Gerçek kişilerce 2025 yılında elde edilen gelirler için beyan dönemi 1 Mart-31 Mart 2026 tarihi olup, vergi Mart ve Temmuz aylarında iki taksit halinde ödenebilecek. Gelir Vergisi Kanunu uyarınca; tacirler, çiftçiler ve serbest meslek erbapları ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile yıllık beyanname vermek zorundadırlar. Kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratları elde edenlerin beyanname verip vermeyeceği elde edilen gelirin tutarına ve gelirin niteliğine bağlı olarak değişmektedir. Bu yazımızda beyana tabi gelirler özet olarak ele alınmaya çalışılmıştır.
Ticari, zirai ve mesleki faaliyetler
Ticari kazanç elde edenler, zarar etseler dahi yıllık beyanname vermek zorundalar. Esnaf muaflığından yararlananlar ile kazançları basit usulde tespit edilenler, gelir vergisi beyannamesi vermeyecekler.
Zirai kazançlarda genel vergilendirme şekli tevkifat usulü olup, kanunda yazılı tutarları aşan çiftçiler gerçek usulde vergilendirilirler. Zirai kazançları gerçek usulde vergilendirilmekte olan mükellefler, söz konusu faaliyetlerinden dolayı kazanç elde etmemiş olsalar bile yıllık beyanname verecekler.
Serbest meslek erbabı zarar etse dahi yıllık beyanname vermek zorunda. Ancak telif kazançları istisnasından yararlananlar bu kazançları için beyanname vermek zorunda değil.
Ücret geliri elde edenler
2025 yılında bir veya birden fazla işverenden elde edilen stopaja tabi tutulmuş ücret gelirlerinin toplamı beyan sınırı olan 4.300.000Tl yi aşanlar, sporcular ve hakemler dahil gelir vergisi beyannamesi vermek ve ücret gelirlerinin tamamını beyan etmek zorundalar.
Ücretlerini yabancı bir memleketteki işverenden alan hizmet erbabı ile istisnadan faydalanmayan yabancı elçilik ve konsolosluk memur ve hizmetlileri de beyanname verecek.
Kira Geliri Elde Edenler
2025 yılında stopaja tabi tutulmuş işyeri kira gelirleri toplamı 330 bin TL'yi aşanlar ile konut kira gelirleri toplamı 47 bin TL yi aşanlar beyanname vermek zorunda. Söz konusu tutarları aşmayan gelirler için beyanname verilmez. Hem konut hem de iş yeri kira geliri olanlar, konut kira gelirinin istisnayı aşan kısmı ile işyeri kira gelirlerinin toplamını birlikte dikkate almak zorundalar. 2025 yılı içerisinde 47 bin TL üzeri mesken kira geliri yanında, ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratların gayri safi tutarları toplamının 1.200.000 TL’yi geçmesi halinde 47 bin TL’lik mesken istisnasından yararlanılamaz.
Gayrimenkul Satanlar
Elde etme tarihinden itibaren 5 yıl içinde satılan konut, arsa gibi gayrimenkullerin satış kazançları beyana tabi. İvazsız (miras, bağış vs.) gibi karşılıksız elde edilen gayrimenkullerin satışı süreye bağlı olmaksızın vergiye tabi değil. Gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan değer artışı kazancının, 2025 takvim yılı için 120.000 TL’si gelir vergisinden istisnadır.
Menkul Kıymet Gelirleri
Mevduat, repo, tahvil-bono faizi, katılım bankası kar payı gibi menkul kıymet geliri elde edenler, bu gelirleri için beyanname vermek zorunda değiller. Söz konusu gelirler üzerinden yapılan stopaj nihai vergi niteliğinde. Kâr payları ve eurobond faiz geliri elde edenler 330 bin TL'yi aşan gelir elde etmeleri halinde beyanname verecek.