banner79

banner80

NAKİT KRALDIR AMA KRAL ÇIPLAK

Bugün uluslararası finans kurumlarının rapor ve analizleri, küresel ekonomilerde reel sektör arasındaki borç-alacak ilişkisinde yaşanan gecikmelerin, ticari alacakların tahsilatındaki sorunların çok büyük ölçüde katlandığına işaret ediyor.

EKONOMİ 28.10.2020, 12:48
NAKİT KRALDIR AMA KRAL ÇIPLAK

Lidyalılar’ ın milattan önce 7.yüzyılda ticarette takas yönteminden kurtulmak için buldukları bir çözüm yoludur para. Lidya da takas işlemini de basitmiş gibi düşünmeyin,  parayı bulmadan önce de her şeyin değeri insanların nazarında belliydi. Örneğin bir kilo buğday ile bir ineği takas edemezdiniz. İneğin değeri 1 kilo gümüş ise, bir kilo gümüş değeri kadar buğday vererek ineği alabilirdiniz. Buldukları ilk para da insan gücüyle, çekiçle dövülen kıymetli madenlerdi (sikke) yani parayı darp ediyorlardı. (Darphane ismi buradan geliyor olsa gerek.)

İlk kâğıt para ise M.S. 806 yılında Çin'de ortaya çıkmıştır.

Merak etmeyin makalemde sizlere paranın tarihçesini anlatmayacağım. Biliyorum parayı Lidyalıların bulduğunu artık ilkokul çağında olan çocuklar bile biliyor diyeceksiniz. Ben sizi dünyada bir sabah uyandıklarında nakit girişi “sıfır” düzeyine gerileyen işletmeler dâhil çok sayıda şirketin merak ettiği: “Sıfır ya da sıfıra yakın para girişiyle ne kadar dayanabiliriz?” sorusuna cevap bulmaya davet ediyorum.

Bugün uluslararası finans kurumlarının rapor ve analizleri, küresel ekonomilerde reel sektör arasındaki borç-alacak ilişkisinde yaşanan gecikmelerin, ticari alacakların tahsilatındaki sorunların çok büyük ölçüde katlandığına işaret ediyor.

Ünlü yönetim gurusu Ram Charan,Belirsizlik döneminde başarının yollarını” açıkladığı kitabında, en iyi liderlerin özelliklerini anlatırken, “Ciro, brüt kâr marjı ve nakit akışını iyi bilenler” açıklamasını yapıyor. Ona göre, nakit akışı kârdan daha önemli. Zora giren şirketlerin bir numaralı sorunu da kâr değil, nakit sıkıntısına girmeleriydi.

Gerçekten de öyle değil mi?Sıkıntılı dönemlerde zarar eden şirketleri, ettikleri zarar değil de “nakit akışındaki bozulma” sıkıntıya sokuyor.Çünkü faturalarını kâr değil nakit ödüyor.

Ekonomilerinin durma noktasına geldiği çok sayıda ülkede, çoğu sektörde  “nakit para” girişi durdu, bazılarında ise azaldı. Peki, merkez bankalarının olağanüstü tutarlarda para bastığı, helikopter paraların ortaya dökülmeye başladığı bu dönemlerde sizce neden nakit sıkıntısı var?

Yoksa nakit bize gerçekten krallığını mı hatırlatıyor?

Merkez bankalarının bilançolarının bu denli büyümesine rağmen hala ekonomik talebi güçlendirip güçlendirmeyeceği bir muamma olmaya devam ediyor Başta FED olmak üzere dünya merkez bankalarının on yılı aşkın bir süredir gevşek para politikalarına rağmen küresel büyüme de mütevaziliğini koruyor. Bir de üstüne Pandemi geldi, her şey karmakarışık bir hal aldı.Oysaki"nakit kraldır" sözü ekonomik kriz gibi durumlarda, likiditenin az olduğu dönemlerde, manası iyi anlaşılan bir atasözü olması gerekmiyor mu? Bu kadar likidite bolluğunda nasıl kral oluyor?          

