Eurobondlardan elde edilen gelirler, bireysel yatırımcılar için gelir vergisine tabidir. Konuyu olabildiğince anlaşılır bir şekilde ve örneklerle yazmaya çalıştım.
Yazıda da görüleceği üzere bazı koşullarda 2025 yılında elde edilen eurobond gelirleri 2026 Mart ayı içinde vergi dairesine beyan edilmesi gerekmektedir. Beyan edilmemesi durumunda ise alınması gereken verginin yanında ayrıca ceza ile hesaplanan vergi üzerinden de her ay için yüzde 3,7 gecikme faizi hesaplanacaktır. Bu yüzden eurobond geliriniz varsa ve beyan etmeniz gerekiyorsa, beyan etmenizde fayda var.
Eurobondlardan elde edilen gelir faiz ve alım/satım kazancı olmak üzere iki türlüdür. Faiz kazancı GVK m.75 uyarınca menkul sermaye iradı; alım/satım kazancı ise değer artışı kazancı olarak gelir vergisine tabi tutulur. İki durumda da vergilendirme usulleri farklıdır.
İlk gelir; faiz
Eurobond uzun vadeli olması nedeniyle kupon ödemesine tabidir. Kupon ödemesi, faiz ödemesi olarak da adlandırılır. Eurobondlardaki faizler genellikle sabit ödemelidir. Ayrıca iskontolu ihraç da mümkündür. Yani yıl/dönem sonunda ne kadar faiz alınacağı bilinir. Ancak değişken faiz ödemesi de mümkündür. Euroya dayalı ise yılda bir; dolara dayalı ise 6 ayda bir kupon ödemesi yapılmaktadır.
Kupon/faiz ödemesi, GVK m.75 uyarınca menkul sermaye olarak vergilendirilir ve bu GVK geçici m.67’de düzenlenmiştir. Ancak eurobond faiz gelirleri geçici m.67 kapsamında değildir. Yani eurobondlardan elde edilen faiz/kupon gelirleri stopaja tabi değildir. Özetle herhangi bir banka ya da aracı kurum vasıtasıyla eurobondlardan kupon/faiz ödemesi yapılırsa ödenen bu faiz tutarından GVK m.94/7-a uyarınca yüzde sıfır stopaj yapılacaktır.
Ancak 2025 yılında elde edilen faiz, 330 bin TL’yi (GVK m.103’teki tarifenin ikinci diliminin üst sınırı) aşarsa GVK m.86/1-c uyarınca 2026 Mart’ta beyan edilip hesaplanan gelir vergisinin de ödenmesi gerekmektedir.
Örneğin Ankara’da ikamet eden Evrim Hanım, 2025 yılında Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca ihraç edilen bir eurobond kupon/faiz ödemesinden 120 bin TL gelir elde etmiştir. 120 bin TL Evrim Hanım’a ödenirken yüzde sıfır stopaj yapılacak ve 120 bin TL’lik faiz geliri 330 bin TL’yi (GVK m.103’teki tarifenin ikinci diliminin üst sınırını) aşmadığından, Evrim Hanım bunu beyan etmeyecektir.
Örneğin Kadıköy’de ikamet eden Sertuğ Bey 2025 yılında Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca ihraç edilen ABD dolarına dayalı bir eurobond kupon/faiz ödemesinden 350 bin TL gelir elde etmiştir. 350 bin TL Sertuğ Bey’e ödenirken yüzde sıfır stopaj yapılacak ve 350 bin TL’lik bu faiz geliri, 330 bin TL’yi (GVK m.103’teki tarifenin ikinci diliminin üst sınırını) aştığından, 2026 Mart’ta vergi idaresine beyan edilip vergisinin de ödenmesi gerekmektedir.
