T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü
Sayı : E-66454725-206.05.02-151558443
Konu : Özel Nitelikteki İnşaat İşlerinde Yapılacak Olan Araştırma İşlemleri Hk.
14.10.2026
GENEL YAZI
Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanunun 85 inci maddesi kapsamında yürütülen asgari işçilik araştırma süreçleri, 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında güncellenmiş ve bu güncellemeye uygun olarak 2026/16 sayılı Genelge ile 2011/13 sayılı "İlişiksizlik Belgesi" konulu Genelgenin ilgili bölümleri yeniden düzenlenmiştir.
Ünitelerden ve işverenlerden alınan geri bildirimlerde, gerek yapı sınıf ve grubu değişen özel nitelikteki inşaat işlerinde gerekse kısmi ilişiksizlik belgesi talebi dolayısıyla yapılan araştırma işlemlerinde bazı tereddütlerin yaşandığı anlaşılmış olup aşağıda belirtilen hususların açıklığa kavuşturulmasına ihtiyaç duyulmuştur.
1) Yapı Sınıf ve Grubunun Değişmesi veya Hesaplama Yapılan Yıllarda Bulunmaması Durumunda Yapılacak Araştırma İşlemi
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin dördüncü fıkrasında "İş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınarak araştırma işlemi yapılır." hükmü,
2011/13 sayılı Genelgenin 2026/16 sayılı Genelge ile değişik 6.6 numaralı bölümünde de,
"(…) Aritmetik ortalama hesabında, hesaplamada kullanılacak yıla ait birim maliyet bedeli bulunmaması durumunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yazışma yapılarak hangi birim maliyet bedelinin esas alınması gerektiği sorulacak ve gelen cevaba göre işlem yapılacaktır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda, araştırma işleminde esas alınacak yapı sınıf ve grubu, yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir.
Ünitece belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itirazda bulunulması halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenen raporda belirtilen tespitlere istinaden araştırma işleminde esas alınması gereken yapı sınıf ve grubu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir. (…)
şeklinde düzenlemeler bulunmaktadır.
Bu düzenlemeler uyarınca aynı Genelgenin 6.6 numaralı bölümünde konu örneklerle birlikte açıklanmış olup Örnek 3'te; "IV-A yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 15.11.2023 tarihinde başlanmıştır. 2025 yılında proje tadilat ruhsatı alınmış ve inşaatın yapı sınıf ve grubu değişerek III-C olmuştur. İnşaat 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. Bu durumda;
2023 yılı IV-A birim maliyet bedeli: 10.200 TL/m² 2024 yılı IV-A birim maliyet bedeli: 15.300 TL/m² 2025 yılı III-C birim maliyet bedeli: 19.150 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (10.200 + 15.300 + 19.150) /3 = 14.883,33 TL/m² olacaktır. (…)",
Örnek 6'da; "15.04.2023 tarihinde başlanan inşaat işi 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. İnşaat işi için iş bittikten sonra 20.05.2026 tarihinde ruhsat alınmıştır. İnşaatın yapı sınıf ve grubu III-C olarak belirlenmiştir. 2023 ve 2024 yıllarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca III-C birim maliyet bedeli belirlenmemiştir. Bu durumda;
Yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hangi yapı sınıf ve grubunun esas alınması gerektiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sorulacak ve gelen cevaba istinaden işlem yapılacaktır.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ünitece belirlenecek yapı sınıf ve grubuna ait birim maliyet bedelleri hesaplamada kullanılacaktır. Ünitece birim maliyet bedelinin belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itirazda bulunulması halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenecek olan rapordaki tespitlere istinaden ünitece belirlenen yapı sınıf ve grubuna ait birim maliyet bedelleri hesaplamada kullanılacaktır. (…)", şeklinde açıklanmıştır.
Söz konusu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, özel nitelikteki inşaat işlerinde yapılacak olan araştırma işlemlerinde, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereği inşaatın bittiği tarihte geçerli olan yapı ruhsatının esas alınması gerekmektedir. Hesaplamada esas alınması gereken yıla ait yapı sınıf ve grubunun (ilgili yılın) Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğde bulunmaması halinde ise, önceki yıllara ait yapı sınıf ve grubu esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır. Bu durum, 2026/16 sayılı Genelgenin 6.6 numaralı bölümünde yer alan üçüncü örnekte detaylandırılmıştır.
