Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin "İstatistiklerle Yaşlılar" bültenini yayımladı.
Açıklanan verilere göre Türkiye'de 65 yaş ve üzeri nüfus son beş yılda önemli ölçüde artarak toplam nüfus içindeki payını yükseltti.
Yaşlı nüfus 9,5 milyonu aştı
TÜİK verilerine göre 65 yaş ve üzeri nüfus, 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi iken son beş yılda yüzde 20,5 artış göstererek 2025 yılında 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı.
Aynı dönemde yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı da artış kaydetti. Buna göre 2020'de yüzde 9,5 olan oran 2025'te yüzde 11,1'e yükseldi.
2025 yılı itibarıyla yaşlı nüfusun yüzde 44,7'sini erkekler, yüzde 55,3'ünü ise kadınlar oluşturdu.
Nüfus projeksiyonlarında artış eğilimi devam ediyor
TÜİK'in nüfus projeksiyonlarına göre mevcut demografik eğilimlerin devam etmesi halinde yaşlı nüfus oranındaki yükselişin önümüzdeki yıllarda da sürmesi bekleniyor.
Ana senaryoya göre yaşlı nüfus oranının 2030 yılında yüzde 13,5, 2040 yılında yüzde 17,9, 2060 yılında yüzde 27,0, 2080 yılında yüzde 33,4 ve 2100 yılında yüzde 33,6 seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor.
Doğurganlık düşerse yaşlanma hızlanabilir
Doğurganlık oranlarındaki hızlı düşüşün devam edeceği varsayımına dayanan düşük senaryoda ise yaşlı nüfus oranının daha da yükselmesi öngörülüyor.
Bu senaryoya göre yaşlı nüfus oranının 2030'da yüzde 13,5, 2040'ta yüzde 18,2, 2060'ta yüzde 28,8, 2080'de yüzde 38,5 ve 2100'de yüzde 42,8 seviyesine çıkabileceği hesaplanıyor.
Öte yandan doğurganlığı artırmaya yönelik politikaların etkili olacağı varsayımına dayanan yüksek senaryoda ise yaşlı nüfus oranının daha sınırlı artacağı tahmin ediliyor.
Bu kapsamda yaşlı nüfus oranının 2030 yılında yüzde 13,4, 2040 yılında yüzde 17,5, 2060 yılında yüzde 25,5, 2080 yılında yüzde 29,8 ve 2100 yılında yüzde 28,2 olacağı öngörülüyor.
Yaşlı nüfusun büyük bölümü 65-74 yaş grubunda
Yaşlı nüfus yaş gruplarına göre incelendiğinde, 2025 yılında 65 yaş ve üzerindeki kişilerin yüzde 62,9'unun 65-74 yaş grubunda, yüzde 29,3'ünün 75-84 yaş grubunda, yüzde 7,8'inin ise 85 yaş ve üzeri olduğu görüldü.
2020 yılında bu oranlar sırasıyla yüzde 63,8, yüzde 27,9 ve yüzde 8,4 olarak kaydedilmişti.
Öte yandan yaşlı nüfusun yüzde 0,1'ini oluşturan 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 2025 yılında 8 bin 290 olarak hesaplandı.
Türkiye'nin yaş yapısı değişiyor
Yaşlı nüfus oranının toplam nüfus içinde yüzde 10'un üzerine çıkması, nüfusun yaşlanmasının önemli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Türkiye'de de yaşlı nüfus, diğer yaş gruplarına kıyasla daha hızlı bir artış gösterdi.
Uzmanların "demografik dönüşüm" olarak tanımladığı süreçte doğurganlık ve ölüm hızlarının düşmesi, sağlık hizmetlerindeki gelişmeler ve yaşam standartlarının yükselmesi nüfus yapısını etkiliyor. Bu gelişmelerle birlikte çocuk ve genç nüfusun payı azalırken yaşlı nüfusun oranı artış eğilimi gösteriyor.