Ancak dar mükellef olarak adlandırılan yani Türkiye’de bir takvim yılında 6 ay ya da daha az süre bulunan kişiler bu şekilde kupon/faiz ödemesi elde ederlerse GVK m.94/7 uyarınca yüzde sıfır vergi kesilecek ve GVK m.86/2 uyarınca beyanname de vermeyecektir.
Örneğin Almanya’da ikamet eden T.C. vatandaşı Mustafa Bey (dar mükellef) 2025 yılında Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca ihraç edilen ABD dolarına dayalı bir eurobond kupon/faiz ödemesinden 500 bin TL gelir elde etmiştir. Almanya’da ikamet ettiğinden yani dar mükellef olması münasebetiyle kendisine kupon/faiz ödemesi yapılırken yüzde sıfır stopaj yapılacak ve tutar ne kadar olursa olsun ayrıca beyan etmeyecektir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan başka Türkiye’deki kurum ve/veya bankalarca da tahvil ihraç edilebilmektedir. Türkiye’de tam mükellef kurumlarca yurt dışına ihraç edilen eurobondlardan elde edilen kupon/faiz ödemelerinden GVK m.94/7 uyarınca vadesine göre stopaj yapılmaktadır.
Bu durumda ister stopaj yapılsın ister yapılmasın stopaj yapılmadan önceki tutar (brüt) 2025 yılı için 330 bin TL’yi (GVK m. 103’teki tarifenin ikinci diliminin üst sınırını) aşarsa GVK m.86/1-c uyarınca 2026 Mart ayında beyan edilmesi gerekmektedir.
Örneğin Samsun’da ikamet eden Eda Hanım 2025 yılında kanuni merkezi İstanbul’da olan Batı A.Ş. tarafından ihraç edilen ABD dolarına dayalı bir eurobond kupon/faiz ödemesinden 500 bin TL gelir elde etmiştir. 500 bin TL’lik faiz geliri 330 bin TL’yi (GVK m.103’teki tarifenin ikinci diliminin üst sınırını) aştığından 2026 Mart’ta vergi idaresine beyan etmesi gerekecektir.
Örneğin Almanya’da ikamet eden T.C. vatandaşı Namık Bey (dar mükellef) 2025 yılında kanuni merkezi İstanbul’da olan Batı A.Ş. tarafından ihraç edilen ABD dolarına dayalı bir eurobond kupon/faiz ödemesinden 500 bin TL gelir elde etmiştir. Almanya’da ikamet ettiğinden yani dar mükellef olması münasebetiyle tutar ne kadar olursa olsun beyan etmeyecektir.
Eurobondların kupon/faiz gelirleri tahsil edildikleri tarih itibariyle Merkez Bankası döviz alış kuru ile TL’ye dönüştürülerek vergilendirilir. Eurobondların faizlerinin/kuponlarının vergilendirilmesinde kur farkları vergilemeye tabi tutulmaz. Eurobondların döviz cinsinden ihraç edilmesi nedeniyle elde edilen faiz gelirlerine indirim oranı uygulanmamaktadır.
Diğer gelir; alım/satım kazancı
GVK mükerrer m.80 uyarınca menkul kıymetlerin/diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması (satış vs) sonucu elde edilen gelir, değer artışı kazancı olarak vergilendirilir. Eurobondların alım/satım kazancının vergilendirilmesinde eurobondun ihraç tarihi önem arz etmektedir. İhraç tarihinin 31.12.2005 ve öncesi ya da 31.12.2005 sonrası olması vergilendirme yapısı itibariyle önem arz etmektedir.
31.12.2005 ve öncesi ihraç edilen eurobondların vergilendirilmesinde durum…
31.12.2005 ve öncesi bir tarihte ihraç edilmiş eurobondların satış gibi bir yöntemle elden çıkarılması durumunda GVK mükerrer m.80/1 uyarınca değer artışı kazancı olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. Burada eurobondu ister Hazine isterse özel sektör çıkarsın, vergilendirilmesi aynıdır.