İnşaat bittikten sonra ilk defa ruhsat alınması durumunda yapılacak işlemler ise 2026/16 sayılı Genelgenin 6.6 numaralı bölümünde yer alan altıncı örnekte detaylandırılmıştır.
Proje tadilat ruhsatı alınması ve inşaatın yapı sınıf ve grubunun değişmesi durumunda hesaplamada esas alınması gereken yıla ait yapı sınıf ve grubunun ilgili yılın Tebliğinde bulunması halinde Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre aşağıdaki örneğe göre işlem yapılacaktır.
Örnek 1 : III-A yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 15.11.2023 tarihinde başlanmıştır. 2025 yılında proje tadilat ruhsatı alınmış ve inşaatın yapı sınıf ve grubu değişerek IV-B olmuştur. İnşaat 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. Bu durumda;
2023 yılı IV-B birim maliyet bedeli: 12.050 TL/m² 2024 yılı IV-B birim maliyet bedeli: 17.400 TL/m² 2025 yılı IV-B birim maliyet bedeli: 27.500 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (12.050 + 17.400 + 27.500) /3 = 18.983,33 TL/m² olacaktır.
2) Kısmi İlişiksizlik Belgesi Düzenlendikten Sonra Kalan Bölümler İçin Yapılacak Araştırma İşlemi
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin yedinci fıkrasında, araştırma işleminin inşaatın bittiği tarihten sonra yapılması gerekmekle birlikte zorunlu hallerde inşaatın herhangi bir safhasında da yapılabileceğine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.
Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinde "Denetmen ve denetmen yardımcıları, sosyal güvenlik merkez müdürlüğünden intikal eden denetim gerekçeleri de dâhil, il müdürü veya görevlendireceği il müdür yardımcısı veya merkez müdürü tarafından verilen yazılı emir üzerine;
- Yapılacak inceleme, denetim ve kontrol sonucunda;
- İşyerinin mevcut durumunun, gerektiğinde ruhsatsız yapılmış olanlar da dâhil olmak üzere özel bina inşaatlarının yapı, sınıf ve grubunun belirlenmesi için inşaatın niteliğinin ve yüzölçümünün, yarım kalan inşaatların yapılmış olan kısımlarının seviyelerinin, başlama ve bitiş tarihlerinin, (…) tespit edilmesi, (…) görevlerini ve bu hususlarda ilgililerin beyanlarını alarak tutanağa kaydedilmesi işlemlerini yürütür." hükmü,
2011/13 sayılı Genelge'nin 9.19.4 numaralı bölümünde ise "(…)Kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra yapılan araştırma işlemlerinde daha önce bitirilen ve kısmi ilişiksizlik belgesi verilen bölümlerin yüz ölçümleri ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarları son hesaplamada dikkate alınmaz. Dolayısıyla Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazançtan fazla olan tutarlar sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır. (…) İşverenin kısmi ilişiksizlik belgesi talebinden sonra, ruhsat vermeye yetkili makamlarla yapılan yazışma sonucunda belirlenen inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihi üzerinden araştırma işlemi yapılır. (…) Kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra araştırma işlemi yapılmayan kısmın işe başlama tarihi, kısmi ilişiksizlik belgesi talebine istinaden yapılan araştırma işleminde esas alınan iş bitim tarihinden sonraki ilk sigortalı bildirim tarihidir. (…)", düzenlemeleri yer almaktadır.
Genelgede yer alan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, işverenin kısmi ilişiksizlik belgesi talebinden sonra, ruhsat vermeye yetkili makamlarla yapılan yazışma sonucunda belirlenen inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihi üzerinden araştırma işlemi yapılacağı, kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra yapılacak olan araştırma işlemlerinde, daha önce hesaplama yapılan bölümlerin yüz ölçümleri ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarlarının sonraki hesaplamalarda dikkate alınmaması gerekmektedir.
