ABD, gürlediği kadar yağamıyor ve İran, savaşı başka bir boyuta taşıyor. Su arıtma ve elektrik şebekeleri vurulursa Ortadoğu; tarih öncesine döner, mega kentler çöker, milyonlar yok olur
ABD’nin İsrail ricasıyla İran’a saldırmasıyla başlayan savaş, yakın gelecekte çok farklı bir çağın habercisi gibi. Nasıl ki Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan atom bombalarıyla nükleer çağ başladıysa şimdi de denizden arıtma vurularak “su savaşları çağı” başlayacak. Son derece kritik dönemeçteyiz.
Tarihe bakın; su kaynakları daima gezegen siyasetini şekillendirmiş, savaşların başat sebebi olmuştur. Savaş ise su üzerinden insanoğlunun en fazla kullandığı enstrüman haline gelmiştir. 5500 yıllık insanlık tarihinde 14.500 savaşın çıkması ve tarihte sadece 6 gün çatışmasız geçmesi, tesadüf değil.
SUSUZ DUBAİ, KUM YIĞININDAN İBARET
Trump; İran’a 48 saat süre verdi; Hürmüz’ü açmazsa elektrik tesislerini vuracakmış. İran’ın cevabı ise su savaşları çağının habercisi oldu; “ben de bölgedeki enerji, veri merkezleri ve tuz arındırma tesislerini vuracağım.” S. Arabistan, BAE, Katar, Kuveyt, Bahreyn’de içme suyu denizden arındırılıyor.
Enerji, veri bir yana; Körfez ülkelerinde tatlı su yok, nehir yok, göl yok, yağmur ise neredeyse yok. Buradaki kentler, kurak çöller üzerinde ve denize yakın konuşlanmış. Eğer su yoksa burada hayat, 50 yıl önceki çöl haline dönüşecektir. Misal Dubai’den suyu al, geriye kum yığınları ve insansızlık kalır.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Su savaşlarına dair…
Elektrik kesilirse ne olur?
Su üretimi durur, milyonlarca insan susuz kalır. İnsan açlığa 3 hafta ama susuzluğa ancak 3 gün dayanabilir. Taşıma su ile değirmen dönmez, arıtma su ile uygarlık devam etmez; zira elektrik yok.
Peki ya petrol üretimi?
Petrol çıkarma pompaları da elektrik gerektirir. Rafineri de… Petrol boru hatları da pompalar ister. Elektrik yoksa petrol çıkarılamaz, rafine edilemez, nakledilemez ve tüm petrokimya endüstrisi çöker.
NOT
BÜYÜK SU SAVAŞLARI TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİRDİ
Lagaş-Umma savaşı (MÖ 2350) ilkidir, yarım asır sürdü, Sümerleri bitirdi. Çin’deki Sarı Nehir; 150 bin insanın ölümüne yol açtı. İndus havzası savaşlarında büyük can kayıpları… Ürdün Nehri 1967’deki “6 gün savaşı”, Fırat-Dicle GAP gerilimi ve daha yüzlercesi su kaynaklarına hâkimiyet üzerinden çıktı.
İRAN MİSİLLEME LÛGATI
Arıtma tesisleri: Deniz suyundan tuzu arındırarak içme ve kullanım suyu haline getiren yapılar
Veri merkezleri: Yapay zekâ, en büyük enerji tüketicisi, elektrik ve su yoksa hiçbir işe yaramazlar
Soğuk hava zinciri: Çöl coğrafyasında gıdayı saklamak ve nakletmede elektrik olmadan olmaz
Finansal ağ: Dubai bölgenin finans merkezi ve burası susuzluk elektriksizlikle çok kolay yok edilebilir
Şeref OĞUZ-Ekonomim