Bunların elden çıkarılmasında (satış vs) stopaj yapılmamaktadır. Buna göre eurobondun iktisap bedeli elden çıkarıldığı aydan önceki aya ait Yİ-ÜFE artış oranı kadar artırılır. Buna endekslenmiş tutar denir. Bu tutar satış bedelinden düşülür. Kalan tutardan 2025 yılı için 280 bin TL istisna tutarı düşülür. Bu işlemin ardından kalan tutar pozitif bir bakiye ise 2026 Mart ayında yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.
31.12.2005 sonrası ihraç edilen eurobondların vergilendirilmesinde durum…
31.12.2005 tarihinden sonra elden çıkarılan (satılan) eurobondlardan sağlanan alım/satım kazancı GVK geçici m.67’ye tabi değildir. Yani stopaj yapılmayacaktır. Eurobondların elden çıkarılmasından doğan kazanç, elden çıkarma karşılığında elde edilen yabancı para tutarının Türk Lirası karşılığından, bunların alımında ödenen yabancı para tutarının Türk Lirası karşılığı ve varsa alım-satım giderlerinin düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.
Yani; (satış-alış-giderler)
Ancak dikkat edilmesi gereken husus; alım bedelinin endekslemeye tabi tutulmasıdır. Ancak 31.12.2005 tarihinden sonra ihraç edilmiş eurobondlarda endeksleme yapılabilmesi için Yİ-ÜFE’nin artışının yüzde 10 ya da daha yüksek bir tutarda olması gerekmektedir. Aksi takdirde endeksleme yapılmayacaktır.
Endeksleme uygulaması, yatırımcı için lehe bir uygulamadır. Yİ-ÜFE artış oranı ne kadar fazlaysa iktisap (edinme) bedeli de o kadar artırıldığından vergilendirilecek tutar (matrah) da o kadar düşük olacaktır.
Yİ-ÜFE yüzde 10 ya da daha fazlaysa iktisap bedeli endekslenir, satış tutarından endekslenmiş tutar düşülür, varsa giderler düşülür kalan tutar ne olursa olsun bir sonraki yıl mart ayında yıllık beyanname ile beyan edilir. Hesaplanan vergi 2 eşit taksitte ödenir.
Dar mükelleflerde ise ne stopaj yapılır ne de ayrıca beyan edilir.
Aşağıda son 6 yılın Yİ-ÜFE değerleri bulunmaktadır.
Örneğin, İstanbul’da ikamet eden Yalçın Bey, Nisan 2024 tarihinde 100 bin ABD doları karşılığında eurobond satın almış ve Ağustos 2025’te 120 bin ABD doları karşılığında satmıştır. 1 dolar, Nisan 2024’te 32 TL, Ağustos 2025’te ise 40 TL’dir.
Çözüme başlamadan önce yukarıdaki tabloya göre Yİ-ÜFE değerlerini bulalım.
(İktisap ettiği aydan önceki aya ait) Mart 2024 Yİ-ÜFE; 3252,79,
(Sattığı aydan önceki aya ait) Temmuz 2025 Yİ-ÜFE; 4409,73’tür.
Gelelim çözüme;
Temmuz 2025 Yİ-ÜFE - Mart 2024 Yİ-ÜFE → 4409,73- 3252,79=1156,94
1156,94 sayısı, Mart 2024’teki Yİ-ÜFE değeri olan 3252,79’un yüzde 10’undan fazla bir tutara isabet edeceğinden endeksleme yapılacaktır.
Dolayısıyla da alış tutarını yüzde 35 oranıyla endeksleyeceğiz. Ama öncelikle aşağıdaki işlemi yapmalıyız.
100 bin dolar*32 TL (Nisan 2024’teki dolar kuru)= 3 Milyon 200 bin TL
120 bin dolar*40 TL (Ağustos 2025’teki dolar kuru)= 4 milyon 800 bin TL
Sonra alış bedelini yüzde 35 ile endeksleyip maliyet bedelini bulmamız gerekecek.
