Kısaca ne oldu?
Değerli okurlar biliyorsunuz, geçen sene Emlak Vergisinde beyan değerleri Emlak Vergisi Kanununun 29. maddesi çerçevesinde takdir komisyonlarınca yeniden belirlendi.
Takdir komisyonlarınca belirlenen beyan değerlerinin yüksekliği nedeniyle mükelleflerce çok sayıda davalar açıldı.
7566 saylı Kanun da yapılan bir düzenleme ile artışlara: “2025 yılına ait vergi değerlerinin iki kat fazlasını geçemez.” şeklinde bir sınır getirilerek sorun çözülmeye çalışıldı.
Daha önce bir yazımda da belirttiğim üzere, bu düzenleme sonrası Vergi Mahkemeleri “ karar verilmesine gerek yoktur” şeklinde kararlar vererek davaları sonuçlandırmaya başladılar.
Bu kez de, Mali İdarenin 89 seri No’lu Emlak Vergisi Genel Tebliği ile yaptığı, iki kat fazlası ifadesinin 1+2 yani 2025 vergi değerinin üç katını aşamaz şeklinde anlaşılması gerektiği yaklaşımı tartışma yaratmıştır.
Mali İdarenin yaptığı yorumun yasaya aykırı olduğunu düşünen mükellefler davaya hazırlanmaktalar.
Emsal Yargıtay kararları
Değerli meslektaşım Erdoğan Sağlam'ın konuya ilişkin yazısında Erdal Güleç’e atıf yapılarak, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun (FSEK)68.maddesindeki ” tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir” şeklindeki düzenlemenin de benzer tartışmalara sebep olduğu paylaşılmıştı.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ve Yargıtay’ın ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve dört kata ulaşan bedellere hükmedilen kararları bozduğu görülmektedir. Yargıtay 11.HD, 06.03.2000 tarih ve E.1999/9978, K.2000/1893 sayılı kararda (“Bir eserin izinsiz çoğaltılması hâlinde, hak sahibinin tecavüz edenden isteyebileceği maddî tazminat miktarı, farazî sözleşme ilkesi uyarınca hesaplanan miktarın üç kat fazlasını geçemez. Mahkemece, bilirkişi raporunda hesaplanan ve hüküm altına alınan miktarın, sözleşme olsaydı istenebilecek miktarın dört katı fazla olduğu gözden kaçırılarak fazla miktarda maddî tazminata hükmedilmesi doğru değildir).
Bir aylık dava açma süresi geçti
İyuk’un 7. maddenin 1. fıkrasında vergi mahkemelerinde dava açma süresinin 30 gün olduğu belirtildikten sonra, ikinci fıkrasının b bendinde dava açma süresi, vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali hükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; Tebliğ yapılan hallerde veya tebliği yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif suretiyle alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği tarihi izleyen günden başlar.
Emlak Vergisi Kanunu’nun 11. maddesinin birinci fıkrasının a bendine göre, Bina Vergisi ilgili belediye tarafından dört yılda bir defa olmak üzere takdir işleminin yapıldığı yılı takip eden bütçe yılının ocak ve şubat aylarında yıllık olarak tarh olunur. Aynı fıkraya göre, bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bir yazı ile bildirilir.
Aynı maddenin 3. fıkrasında, Bina Vergisinin her bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayılacağı belirtilmektedir.
Aşağıda paylaştığımız kararlardan görüleceği üzere, mahkemeler ve Danıştay tahakkuk için tebliğ şartı aramamakta ve genel tarh dönemlerinde tahakkukun 1 Ocak itibariyle yapıldığını kabul etmektedirler.
İzmir BİM, 3. VDD, E. 2017/1861 K. 2017/1764 T. 30.11.2017 künyeli kararında, “1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'na göre emlak vergisi her bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayıldığından, bu suretle tarh olunun vergiler mükellefe ayrıca tebliğ edilmeyecektir.
Sözü edilen hükme göre, kanunen bütçe yılı başında tahakkuk etmiş olan emlak vergisinin, mükellefine ayrıca bir yazı ile duyurulmasına gerek bulunmadığından, tahakkuk işlemine karşı açılacak davanın verginin tahakkuk etmiş sayıldığı bütçe yılı başından itibaren işlemeye başlayan otuz (30) günlük idari dava açma süresi içerisinde açılması gerekmektedir.” yönünde karar vermiştir.
Samsun BİM, 2. VDD, E. 2020/44 K. 2020/157 T. 18.6.2020. Künyeli kararında, ”Ocak ayında tahakkuk eden emlak vergisine karşı davanın, 30 gün içinde olmak üzere en son 31.01.2019 tarihine kadar açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra… tarihinde açılan davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığından süre aşımı sebebiyle reddi gerektiği” şeklinde karar vermiştir.
Danıştay 9. D., E. 2021/1222 K. 2024/1332 T. 19.3.2024 ve VDDK., E. 2019/262 K. 2019/917 T. 13.11.2019 künyeli kararda da konunun aynı görüş çerçevesinde değerlendirildiği görülmektedir.
Tek yol tebliğe karşı Danıştay’da dava açmak
Yukarıda özetlediğimiz nedenlerle, sınır tartışmasına henüz dava açmamış olanların önünde bizce kalan tek yol 60 gün içinde, (2 Mart son gün) 89 No’lu EVGT ye karşı Danıştay da dava açılması ve açılan bu davada bireysel işlemin de dava konusu yapılmasıdır.
