5 Mayıs 2026 tarihinde TBMM Başkanlığı'na sunulan "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin 10. maddesi, vergiye gönüllü uyumu artırmak ve kayıt dışı varlıkları ekonomiye dahil etmek amacıyla yeni bir varlık barışı düzenlemesi içeriyor. Teklif, Mustafa Oğuz (Burdur), Seydi Gülsoy (Osmaniye), Hüseyin Altınsoy (Aksaray) ve Ertuğrul Kocacık (Sakarya) başta olmak üzere çok sayıda AK Parti milletvekili tarafından imzalandı.
Bazi Kanunlarda Deği̇şi̇kli̇k Yapilmasina Dai̇r Kanun Tekli̇fi̇ (1)
Kimler yararlanabilecek?
Düzenlemeden hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler (şirketler) yararlanabilecek. Yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile yurt içinde olup kayıt dışı kalan aynı tür varlıklar kapsam dahilinde. Beyanın 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yapılması ve bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye'deki banka veya aracı kurumlara transfer edilmesi ya da yurt içinde fiziki olarak bu hesaplara yatırılması zorunlu.
Vergi oranları nasıl belirlenecek?
Teklife göre vergi oranları, beyan edilen varlıkların tutulma süresine göre kademeli olarak hesaplanacak. Buna göre devlet iç borçlanma senetleri veya kira sertifikaları gibi araçlarda en az 5 yıl tutulacağı taahhüt edilen varlıklar için vergi oranı sıfır olarak uygulanacak. Memurlar.net'in aktardığına göre Süre kısaldıkça oran yükseliyor: 4 yıl taahhüt edenlere yüzde 1, 3 yıl taahhüt edenlere yüzde 2, 2 yıl taahhüt edenlere yüzde 3, 1 yıl taahhüt edenlere yüzde 4, hiç taahhüt vermeyenlere ise yüzde 5 oranında vergi uygulanacak. 1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 tarihleri arasında yapılacak bildirimlerde bu oranlar yarım puan artırımlı uygulanacak.
Vergi incelemesi yapılmayacak...
Teklifin en dikkat çeken unsurlarından biri, şartlara uyan beyanlar için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması öngörülmesi. Yani beyanda bulunulan varlıklar nedeniyle ilgili kişiler daha önce neden beyan etmedikleri gerekçesiyle soruşturma ya da cezayla karşılaşmayacak. Ancak bu güvencenin diğer mevzuat kapsamındaki tedbirlerin uygulanmaması anlamına gelmediği teklifin gerekçesinde özellikle vurgulanıyor.
Yurt içi kayıt dışı varlıklar da kapsam içinde
Düzenleme yalnızca yurt dışındaki varlıklarla sınırlı değil. Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'de bulunmakla birlikte yasal defter kayıtlarına girmeyen para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları da 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bankaya ya da aracı kurumlara bildirilebilecek. Bu varlıkların bildirim tarihinden itibaren banka veya aracı kurumlara yatırılması zorunlu tutuluyor.
İşte madde madde teklifte yer alan düzenlemeler:
Madde 1 - Vergi borcuna 72 ay taksit, 1 milyon TL'ye kadar teminatsız erteleme
Vergi ve diğer kamu borçlarını ödeme güçlüğü çeken mükellefler için önemli bir kolaylık geliyor. Mevcut düzenlemede azami 36 ay olan taksit süresi 72 aya çıkarılıyor. Teminat aranmaksızın ertelenebilecek borç tutarı ise 50 bin TL'den 1 milyon TL'ye yükseltiliyor. Düzenlemeyle mükelleflerin ödeme kapasitesinin artırılması ve kamu alacaklarının daha etkin tahsil edilmesi hedefleniyor.
Madde 2 - Türkiye'ye yerleşen varlıklı kişilere yüzde 1 veraset vergisi
Yurt dışı gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerin, bu istisna süresi içinde miras yoluyla edindikleri mal intikalleri için veraset vergisi oranı yüzde 1 olarak sabitlenecek. Genel veraset vergisi oranlarının çok altında belirlenen bu düzenlemeyle, varlıklı kişilerin ve uluslararası sermayenin Türkiye'ye yerleşmesinin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Madde 3 - Teknogirişim çalışanlarına hisse senedi istisnası iki katına çıkıyor
Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara işverenlerince bedelsiz veya indirimli verilen pay senetlerindeki gelir vergisi istisnası sınırı, yıllık brüt ücretin bir katından iki katına yükseltiliyor. Ayrıca bu payların tam istisnayla elden çıkarılabilmesi için aranan 12 yıllık süre 6 yıla indiriliyor. Kademeli vergilendirme sistemi de yeniden düzenleniyor: Payların 2 yıl içinde satılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 2-4 yıl arasında yüzde 75'i, 4-6 yıl arasında ise yüzde 25'i gecikme faizleriyle birlikte işverenden tahsil edilecek. Düzenlemeyle nitelikli iş gücünün elde tutulması ve teknoloji girişimciliği ekosisteminin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Madde 4 - Türkiye'ye yerleşenlere 20 yıl boyunca yurt dışı gelir vergisi istisnası
Türkiye'ye yeni yerleşen ve son 3 yılda Türkiye'de vergi mükellefi olmayan gerçek kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Düzenlemenin 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli sayılması planlanıyor. Tedbirin amacı ülkeye döviz girişini artırmak ve Türkiye'yi uluslararası yatırımcılar için cazibe merkezi haline getirmek olarak açıklanıyor. Yurt içinde elde edilen gayrimenkul, menkul sermaye iradı ve değer artış kazançları bu istisna kapsamının dışında tutulacak.