O halde “ya ortada sahte bir kral var ya da kral çıplak.”

Ekonomistler bunu karşılıksız para basmak olarak tanımlıyor. Tüm bunları Pandemiye bağlamak ne kadar doğru. Salgın öncesi, piyasalarda repo krizi yaşandığında da (Eylül 2019 da) piyasada olması gerekenden trilyonlarca fazla likidite olduğu halde para kıtlığı yaşandığını görülmüştü. Demek ki para bir yerlerde sıkışıyorsa, basılan paralar birilerine gelir olmuyorsa, yatırımlara yansımıyorsa ve hele ki insanların ciddi bir para kullanma talebi yoksa krallığının etkisi de sınırlı oluyor.

Kısacası talep yoksa para arzını artırmak patinaj etkisi dışında bir sonuç doğurmuyor.

Yaşanabilecek durgunluğun dünyanın yaşadığı en büyük durgunluk (kriz) olan 1929 buhranıyla bile kıyaslanamayacağı bir şehir efsanesi midir bilinmez ama para arzını bu denli fazla artırmak kısa vadede enflasyon sorunu oluşturmazsa bile üretilen para, şartların normalleşmesi ile birlikte riskleri de beraberinde getirecektir. Belki de ileriki yıllarda dünyada enflasyon yaratmaya çalışan ülkelerde bile hiperenflasyona tanık olabileceğiz.

       “Enflasyonun kelime anlamı ‘şişmedir. Burada şişen para miktarıdır. Açıklanan enflasyon rakamları da işte bu para şişmesidir.” EGE CANSEN

Bende diyorum ki, “işin gerçeği balonu ne kadar çok şişirirseniz patlaması da o denli güçlü olacaktır.”

O halde “Sıfır ya da sıfıra yakın para girişiyle ne kadar dayanabiliriz?” sorusuna cevap olarak parayı sıkıştığı yerden kurtarmak gerekli diyebiliriz. Ekonomilere çok para değil de hareketli para gerekli olduğu aşikâr. Para 2011'de piyasalara şimdikinden çok daha az ama daha hızlı şekilde piyasalara sürüldüğü için benzer bir sonuç doğurmamıştı. Artırılan para arzı veya üretilen kaynağın hane halkı, şirket veya ülke hazinelerine doğrudan farklı kanallar ile aktarılması ekonomileri desteklemek konusunda çok daha yararlı sonuçlar verebilecektir.

Bu arada makalemin başında ilk kâğıt para e M.S. 806 yılında Çin'de ortaya çıkmıştır. Demiştim.

Çin’de şu an neredeyse nakit para kullanımı sıfırlanmış vaziyette.

Çin'de “WeChat” ve “Alipay” ile tüm bankacılık işlemlerinin rahatça yapılabilmekte, en ufak dükkândan tutun en büyük mağazaya kadar sadece QR Code (veya QR Kod, hatta biz ona ‘Kare Kod’ da diyoruz) okutarak her ödeme gerçekleştirilebilmektedir.

Son söz; kâğıt parayı ilk kullanan Çin olduğu gibi ortadan kaldıracak olan da Çin olacak gibi görünüyor.

Faydalı olması ümidiyle…

Özkan Çinar
Smmm/SPK Denetçisi             
Yönetim Danışmanı/Eğitmen


 

Kaynak: www.bdturkey.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Yorumlar (1)
Çağlar 7 ay önce
Çok güzel bir yazı olmuş.Kaleminize sağlık.
10
açık
Namaz Vakti 11 Mayıs 2021
İmsak 03:59
Güneş 05:43
Öğle 13:05
İkindi 17:00
Akşam 20:18
Yatsı 21:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Burnley 35 39
15. Newcastle 35 39
16. Brighton 35 37
17. Southampton 34 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Cádiz 35 43
12. Osasuna 35 41
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Getafe 35 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 35 29
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@