Sporcu sözleşmesine dayanılarak kulüp tarafından yapılan ödemeler, Gelir Vergisi Kanunu m.61 kapsamında ücret sayılmaktadır. Yani sporcuların aldıkları paralar Gelir Vergisi Kanunu m.61 uyarınca ücret olarak değerlendirilecektir.
Tıpkı ücretli çalışanlar gibi sporculara yapılan ödemelerden -ücret sayıldığından- stopaj yapılacaktır. Ancak normal ücretlilerden yapılan stopaj, gelir vergisinin artan oranlı tarifesine (dilim usulü) tabi tutulurken sporculardan tek ve sabit bir oranla stopaj yapılmaktadır. Bu oran, sporcunun bulunduğu lige göre değişiklik göstermektedir.
Buna göre 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden;
a) Lig usulüne tabi spor dallarında;
1) En üst ligdekiler için yüzde 20,
2) En üst altı ligdekiler için yüzde 10,
3) Diğer liglerdekiler için yüzde 5,
b) Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden yüzde 5,
oranında gelir vergisi stopajı yapılacaktır. Bu oranlar ve uygulanma süresi -bir değişiklik olmadığı sürece- GVK Geçici m.72 uyarınca 31.12.2028’e kadar sürecektir.
Sporculara verilen bu ödemelerden stopaj yapılması tek başına yetmemekte ayrıca 2025 yılında aldıkları ücretler belirli koşullar altında ayrıca beyan yükümlülüğü de doğurabilmektedir.
Buraya kadar bir sorun yok gibi ancak 1 Kasım 2019 tarihi önem arz etmektedir.
Şöyle ki…
1 Kasım 2019 öncesi
Sporculara verilen ödemeler stopaja tabidir. 1 Kasım 2019 tarihinden önce akdedilerek geçerlilik kazanan ve yine bu tarihten sonra süre uzatımı veya ücreti etkileyen bir değişiklik yapılmayan sözleşmeler sona erinceye kadar, bu sözleşmeler kapsamında elde edilen ücret gelirlerinin tutarı ne kadar olursa olsun beyanname verilmeyecek ve diğer gelirler dolayısıyla beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir. Yani stopaj nihai vergisi olacak ve stopaj oranı ise yüzde 15 olacaktır.
Örneğin en üst ligde faaliyet gösteren B Spor Kulübünde oynayan futbolcu Mehmet, 1 Ağustos 2018 tarihinde 3 yıllık sözleşme imzalamıştır. Böylece B Spor Kulübü futbolcu Mehmet’e sözleşme süresinin sonuna kadar yapacağı ödemelerden -1 Kasım 2019 öncesi sözleşmeyi yaptığı için- yüzde 15 stopaj yapacak ve futbolcu Mehmet bunu ayrıca beyan etmeyecektir. Yani bu sözleşmeler bakımından, yürürlükte bulunan eski düzenlemeler gereği stopaj oranı %15 olarak uygulanmaya devam eder.
1 Kasım 2019 sonrası
1 Kasım 2019 tarihinden sonra akdedilerek geçerlilik kazanan veya 1 Kasım 2019 tarihinden önce imzalanmakla birlikte bu tarihten sonra (süre uzatımı veya ücreti etkileyen değişiklikler gibi nedenlerle) yenilenen sporcu sözleşmelerine istinaden elde edilen ücret gelirleri toplamı o yılın GVK m.103’ün son dilimini aşarsa sporcu tarafından ayrıca yıllık beyanname ile de beyan edilmesi gerekmektedir. Ayrıca en üst lig için yapılacak sözleşmelerden kesilecek stopaj oranı yüzde 15 değil yüzde 20 olacaktır.
İlaveten sporcu sözleşmesi kapsamında olmaksızın elde edilen ve ücret niteliği taşıyan gelirlerin toplamının GVK m.103/son diliminde yer alan tutarı (2025 yılı için ise 4 milyon 300 bin lira) aşması halinde, bu gelirler her koşulda yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecektir.
Daha basit bir ifadeyle 2025 yılında elde edilen ücret toplamı 4 milyon 300 bin lirayı aşıyorsa 2026 Mart ayının sonuna kadar yıllık beyanname verilmesi gerekmektedir. Yani stopaj, beyan sınırının aşılmadığı durumlarda nihai vergi niteliğindedir. Ancak beyan sınırının aşılması halinde stopaj nihai olmayıp, yıllık beyannamede mahsup edilir.
Örneğin en üst ligde faaliyet gösteren GS Spor Kulübünde oynayan Futbolcu Mustafa, 20 Ocak 2022 tarihinde 4 yıllık sözleşme imzalamıştır. GS Spor Kulübü 2025 yılında sözleşme gereği futbolcu Mustafa’ya 5 milyon lira ödeme yapmıştır. GS Spor Kulübü bu tutar üzerinden -sözleşme 1 Kasım 2019 tarihinden sonra yapıldığı için- GVK Geçici m.72 uyarınca yüzde 20 stopaj yapmış ve bunu vergi dairesine yatırmıştır. Futbolcu Mustafa’nın elde ettiği gelir tutarı 2025 yılındaki beyan sınırı olan -GVK m.103/son dilim- 4 milyon 300 bin lirayı aştığı için Futbolcu Mustafa aldığı tüm parayı sonraki sene yani 2026 Mart ayının sonuna kadar vergi dairesine beyan edip hesaplanan vergiyi (yüzde 20 stopaj ödenme şartıyla hesaplanan bu tutardan düşülecek) Mart ve Temmuz’da iki eşit taksitte ödemesi gerekmektedir.
Özetle
Son yıllarda sporcuların vergilendirilmesine ilişkin düzenlemeler, “kulüp stopaj yaptı, sporcunun sorumluluğu bitti” anlayışını büyük ölçüde ortadan kaldırmış durumda. Özellikle 1 Kasım 2019 sonrasında imzalanan veya bu tarihten sonra yenilenen sporcu sözleşmeleri bakımından, yapılan stopaj her zaman nihai vergi niteliği taşımıyor. Gelir Vergisi Kanunu’nun açık hükmü uyarınca, 2025 yılı içinde elde edilen ücret toplamı 4 milyon 300 bin lirayı aşan sporcuların, stopaj yapılmış olsa dahi yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi zorunludur.
Bu noktada en sık yapılan hata, stopajın otomatik olarak vergi borcunu sona erdirdiğinin düşünülmesi. Oysa beyan sınırının aşılması hâlinde, stopaj sadece önceden ödenmiş bir vergi olarak kabul edilmekte ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilmektedir. Beyanname verilmemesi durumunda ceza ve gecikme faizleri riskini beraberinde getirmektedir. Özellikle yüksek ücretli futbolcular açısından bu risk, azımsanmayacak tutarlara ulaşabilmektedir.
Sonuç olarak futbolcular başta olmak üzere profesyonel sporcuların, yalnızca sahadaki performanslarına değil, sözleşmelerinin tarihine ve yıllık gelir toplamlarına da dikkat etmeleri gerekiyor. Vergi İdaresi, sporcu gelirleri konusunda artık daha görünür, daha sistematik ve daha talepkâr bir yaklaşım sergiliyor. Görünen o ki 2026 Mart ayında bazı sporcular için asıl sınav, yeşil sahada değil, beyanname ekranında verilecek.