emeklilikte sonradan getirilen yaş engeline takılanlardan ise en çok emekli olanların başında 312.634 kişi ile SSK’lı emekliler gelmektedir. Bunları 75.343 kişi ile Bağ-Kur’lu EYT’liler izlemiştir. En küçük grubu ise memur ve diğer kamu görevlileri 56.432 kişi ile izlemiştir.

Netice itibarıyla toplamda 444.409 EYT’li geçen sene EYT çözüm yasası beklerken emekli olmuştur.


EYT’LİLER NE İSTİYOR?

Bilindiği üzere EYT, hemen her gün yazılı-görsel-sosyal ve diğer tüm medyada en çok yer alan ve sadece sonradan konulan “yaş” engeli nedeniyle geciktirilen emeklilik haklarına bir an önce kavuşmak isteyen emeklilik mağdurlarından oluşan büyük bir topluluk.

Hemen altını tekrar çizelim EYT’liler erken emeklilik ya da bir ayrıcalık istemiyor. Sadece 1999 yılında çıkarılan yasa ile getirilen “yaş” engelinin kaldırılmasını istiyor. Zira EYT’liler erken emeklilik ya da ayrıcalık değil işe girdikleri tarihlerde geçerli olan emeklilik şartları neyse sadece onu müktesep hak olarak talep etmektedirler… Başka bir anlatımla alınan haklarının iadesini talep etmektedirler…

Değerli okurlarımız sizlerden gelen yoğun iletiler doğrultusunda önümüzdeki yazılarımızda başta EYT çözüm takvimi, sigortalılık statüsüne göre EYT’lilerin emeklilik şartları ile diğer en çok merak edilen konuları gündeme getireceğim…

Türkiye | İsa KARAKAŞ