Ayrıca, her biri ayrı ruhsata sahip olmak üzere birden fazla bloktan oluşan ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası üzerinden işlemlerin yürütülmesi durumunda, işverence bir blok için kısmi ilişiksizlik başvurusunda bulunulduğunda, iş yeri dosyasında bulunan bütün bloklara ilişkin seviye tespit tutanakları ruhsat vermeye yetkili makamdan istendikten sonra iş yeri dosyasında biten toplam m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Dolayısıyla birden fazla blok olarak yapılan inşaatların iş ve işlemlerinin tek iş yeri dosyasından yürütülmesi ve işverence kısmi ilişiksizlik belgesi talebinde bulunulması halinde, ruhsat vermeye yetkili makam tarafından tüm bloklar için ayrı ayrı seviye tespitinin bildirildiği durumlarda yapılacak işlemler aşağıdaki örnekte açıklanmıştır.
Örnek 2 : RK İnşaat Ltd. Şti. tarafından, her biri ayrı ayrı ruhsata sahip olmak üzere üç bloktan oluşan toplam 12.000 m² inşaat işi için Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası açılmıştır. İnşaata ilişkin bilgiler,
A blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B
B blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B
C blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B şeklindedir.
İnşaatın başlangıç tarihi 01.03.2025'dir. İşveren, 17.07.2026 tarihinde Kuruma başvurmuş ve A blok inşaatını bitirdiğini belirterek 4.000 m² olan A blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış (her ne
kadar işveren tarafından A blok için ilişiksizlik belgesi talep edilmiş olsa da, B ve C bloklara ilişkin seviye tespit tutanakları da mutlaka istenecektir) ve belediyeden gelen cevapta 30.06.2026 tarihi itibarıyla;
A bloğun tamamen bittiği,
B bloğun tamamlanma seviyesinin %75 olduğu,
C bloğun tamamlanma seviyesinin %50 olduğu, bildirilmiştir.
01.07.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir. 30.06.2026 tarihi itibarıyla Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı: 2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 7.000.000 TL
2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 5.000.000 TL
+12.000.000 TL'dir.
Bu durumda, inşaatın tamamlanma seviyesi olan:
A bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²)
B bloğun %75'ine tekabül eden (3.000 m²)
C bloğun %50'sine tekabül eden (2.000 m²)
+ 9.000 m² üzerinden (toplam inşaat alanının %75'i bitmiş olduğundan) araştırma işlemi yapılacaktır.
2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 9.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı;
(9.000x18.200x6,75/100) = 11.056.500 TL'dir.
Bildirilmesi gereken tutar (11.056.500 TL) ile 30.06.2026 tarihine kadar bildirilen tutar (12.000.000 TL) karşılaştırıldığında (12.000.000-11.056.500= 943.500 TL) yeterli bildirim olduğu ve 30.06.2026 tarihi itibarıyla özel nitelikteki inşaat işyerinden de borcunun bulunmadığı tespit edildiğinden,
4.000 m² inşaat alanı (A blok) için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir. Ayrıca; işverence talep edilmesi durumunda, B bloğun 3.000 metrekaresinden, C bloğun da 2.000 metrekaresinden fazla olmamak üzere ayrıca hesaplama yapılmaksızın B ve C bloklar için de (talep edilen kısımlar kadar) kısmi ilişiksizlik belgesi verilebilecektir.
İşveren, 16.09.2026 tarihinde B blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta 08.09.2026 tarihi itibarıyla;
B bloğun tamamen bittiği,
C bloğun tamamlanma seviyesinin %75 olduğu, bildirilmiştir.
09.09.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir.
01.07.2026 – 08.09.2026 tarihleri arasında Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 2.000.000 TL'dir.
Bu durumda;
B bloğun 3.000 m² kısmı ile C bloğun 2.000 m² kısmı ilk araştırma işleminde hesaplamaya dahil edildiğinden sonraki hesaplamada kullanılmayacaktır. Buna göre;
B bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²-3.000 m²=) 1.000 m²
C bloğun %75'ine tekabül eden (3.000 m²-2.000 m²=) 1.000 m²
+ 2.000 m² üzerinden araştırma işlemi
yapılacaktır.
2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 21.050 TL ve bitirilen kısım 2.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı;
(2.000x21.050x6,75/100) = 2.841.750 TL'dir.
Bildirilmesi gereken tutar (2.841.750 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (2.000.000 TL) karşılaştırıldığında;
(2.841.750 – 2.000.000 =) 841.750 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir.
Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (08.09.2026) bulunduğu 2026/Eylül ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle varsa gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen tutarın işverence tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² B blok için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Sonraki bir tarihte C blok için işveren tarafından ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunulduğunda, yapılacak araştırma işleminde daha önce yapılan araştırma işleminde hesaplamaya dahil edilen 3.000 m² sonraki hesaplamada kullanılmayacağından, araştırma yapılmayan 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacak ve fark prim borcunun çıkmaması veya çıkan fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² olan C bloğun tamamı için ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Örnek 3- DS İnşaat Ltd. Şti. tarafından, her biri ayrı ayrı ruhsata sahip olmak üzere üç bloktan oluşan inşaat işi için Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası açılmıştır. İnşaata ilişkin bilgiler,
A blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B
B blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B
C blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B şeklindedir.
İnşaatın başlangıç tarihi 01.03.2023'dür. İşveren, 17.07.2026 tarihinde Kuruma başvurmuş ve A blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta;
A bloğun 31.12.2023 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %100 olduğu,
B bloğun 31.12.2024 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %75 olduğu,
C bloğun 30.06.2026 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %50 olduğu, bildirilmiştir.
01.07.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir. 30.06.2026 tarihi itibarıyla Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı: 2023 yılı prime esas kazanç bildirimi 2.000.000 TL
2024 yılı prime esas kazanç bildirimi 3.000.000 TL 2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 4.000.000 TL 2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 3.000.000 TL + 12.000.000 TL'dir.
İnşaata ilişkin düzenlenen son seviye tespit tutanağı 30.06.2026 tarihi olduğundan, iş bitim tarihi 30.06.2026 tarihi esas alınarak bu tarihe kadar tamamlanan toplam seviye ile bu tarihe kadar bildirilen toplam prime esas kazanç üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır. Hesaplamada kulla nılan yüz ölçümler ile prime esas kazançlar sonraki hesaplamalarda dikkate alınmayacaktır.
Bu durumda, inşaatın tamamlanma seviyesi olan:
A bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²)
B bloğun %75'ine tekabül eden (3.000 m²)
C bloğun %50'sine tekabül eden (2.000 m²)
+9.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır. 2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²
2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m² 2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²
Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacaktır.
Buna göre; Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı (9.000x13.866,66x6,75/100) = 8.423.995,95 TL'dir.
Bildirilmesi gereken tutar (8.423.995,95 TL) ile 30.06.2026 tarihine kadar bildirilen tutar (12.000.000 TL) karşılaştırıldığında (12.000.000-8.423.995,95=) 3.576.004,05 TL yeterli bildirim olduğu ve 30.06.2026 tarihi itibarıyla özel nitelikteki inşaat işyerinden de borcunun bulunmadığı tespit edildiğinden, 4.000 m² inşaat alanı (A blok) için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir. Ayrıca; işverence talep edilmesi durumunda, B bloğun 3.000 metrekaresinden, C bloğun da 2.000 metrekaresinden fazla olmamak üzere ayrıca hesaplama yapılmaksızın B ve C bloklar için de (talep edilen kısımlar kadar) kısmi ilişiksizlik belgesi verilebilecektir.
İşveren, 16.09.2026 tarihinde B blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta; 08.09.2026 tarihi itibarıyla;
B bloğun 08.09.2026 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %100 olduğu,
C bloğun 30.06.2026 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %50 olduğu, bildirilmiştir.
09.09.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir.
01.07.2026 – 08.09.2026 tarihleri arasında Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 1.000.000 TL'dir.
İnşaata ilişkin düzenlenen son seviye tespit tutanağı 08.09.2026 tarihi olduğundan, iş bitim tarihi 08.09.2026 tarihi esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır.
Bu durumda;
B bloğun 3.000 m² kısmı ile C bloğun 2.000 m² kısmı ilk araştırma işleminde hesaplamaya dahil edildiğinden sonraki hesaplamada kullanılmayacaktır. Buna göre;
B bloğun tamamına tekabül (4.000 m²-3.000 m²=) 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 21.050 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı;
(1.000x21.050x6,75/100) = 1.420.875 TL'dir.
Bildirilmesi gereken tutar (1.420.875 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.000.000 TL) karşılaştırıldığında;
(1.420.875– 1.000.000 =) 420.875 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir.
Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (08.09.2026) bulunduğu 2026/Eylül ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle varsa gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen tutarın işverence tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² B blok için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Sonraki bir tarihte C blok için işveren tarafından ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunulduğunda, yapılacak araştırma işleminde daha önce yapılan araştırma işleminde hesaplamaya dahil edilen 2.000 m² sonraki hesaplamada kullanılmayacağından, araştırma yapılmayan (4.000-2.000=) 2.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacak ve fark prim borcunun çıkmaması veya çıkan fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² olan C bloğun tamamı için ilişiksizlik belgesi verilecektir.
Örnek 4: MÇ İnşaat Ltd. Şti. tarafından, her biri ayrı ayrı ruhsata sahip olmak üzere üç bloktan oluşan inşaat işi için Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası açılmıştır. İnşaata ilişkin bilgiler,
A blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B
B blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B
C blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B şeklindedir.
İnşaatın başlangıç tarihi 01.03.2023'dür. İşveren, 17.07.2026 tarihinde Kuruma başvurmuş ve A blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta;
A bloğun 31.12.2025 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %100 olduğu,
bildirilmiştir. İşyeri dosyasında bulunan B ve C bloğun tamamlanma seviyesine ilişkin bilgi gelmediğinden belediye ile tekrar yazışma yapılarak B ve C bloğun tamamlanma seviyeleri sorulmuş ve belediyeden gelen cevapta;
B bloğun 31.12.2025 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %25 olduğu,
C bloğun inşaatına henüz başlanmadığı, bildirilmiştir. Bu durumda;
A bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²)
B bloğun %25'ine tekabül eden (1.000 m²)
+ 5.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
Örnek 5: YA İnşaat tarafından, yapı sınıf ve grubu III-B, yüz ölçümü 1.000 m² olan inşaat işine 08.05.2025 tarihinde başlanmıştır. İşveren 05.08.2026 tarihinde Kuruma başvurarak 500 m² için kısmi ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. Belediye tarafından 02.10.2026 tarihinde gönderilen yazıda, 22.09.2026 tarihi itibarıyla inşaatın tamamlanma seviyesinin %40 olduğu bildirilmiştir. Bu durumda iş bitim tarihi 22.09.2026 esas alınarak 400 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.
3) Diğer Hususlar
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin yayımlandığı tarih olan 16.05.2026 tarihinden önce kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunulmuş olmakla birlikte, 16.05.2026 tarihi ve sonrasında kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenmesi halinde, işverenin kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunduğu tarih değil, kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenen tarih esas alınarak 2011/13 sayılı Genelgenin 9.19.4 numaralı bölümüne göre işlem yapılacaktır.
Ayrıca, kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra araştırma işlemi yapılmayan kısmın başlangıç tarihininiş bitim tarihinden sonraki ilk sigortalı bildirim tarihi Araştırma işleminde esas alınan iş bitim tarihinden sonra hiç sigortalı bildirimi olmaması halinde;
- Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliğinin 24 üncü maddesi gereği, inşaatın araştırma yapılmayan kısmının başlangıç tarihinin tespiti amacıyla konu sosyal güvenlik denetmenine aktarılacak ve denetmen tarafından düzenlenen rapora istinaden işlem yapılacaktır.
- Asgari işçilik oranında %25 eksiltme yapılmaksızın araştırma işlemi yapılabilmesinin genel şartı, özel nitelikteki inşaat işi için hiç işyeri tescil edilmemiş olması veya işyeri tescil edilmiş olmakla birlikte bu işyerinden herhangi bir işçilik bildiriminde bulunulmamış olmasıdır. Kısmi ilişiksizlik belgesi verilmesi amacıyla yapılan araştırma işlemlerinde ise işin bitiş tarihi olarak kabul edilen tarihten sonraki döneme ilişkin herhangi bir işçilik bildiriminin bulunmaması halinde, işverenin işin tamamı veya bir kısmı için ilişiksizlik belgesi talep etmesi durumunda, söz konusu dönem için ayrıca araştırma yapılması gerekmektedir. Bu durumda, sigortalı bildirimi bulunmayan döneme ilişkin araştırmaya esas asgari işçilik oranının %25'i oranında eksiltme yapılması gerekmektedir.
Bilgilerini ve gereğini rica ederim.
İbrahim ÖZÇELİK
Sigorta Primleri Genel Müdür V.