Yani 3.200.000 TL*%35 (Yİ-ÜFE artış oranı)= 4 milyon 320 bin TL’yi bulacağız.
Böylece matrahımız (4 milyon 800 bin TL-4 milyon 320 bin TL) 480 bin TL olur. Yani 480 bin TL üzerinden gelir vergisi ödenecek. Bu da yaklaşık 98.600 lira olacaktır.
Görüldüğü üzere eurobondlar alış/satış tarihlerinde TL’ye çevrildiğinden kur farkları da vergilendirilmektedir.
Eurobond gelirlerinin yanında başka gelirin bulunması durumunda durum farklı olacaktır
Örneğin, Onur Bey’in, 2025 yılında
a) Sahibi olduğu konuttan yıllık 70 bin TL kira geliri
b) B Bank tarafından yurt dışına ihraç edilen 10 yıl vadeli eurobondlardan 10 bin dolar faiz kazancı
c) Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yurt dışına 31.12.2005 tarihinden sonra ihraç edilen eurobondlardan 18 Mayıs 2025 tarihinde 3 bin dolar faiz geliri bulunmaktadır
Çözüm,
a) Elde edilen konut kira geliri 2025 yılı için 47 bin TL’lik GMSİ istisna tutarını aştığı için beyannameye dâhil edilecektir. (70.000-47.000 TL= 23 bin TL)
b) B bankası tarafından yurt dışına ihraç edilen eurobond tutarından brüt olarak elde edilen faiz geliri 2025 yılı için 330 bin TL’yi aşarsa 2026 Mart ayında beyan edilecektir. Dolar kurunun o tarihte 38 TL olduğunu varsayarsak 10 bin dolar*38 TL=380 bin TL faiz kazancı elde edilmiş ve 330 bin TL beyan sınırını aştığı için beyan edilmesi gerekmektedir.
c) Hazine tarafından ihraç edilen eurobondlardan elde edilen faiz tutarına yüzde 0 stopaj uygulanmaktadır. O tarihte dolar kuru 39 TL’dir ve 3 bin dolar*39 TL=117 bin TL gelir elde etmiştir.
Onur Bey’in vergiye tabi gelirini toplamamız gerekmektedir.
Buna göre; 23 bin TL+380 bin TL+117 bin TL=520 bin TL’dir.
Bu tutar da 330 bin TL’lik beyan sınırını (GVK m.103’teki tarifenin ikinci diliminin üst sınırını) aştığı için hazine tarafından ihraç edilen eurobondlardan elde edilen 3 bin dolarlık faizin de dahil edilerek beyan edilmesi gerekmektedir.
Başka bir örnek ise Mehmet Bey, Merkezi İstanbul’da olan X kurumunda 2025 yılında brüt aylık 30 bin TL ücret almış, Z bankasından 40 bin TL vadeli mevduattan faiz geliri elde etmiş, 10 bin TL repo geliri elde etmiş ve Hazinece 2005 sonrası ihraç edilmiş eurobondlardan 13 bin TL faiz geliri elde etmiştir.
Çözüm, tek işverenden alınan aylık 30 bin TL (yıllık 360 bin TL) ücret gelirleri için beyan şartlarını sağlamadığından (GVK m.103’te yer alan son dilim üst sınırı olan -2025 yılı için- 4 milyon 300 bin TL’yi geçmediğinden) beyan edilmeyecektir. Mevduat faizlerinden elde edilen faiz ve repo gelirleri, GVK Geçici m.67/7.fk uyarınca stopaj yoluyla vergilendirildiğinden beyan edilmeyecektir. Hazine tarafından ihraç edilen eurobondlardan elde edilen faiz tutarı 2025 yılı için 330 bin TL’yi (GVK m.103’teki tarifenin ikinci diliminin üst sınırını) aşmadığından bu da beyan edilmeyecektir.