Yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkisine ilişkin yeni veriler, iş kayıplarının azaldığını ancak bunun kalıcı bir iyileşme olmadığını ortaya koyuyor.
Yapay zeka ABD'de aylık 16 bin net iş kaybına yol açarken en büyük grup giriş seviyesi ve genç beyaz yakalı çalışanlar oldu. Goldman Sachs'ın son raporuna göre, bu rakam kağıt üstünde 11 bine gerilese de düşüşün nedeni, beyaz yakadan ziyade veri merkezi yatırımlarının yarattığı yeni istihdam.
4,7 milyon işin sadece 697 bini kalıcı oluyor
Rapora göre yapay zeka sistemlerini destekleyen veri merkezlerinin inşası, 2022'den bu yana yaklaşık 212 bin kişiye iş sağladı. Elektrik teknisyenleri, HVAC uzmanları ve inşaat çalışanları gibi alanlarda da ayda 9 bin yeni pozisyon açılıyor. Ancak uzmanlar bu istihdamın büyük bölümünün geçici olduğunu, veri merkezleri tamamlandıktan sonra iş gücü ihtiyacının önemli ölçüde azaldığını belirtiyor.
American Edge Project, veri merkezi patlamasının yaklaşık 4,7 milyon geçici inşaat işi yaratacağını ancak sadece 697 bin kalıcı pozisyon oluşacağını tahmin ediyor. Bunların da sunucuları izleyen teknisyenler, soğutma sistemlerini yöneten tesis mühendisleri, güvenlik ve bakım personelleri gibi sınırlı pozisyonlar oalcağı belirtiliyor.
İşten çıkarmalar nisanda rekor kırdı
Buna karşılık yapay zekanın doğrudan kullanıldığı sektörlerde iş kayıpları artmaya devam ediyor. Pazarlama, müşteri hizmetleri, grafik tasarım, belge işleme ve yazılım gibi alanlarda yapay zekaya bağlanan işten çıkarmalar nisan ayında yaklaşık 21 bin 900 kişiye ulaştı.
Bu rakam, 2023'ten bu yana görülen en yüksek aylık seviye oldu. Son üç yılda yapay zeka kaynaklı toplam işten çıkarmaların sayısı ise 136 bine yükseldi.
Z kuşağı daha fazla baskı altında
Bankanın raporuna göre yapay zeka kullanımının arttığı sektörlerde 30 yaş altındaki çalışanların işsizlik oranları da yükselme eğilimi gösterdi. Üretken yapay zeka ortalama yüzde 23'lük verimlilik artışı sağlasa da kazanımlar, yapay zekayı kullanan deneyimli çalışanlara ve şirketlere yansırken Z kuşağını oluşturan yeni mezunlar daha fazla baskı altında kaldı.
ABD'de işletmelerin yaklaşık yüzde 19,5'i yapay zeka kullanırken bu oranın önümüzdeki altı ay içinde yüzde 22,7'ye yükselmesi bekleniyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde yapay zeka kullanımının üretim ve sanayi sektörlerinde de hızlanmasıyla iş gücü piyasasındaki dönüşüm daha geniş bir alana yayılacak. Bu süreçte temel soru, yapay zekanın ortadan kaldırdığı işlerin yerini yeni fırsatların ne kadar hızlı doldurabileceği olacak.
Şeyda Karaca-Dünya