Türkiye nüfusunun ortanca yaşı yükseldi
Nüfusun yaşlanmasına işaret eden göstergelerden biri olan ortanca yaş da yükselişini sürdürüyor.
Yeni doğandan en yaşlı bireye kadar nüfus yaşları sıralandığında ortada kalan kişinin yaşını ifade eden ortanca yaş, 2020'de 32,7 iken 2025'te 34,9'a yükseldi.
2025 yılında ortanca yaş erkeklerde 34,2, kadınlarda ise 35,7 olarak hesaplandı.
Mevcut demografik eğilimlerin devam etmesi halinde ortanca yaşın 2030'da 37,1, 2040'ta 41,4, 2060'ta 48,0, 2080'de 51,5 ve 2100'de 52,2 seviyesine ulaşması bekleniyor.
Yaşlı bağımlılık oranı arttı
Çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı, 2020'de yüzde 14,1 iken 2025'te yüzde 16,2'ye çıktı.
Projeksiyonlara göre bu oranın 2030'da yüzde 19,5, 2040'ta yüzde 26,5, 2060'ta yüzde 45,5, 2080'de yüzde 61,9 ve 2100'de yüzde 61,6 seviyelerine ulaşması öngörülüyor.
Türkiye yaşlı nüfus oranında dünyada 75. sırada
Birleşmiş Milletler'in dünya nüfus tahminlerine göre 2025 yılında dünya nüfusunun 8 milyar 231 milyon 613 bin, yaşlı nüfusun ise 856 milyon 880 bin kişi olması bekleniyor. Buna göre dünya nüfusunun yüzde 10,4'ünü yaşlılar oluşturuyor.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülkeler yüzde 36 ile Monako, yüzde 30 ile Japonya ve yüzde 25,1 ile İtalya olarak sıralanırken Türkiye 194 ülke arasında 75. sırada yer aldı.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il Sinop
2025 yılı itibarıyla yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 21,7 ile Sinop oldu. Bu ili yüzde 21,1 ile Kastamonu ve yüzde 20 ile Giresun izledi.
Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu iller ise yüzde 3,8 ile Şırnak, yüzde 4,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 4,7 ile Hakkari olarak kaydedildi.
Yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde olduğu il sayısı 62 olarak belirlendi.
65 yaşına ulaşan bir kişinin beklenen ömrü 18 yıl
2022-2024 dönemine ilişkin hayat tablolarına göre Türkiye'de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl olarak hesaplandı. Bu süre erkeklerde 75,5 yıl, kadınlarda ise 80,7 yıl oldu.
65 yaşına ulaşan bir kişinin ortalama 18 yıl daha yaşaması bekleniyor. Bu süre erkeklerde 16,3 yıl, kadınlarda ise 19,6 yıl olarak hesaplandı.
Her dört haneden birinde en az bir yaşlı bulunuyor
Türkiye'de 26 milyon 977 bin 795 hanenin 7 milyon 46 bin 560'ında en az bir yaşlı birey bulunuyor. Bu da hanelerin yüzde 26,1'inde yaşlı bir fert olduğu anlamına geliyor.
Toplam 1 milyon 836 bin 496 yaşlının tek başına yaşadığı belirlenirken, bu hanelerin yüzde 73,5'ini kadınlar, yüzde 26,5'ini ise erkekler oluşturdu.
Tek başına yaşayan yaşlıların en yoğun olduğu il Balıkesir
Tek kişilik yaşlı hanehalkı oranının en yüksek olduğu il yüzde 34,3 ile Balıkesir oldu. Bu ili yüzde 34,1 ile Çanakkale ve yüzde 33,7 ile Burdur izledi.
Oranın en düşük olduğu il ise yüzde 8,3 ile Hakkari olarak kaydedildi.
Yaşlıların önemli bölümü çocuklarıyla aynı adreste yaşıyor
Verilere göre yaşlı bireylerin yüzde 37,9'u en az bir çocuğu ile aynı adreste ikamet ediyor.
