Sigortalı çalışmaya başlamadan önceki askerlik sürelerini borçlananların sigorta başlangıcının borçlanılan süre kadar öne çekilmesi konusunda maalesef adaletsiz bir uygulama söz konusu. Bu haktan SSK ve BAĞ-KUR’lular ile ilk defa 5510 Sayılı Kanuna tabi olarak çalışmaya başlayan 4/a, 4/b ve 4/c statüsündeki tüm çalışanlar yararlanabiliyor. 5434 Sayılı Kanuna tabi memurlar ise yararlanamıyor.
Ombudsman’a bu konuda başvurular oldu. Ombudsman, 5434 Sayılı Kanuna tabi çalışmaya başlayan memurların sigortalı çalışma öncesindeki askerlik borçlanmasının sigorta başlangıcını öne çekmesinin sağlanması konusunda tavsiye kararları aldı. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu tavsiyeye uymadı.
SGK, SSK ve BAĞ-KUR’luların sigorta başlangıç tarihlerinin öne çekileceğine dair ilgili kanunlarda açık hüküm bulunduğunu, ancak 5434 Sayılı Kanunda böyle bir düzenleme olmadığını savunuyor. Ekim 2008 tarihinden itibaren 5510 Sayılı Kanun kapsamında 4/c statüsünde ilk defa memurluğa başlayanlar da sigorta başlangıç tarihini öne çekebildikleri halde SGK kararını değiştirmiyor.
Maalesef 5434 Sayılı Kanuna tabi memurlar, askerlik veya diğer herhangi bir hizmet borçlanması ile sigorta başlangıcını öne çekerek emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamıyorlar.
SSK veya BAĞ-KUR statüsünde emekli olabilmeniz halinde sigorta başlangıç tarihiniz öne çekilmiş sayılır. SGK, Ombudsman’dan gelen tavsiyelere uysa sizin de askerlik borçlanmanıza bağlı olarak sigorta başlangıç tarihiniz öne çekilmiş sayılır ve EYT’den yararlanarak 9000 günü tamamladığınızda emekli olurdunuz. Ancak, SGK’nın bu konuda tutum değişikliğine gittiğine dair herhangi bir düzenleme yapılmadı.
Mevcut durumda 9000 günü tamamladığınızda Emekli Sandığı’ndan emekli olabilmeniz için, tamamladığınız tarihten sonra sigortalı hiçbir işte çalışmadan 60 yaşını beklemeniz gerekir.
Kaç yaşında olduğunuzu belirtmemişsiniz. Yaşınız genç ise daha erken emekli olabilmeniz için EYT’den yararlanmak amacıyla son 2520 gün içinde SSK veya BAĞ-KUR’da en fazla süreyi doldurmanız gerekir. BAĞ-KUR’da kalmaya devam etseydiniz BAĞ-KUR prim günlerinizi 1260’a daha erken tamamlayarak emekli olabilirdiniz.
5434 Sayılı Kanuna tabi memurların emekli ikramiyesini nasıl alabilecekleri kanunun 89. Maddesinde düzenlenmektedir.
Sizin gibi birden fazla statüde hizmeti bulunanların emekli olduklarında kamudaki çalışma sürelerine karşılık gelen emekli ikramiyesini alabilmeleri için memuriyetin 1475 Sayılı İş Kanununda belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması şartı aranıyor. Sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlayan işçilerin kendi isteğiyle işten ayrıldığında kıdem tazminatı alabilmesi için en az 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü bulunması gerekir.
Verdiğiniz bilgilere göre prim günü koşulunu yerine getiriyorsunuz ancak 15 yıl sigortalılık süreniz bulunmuyor. Memuriyete başlamadan en az 3 yıl önce SSK veya BAĞ-KUR kapsamında sigorta girişiniz olsaydı 15 yıl sigortalılık süresini doldurmuş sayılırdınız.
Emekli aylığı bağlattıktan sonra hizmet borçlanması yapılamıyor. Kaldı ki, emekli ikramiyesi alabilmeniz için prim gününe değil sigortalılık süresine ihtiyacınız var. 15 yıl sigortalılık süresi ile kastettiğim ilk defa sigortalı çalışmaya başladığınız tarih ile memuriyetten ayrıldığınız tarih arasında fiilen çalıştığınız ve çalışmadığınız sürelerin toplamıdır.
Türkiye’deki çalışma süreniz sadece 1535 gün görünüyor. Sigortalı çalışmaya başlama tarihinize göre 5525 prim gününüz olsaydı EYT’den yararlanıp emekli olduğunuz gibi Almanya’da çalışmaya da devam edebilirdiniz.
Emekli aylığı almakta iken çalışma yasağı yurt dışında çalışanlara değil, “yurt dışı borçlanması” yapmak suretiyle emekli olanlara uygulanmaktadır. Yurt dışı borçlanmasına ihtiyaç duymadan Türkiye’deki çalışması ile emekli olanlar yurt içinde veya yurt dışında çalışabilirler.
Yurt dışında çalışmaya devam ederken veya yurt dışında yaşarken isteğe bağlı sigorta yaptıramazsınız. İsteğe bağlı sigorta yaptırabilmek için Türkiye’de yaşamanız gerekmektedir.
3600 günle 60 yaşında emekli olabilirsiniz. 3600 günle emekli olabilmek için Türkiye’de en az 806 gün daha SSK’ya tabi çalışmanız, kalan süreyi de isteğe bağlı veya SSK statüsünde çalışarak 3600’e tamamlamanız gerekir.
