BİLDİRİM SÜRELERİ (İŞ KANUNU MD. 17)
4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshedilmesinden önce durumun karşı tarafa bildirilmesi zorunludur. Bu kapsamda bildirim süreleri işçinin kıdemine göre şu şekilde belirlenmiştir:
-6 aydan az çalışan işçi için: 2 hafta
-6 ay – 1,5 yıl arası çalışan işçi için: 4 hafta
-1,5 yıl – 3 yıl arası çalışan işçi için: 6 hafta
-3 yıldan fazla çalışan işçi için: 8 hafta
Bu süreler asgari olup, iş sözleşmeleri ile artırılabilir.
Bildirim şartına uymayan taraf, bu sürelere karşılık gelen ücret tutarında ihbar tazminatı ödemek zorundadır. İşveren isterse bu süreyi kullandırmak yerine, karşılığını peşin ödeyerek iş sözleşmesini derhal sona erdirebilir.
İHBAR TAZMİNATININ NİTELİĞİ
İhbar tazminatı; belirsiz süreli ve sürekli iş sözleşmesinin, haklı bir neden olmaksızın ve bildirim sürelerine uyulmadan feshedilmesi halinde, fesheden tarafın karşı tarafa ödemekle yükümlü olduğu bir tazminattır.
Bu kapsamda:
Bildirim süresine uymadıkları takdirde işçi de, işveren de ihbar tazminatı ödeyebilir.
Önemli olan, fesihte kanuni sürelere uyulup uyulmadığıdır.
Ayrıca, işverenin bildirim süresine ait ücreti peşin ödemesi, işe iade hükümlerinin (İş Kanunu md. 18-21) uygulanmasına engel değildir.
Öte yandan, iş güvencesi kapsamında olmayan işçiler için fesih hakkının kötüye kullanılması halinde, işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında kötü niyet tazminatı ödenir.
İHBAR SÜRESİ ARANMAYAN HALLER
Bazı durumlarda işçinin ihbar süresi vermesine gerek yoktur. Örneğin:
-Muvazzaf askerlik nedeniyle fesih
-Kadın işçinin evlilik nedeniyle feshi
Bu hallerde işçi, ihbar süresine uymadan iş sözleşmesini sona erdirebilir.
YENİ İŞ ARAMA İZNİ
İşverenin önemli yükümlülüklerinden biri de işçiye yeni iş arama izni vermesidir. Bu hak kapsamında: İşçiye, bildirim süresi içinde günde en az 2 saat iş arama izni verilmelidir.
Bu izin, ücret kesintisi yapılmadan kullandırılır.
İşçi isterse bu süreleri birleştirerek toplu kullanabilir.
Toplu kullanım için işverene önceden bilgi verilmesi gerekir.
İşveren, ihbar süresine ait ücreti peşin ödeyerek iş sözleşmesini derhal sona erdirirse: işçi artık bildirim süresinde çalışmayacağı için iş arama izni hakkından da yararlanamaz.
Çünkü iş arama izni, ancak bildirim süresi fiilen kullandırıldığında söz konusu olur.