Bunun dışında yaşlıların yüzde 5,9'u aynı binada, yüzde 6,8'i aynı sokakta, yüzde 8,3'ü aynı mahallede, yüzde 15'i aynı ilçede, yüzde 9,3'ü ise aynı ilde farklı bir ilçede yaşayan çocuklara sahip.
Yaşlıların yüzde 9,9'unun aynı ilde yaşayan çocuğu bulunmazken, yüzde 1,7'sinin Türkiye'de yaşayan çocuğu olmadığı görüldü.
Yaşlı nüfusta okuryazarlık oranı yükseldi
2024 yılı verilerine göre yaşlı nüfus içinde okuma yazma bilenlerin oranı yüzde 88,4, bilmeyenlerin oranı ise yüzde 11,6 oldu.
Eğitim durumuna bakıldığında yaşlıların yüzde 46,7'sinin ilkokul, yüzde 10,4'ünün ortaokul, yüzde 10,4'ünün lise, yüzde 9'unun ise yükseköğretim mezunu olduğu görüldü.
Yaşlı kadınlarda eş kaybı daha yaygın
Medeni durum verileri cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğunu ortaya koydu.
2025 yılında yaşlı erkeklerin yüzde 83,8'i evli, yüzde 10,6'sının eşi vefat etmiş durumda.
Kadınlarda ise yüzde 47,5'i evli, yüzde 44,9'u eşini kaybetmiş durumda. Buna göre eşi vefat etmiş yaşlı kadınların oranı erkeklerin 4,2 katına ulaşıyor.
Yaşlıların yüzde 22,8'i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında
2025 yılı verilerine göre Türkiye'de toplam nüfusun yüzde 27,9'u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunurken, yaşlı nüfusta bu oran yüzde 22,8 olarak hesaplandı.
Bu oran yaşlı erkeklerde yüzde 21,8, yaşlı kadınlarda ise yüzde 23,6 oldu.
Yaşlıların işgücüne katılımı arttı
İşgücü istatistiklerine göre yaşlı nüfusun işgücüne katılım oranı 2020'de yüzde 10 iken 2024'te yüzde 13,1'e yükseldi.
Bu oran erkeklerde yüzde 21,4, kadınlarda ise yüzde 6,5 olarak kaydedildi. Yaşlı nüfusta işsizlik oranı ise yüzde 2,9 oldu.
Çalışan yaşlıların yarıdan fazlası tarımda
2024 yılında çalışan yaşlı nüfusun yüzde 56,9'u tarım sektöründe yer aldı.
Bunu yüzde 32 ile hizmetler, yüzde 7,7 ile sanayi ve yüzde 3,4 ile inşaat sektörleri izledi.
Yaşlı ölümlerinde ilk sırada dolaşım sistemi hastalıkları
Ölüm nedeni istatistiklerine göre 2024 yılında hayatını kaybeden yaşlıların yüzde 39,9'u dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle yaşamını yitirdi.
Bunu yüzde 17,2 ile solunum sistemi hastalıkları ve yüzde 14,1 ile tümörler takip etti.
Alzheimer kaynaklı ölümler azaldı
Alzheimer hastalığı nedeniyle hayatını kaybeden yaşlıların sayısı 2020'de 13 bin 714 iken 2024'te 10 bin 742'ye geriledi.
Bu hastalıktan ölen yaşlıların toplam ölümler içindeki payı yüzde 3,7'den yüzde 3'e düştü.
Yaşlılarda internet kullanımı hızla arttı
65-74 yaş grubunda internet kullananların oranı 2020'de yüzde 27,1 iken 2025'te yüzde 53,2'ye yükseldi.
Cinsiyete göre incelendiğinde erkeklerin yüzde 61,3'ü, kadınların ise yüzde 46,1'i internet kullanıyor.
Dünya