Çoğunluk, “vergi vermemenin yolları” (geliri düşük/gideri yüksek göstermeye müsait ortam/şartlar ve kayıt dışı) üzerine master seviyesindeyse…
***
Sonuç:
“Gelirlerden vergi toplanamayacağını bilen” karar alıcılara, başka bir yol kalmıyor…
Dolaylı vergilere (KDV, ÖTV gibi…) (Ekmeği, sebzeyi, arabayı, yakıtı, bilgisayarı, telefonu alan zenginin de, fakirin de aynı oranda ödediği vergi…) yükleniyor…
***
Sonuçta:
Toplam vergi gelirleri içerisinde dolaylı vergilerin payı yüzde 65’i aşıyor…
Gelir ve servetten alınan vergilerin payı ise yüzde 35’e yaklaşabiliyor…
***
Vergi kaçırmanın ve/veya vergiden kaçınmanın en büyük suçlar arasında yer aldığı ABD’de bu oran:
Gelir ve servetten alınan vergiler yüzde 84…
Dolaylı vergiler yüzde 16…
***
Almanya’da:
Gelir ve servetten alınan vergiler yüzde 74…
Dolaylı vergiler yüzde 26…
***
OECD ülkelerinin dolaylı vergi ortalaması: yüzde 30…
***
Temmuz ayında, toplanabilen vergi kalemlerinden iki örnek:
KDV’de tahsilat, geçtiğimiz yılın aynı ayına göre yüzde 46 artmış…
Kurumlar Vergisi’nde tahsilat, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 70 azalmış…
VELHASIL
“Kurumlar vergisinde farklı oran uygulamaları” gibi, sorun büyüten uygulamalarla:
Üretim ekosisteminde istismar artmış ve artmaya devam ediyorsa;
Yarattığı/yaratacağı haksız rekabet ile sorumlu mükellefi üretimden uzaklaştırıyorsa;
Dolayısıyla açıkları kapatmak daha da zorlaşmışsa/zorlaşıyorsa;
Ve bu orantısızlık, borçlanma rekorları kırılmasında, nedenler arasındaysa;
Ve bu döngüyü güçlendiriyorsa;
O döngü, kalkınmayı ve kamuyu besleyenin değil, kamu kaynaklarını ve kalkınmayı törpüleyenin önünü daha da açıyorsa, “vergi reformu” için geç kalınmış/kalınıyor demektir…
***
Vergi reformu gecikirken; atılan “küçük adımlarla” da, umutlar canlı tutuluyor…
Ancak…
Küçük adımların, “büyük/olumlu sonuçlar” doğurabilmesi için, “atılacak/atılan adımların” etki analizinin iyi yapılması gerekiyor…
Ferit Barış Parlak-Dünya
