Bankaların maaş ödemelerinin kendi üzerlerinden yapılması karşılığında, anlaşmaya göre çalışanlar için ödedikleri promosyonların muhasebeleştirilmesi noktasında yeni bir tartışma başladı.
Bu promosyonlar için bankların şirketlerden KDV’li fatura istemesi işverenleri elde etmedikleri gelir için vergi ödeme riskiyle karşı karşıya bıraktı. Bu durumdaki işverenler, sorunun çözümü için bir özelge ile Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) başvurdu. GİB’in özelgeye vereceği cevap, emsal olarak kabul edilecek ve bu konudaki kafa karışıklığını giderecek.
Şirket geliri algısı var
Gelişmeleri EKONOMİ’ye değerlendiren vergi uzmanı Deniz Eresen, doğrudan çalışanların hesabına yatan promosyonların "ücret" sayılmadığını ve vergi dışı kaldığını belirtirken, ödemenin işveren üzerinden geçirilip faturaya bağlanması durumunda ise paranın "şirket geliri" olarak algılanma riski bulunduğunu bildirdi.
Bankaların personel başına ödenen promosyonlar için ödeme tutarı +KDV şeklinde fatura talep ettiğini belirten Deniz Eresen, parayı kuruşuna dokunmadan çalışanların hesabına aktaracak işverenlerin bunun bir ticari kazanç gibi görülmesinden şikayetçi olduğunun altını çizdi. İşveren temsilcilerinin bankanın kendisini garantiye almak için zorunlu kıldığı fatura uygulamasının haksız bir vergi yükü yarattığını savunduğunu bildiren Deniz Eresen, “İşverenler, faturanın kesilmesi durumunda aslında var olmayan bir gelir üzerinden; Katma Değer Vergisi, Kurumlar/ Gelir Vergisi, Damga Vergisi ödemek zorunda kalacaklar” diye konuştu.
Kanundaki gelir türlerine girmiyor
Eresen, banka promosyonlarının iş karşılığı ödenen bir ücret veya ‘’üçüncü bir kişi tarafından ödenen ücret’’ sayılmadığından çalışanlara veya emeklilere yapılan doğrudan ödemelerde gelir vergisi ve damga vergisi kesintisinin genellikle uygulanmadığını, bunların menfaat ya da hibe niteliğinde olup çoğu durumda vergiye tabi olmadıklarını aktardı.
Banka tarafından doğrudan maaş hesabında aktarılan promosyonların, Gelir Vergisi Kanunu’nda sayılan gelir türlerine girmediği için vergilendirilemeyeceğini söyleyen Deniz Eresen, “Eğer promosyon işveren hesabına yatırılıp oradan dağıtılırsa, yine ücret bordrosuna dahil edilmeden personele yansıtılması durumunda vergi doğmaz. Maaş promosyonlarının bankalar tarafından doğrudan çalışanlara puan veya nakit olarak ödenmesi durumunda banka ile çalışanların arasından işçi-işveren ilişkisi olmadığından vergi sayılmaz” dedi.
Vergi yükü doğurursa..
Deniz Eresen, “Promosyon ödemelerinin banka tarafından doğrudan iktisadi faaliyeti olan kurumlara yapılması ve yapılan ödemelerin kazanca dahil edilmesi durumunda, ilgili kurum tarafından çalışanlara yapılan ödeme banka promosyonu olma niteliğini kaybetmiş olacağından ücretlerin vergilendirilmesine ilişkin hükümlere göre değerlendirilecektir” diye konuştu.
Promosyonun hizmet karşılığı yapılacak bir ödeme olmadığına dikkat çeken Deniz Eresen, “Sonuç olarak aracı kurumlar tarafından direkt çalışanlara ödenen promosyonlar ücret niteliğinde olmadığından işverenin KDV, gelir vergisi, damga vergisi ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır” diye konuştu. Eresen promosyonun vergi yükü doğurmaya devam etmesi halinde bir çok şirketin promosyon anlaşmalarından çekilebileceği uyarısında bulundu.
Promosyonu çalışana dağıtmayan şirketler ne yapacak?
Bilindiği gibi bazı şirketler bankalardan maaş karşılığı sağladıkları promosyonları çalışanlara dağıtmıyor. Deniz Eresen bu durumdaki şirketlerin doğrudan bir gelir elde ettiklerini belirterek, bankaya fatura kesip KDV hesaplaması gerektiğini bildirdi. Şirketin bu gelirleri defterlerine hasılat olarak kaydedeceğini dile getiren Eresen, “Fatura kesecekler, hem ticari kazanç hem de katma değer vergisi hesaplaması gerekecek” diye konuştu.
Eresen bankaların kasalarından çıkan paralarla ilgili yaptıkları işlemleri ise şöyle sıraladı: “Bankalar bunu promosyon kapsamında yani reklam harcaması gibi de diyebiliriz, satışlarını arttırmak amacıyla yapılan bir uygulama olduğu için 102 bankalar alacaklı 760 pazarlama satış ve dağıtım giderleri borçlu olacak şekilde defterlerine kaydediyorlar” dedi.
Hüseyin Gökçe-Ekonomim