Madde 5 - Nitelikli hizmet merkezi çalışanlarına gelir vergisi muafiyeti
En az 3 ülkede faaliyet gösteren ve gelirinin yüzde 80'ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden "nitelikli hizmet merkezi" statüsündeki şirketlerde çalışan personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı (İstanbul Finans Merkezi'ndeki merkezler için 5 katı) gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu çalışanlara ait kağıtlar damga vergisinden de istisna edilerek işverenlerin istihdam maliyetleri düşürülmek isteniyor.
Madde 6 - "Nitelikli Hizmet Merkezi" statüsü tanımlanıyor
Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'na yeni bir madde eklenerek "Nitelikli Hizmet Merkezi" kavramı hukuki zemine oturtulacak. En az 3 ülkede aktif faaliyeti olan ve yıllık hasılatının en az yüzde 80'ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleri bu statüye hak kazanabilecek. Finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk yönetimi, teknoloji danışmanlığı gibi üst düzey hizmetlerin Türkiye'den koordine edilmesi hedefleniyor.
Madde 7 - Transit ticarette ve nitelikli hizmet merkezlerinde kurumlar vergisi indirimi yüzde 95'e çıkıyor
Yurt dışından alınan malın Türkiye'ye getirilmeden satılması şeklinde tanımlanan transit ticaret ile nitelikli hizmet merkezlerinin bu faaliyetlerden elde ettiği kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi indirim oranı yüzde 95 olarak belirleniyor. İstanbul Finans Merkezi'nde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100, yani tam muafiyet anlamına geliyor. Düzenlemeyle döviz getirici faaliyetlerin teşvik edilmesi planlanıyor.
Madde 8 - İhracatçı üreticilerde kurumlar vergisi yüzde 9'a iniyor
Ürettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçı kurumların bu ihracattan elde ettiği kazançlara yüzde 9 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Mevcut yüzde 25 olan genel orana kıyasla 16 puanlık bir indirime karşılık gelen bu düzenleme, ihracat yapan ancak imalatçı olmayan diğer kurumları da kapsıyor: bu gruptaki şirketlerin ihracat kazançlarına yüzde 14 oranı uygulanacak (11 puan indirim). Düzenlemenin 2027 yılı ve sonrasındaki vergilendirme dönemlerinden itibaren geçerli olması öngörülüyor.
Madde 9 - Teşvikler asgari kurumlar vergisi hesabında matrahtan düşülecek
Transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi kapsamında sağlanan kazanç indirimlerinin "Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi" matrahından düşülmesine imkan tanınacak. Böylece sunulan vergi teşviklerinin asgari vergi uygulaması nedeniyle fiilen etkisiz kalmasının önüne geçilmesi ve yatırımcılar için öngörülebilir bir vergi ortamı oluşturulması amaçlanıyor.
Madde 11 - Teknogirişim rozetine "paya dönüştürülebilir borç sözleşmesi" kolaylığı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından "teknogirişim rozeti" verilmiş, halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleri (convertible note) aracılığıyla yatırım almaları kolaylaştırılıyor. Bu sözleşmelere dayalı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu'ndaki şarta bağlı sermaye artırımı hükümleri uygulanmayacak. Ayrıca "Dijital Şirket" statüsü kazanan girişimler, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca oda kayıt ücreti ve aidatından muaf tutulacak.
Madde 12 - İFM'deki gelir vergisi istisnası tüm katılımcılara genişliyor
İstanbul Finans Merkezi'nde yurt dışı tecrübesi bulunan personele sağlanan gelir vergisi istisnası şimdiye kadar yalnızca finansal kuruluş çalışanlarını kapsıyordu. Yapılacak değişiklikle bu hak İFM'deki tüm katılımcı kurum personeline tanınacak. Düzenlemeyle merkezin uluslararası yetenekler için çekim gücünün artırılması hedefleniyor.
Madde 13 - İFM'de kurumlar vergisi indirimi 2031'den 2047'ye uzuyor
İFM'deki finansal hizmet ihracatı kazançlarına uygulanan yüzde 100 oranındaki kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031'den 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıca İFM katılımcısı finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarından muafiyet süresi de 5 yıldan 20 yıla çıkarılarak bölgedeki uzun vadeli yatırım güvencesi pekiştiriliyor.
