Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın Türkiye’deki tarımsal girdi piyasalarına etkisini değerlendirdi.
Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre gübre fiyatları yüzde 8.3 ile yüzde 26.5 arasında artış gösterirken, mazotun litre fiyatı yüzde 22.3 arttı.
Yaptığı yazılı açıklamada Türkiye’nin gübre ve mazotun yüzde 90’ını ithal ettiğini belirten Şemsi Bayraktar, savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının enerji, gübre ve tarımsal gıda sistemlerine yönelik riskleri artırdığını bildirdi.
Petrol, doğalgaz ve gübre üretiminde savaşın yaşandığı bölgedeki ülkelerin önde geldiğini vurgulayan Bayraktar,
“Dolayısıyla sevkiyat yollarında meydana gelen kısıtlamalar doğrudan olarak fiyatlara yansıyor. Nitekim 2025 yılının haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan çatışma sonrası başta ÜRE olmak üzere gübre fiyatları bir anda yüzde 40’lara varan oranda arttı” hatırlatmasında bulundu.
Doğru zamanda ve doğru miktarda yapılan gübrelemenin bitkisel üretimde verim artışlarına önemli katkı yaptığını bildiren Şemsi Bayraktar, “Çiftçilerimizin maliyet artışları nedeniyle yeterli gübre alamayacak olma ihtimali üretimde verim düşüşüne ve olağanüstü maliyet artışlarına yol açabilir. Yaşanabilecek bu durumdan hem üreticilerimiz de tüketicilerimiz de olumsuz etkilenecektir” dedi.
İçinde bulunulan dönemin serin iklim tahıllarının üst gübrelemelerinin uygulanma, sıcak iklim tahıllarında ise taban gübrelemelerinin yapıldığı ekim dönemi olduğunu belirten Bayraktar, “Yani ülkemizde gübreye en çok ihtiyaç duyulan dönemlerden biridir. Şunu da biliyoruz ki çiftçilerimizin büyük bir kısmı önceden gübre tedariki yapamıyor, zamanı geldiğinde bir şekilde satın almaya çalışıyor. Dolayısıyla çiftçilerimizin çoğunun deposunda gübre olmadığı için şimdi satın alacaktır. Yani uygulanacak gübrelerin çoğu savaş sonrası yüksek fiyatlardan satın alınacaktır” ifadelerini kullandı.
Yüksek girdi maliyetleri ve gübre kullanımındaki azalmaya bağlı olarak tarımsal üretimde azalma beklendiğini söyleyen Bayraktar, “Bu süreçte gübre piyasalarının düzenlenmesi için birtakım önlemler alındı. Gübre ithalatında gümrük vergilerinin sıfırlanması, gübre ihracatının yasaklanması ve 10 yıldır yasak olan yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin kullanıma açılması gibi adımlar olumlu hamlelerdir. Fakat buradaki kritik nokta çiftçilerimizin gübreyi satın alabilmesidir. Yani fiyatların makul düzeyde olmasıdır” dedi.
Önemli girdi kalemlerinden mazotta da benzer bir durum sözkonusu olduğunu aktaran Bayraktar, fiyatı yüzde 22.3 artan ve yüzde 40’ı vergiden oluşan mazottan vergi alınmaması önerisinde bulundu.
Bayraktar tarımsal arz güvenliğinin sağlanabilmesi için temel girdilerde çiftçilere yönelik desteklerin artırılmasının büyük önem taşıdığını bildirdi ve üreticilerin üzerindeki maliyet baskısını hafifletecek acil tedbirlerin hayata geçirilmesini istedi.
Ekonomim