Otonom araçlar veya elektrikli araçlar özellikle sürdürülebilir kalkınma amaçlarını gerçekleştirme için sera gazı salınımını azaltmada etkilidir. Çoğu ülkede otomobiller en fazla vergiye konu olan mallardır.
2022 yılında yayımlanan “Elektrikli araçlar için karekod (QR kod) sistemiyle motorlu taşıtlar vergisi” başlıklı köşe yazımda, elektrikli araçlarda Motorlu Taşıtlar Vergisinin tarifesinin belirlenmesinde kriterler ne olabilir veya nasıl tespit edilebilir sorusunun cevabına ilişkin önerilerden bahsetmiştim. Gelecekte yakıt gelirlerinden elde edilen vergi kaybını telafi etmek üzere, elektrikli araçların vergilendirilmesi ile ilgili gündemde olan Birleşik Krallık’ta görüşmeye açılan “Elektrikli araçlar için kilometre başına vergi” başlıklı çalışma ilgimi çekti.
Birleşik Krallık’ta vergi idaresi Nisan 2028’de yürürlüğe girmek üzere, elektrikli araçlar için kilometre başına vergi uygulamasının nasıl olacağına ilişkin açıklamalarda bulundu. Bu verginin tasarlanmasında paydaşların ve etkilenenlerin görüşlerini almak üzere, 26 Kasım 2025 ve 18 Mart 2026 tarihleri arasında online geri dönüşleri vergi idaresi dikkate alacaktır. Böylece Birleşik Krallık’ta 2030 yılına kadar içten yanmalı motorlu araçların satışını sona erdirme hedeflenmektedir. Bu durumda otomobillerden alınan yakıt vergisi azalacağı için elektrikli araçların vergilendirilmesinde düzenleme yapılması istenilmektedir.
Kilometre başına vergi hangi araçlara uygulanacaktır?
Elektrikli araçlarda kilometre başına vergi, otomobiller için uygulanacaktır. Nisan 2028'de yürürlüğe girecek olan bu vergi uygulamasından kamyonetler, otobüsler, şehirlerarası otobüsler, motosikletler ve ağır vasıtalar gibi araç türleri yararlanamayacaktır.
Uygulamanın kapsamı, Birleşik Krallık’ta kayıtlı olan araçlar için geçerli olacaktır.
Elektrikli araçların yıl içinde kat ettiği kilometre, vergi idaresine nasıl bildirilecektir?
Vergi idaresi sürücülerden her yıl, araçlarının kilometre sayaçlarını girmelerini ve ertesi yıl tahmini kilometre hesaplamalarını yapmalarını isteyecektir. Mevcut uygulamada vergi idaresi zaten araçların yıllık muayenelerinde kilometre verilerini edinmektedir. Bu verilerle, sürücülerin kilometre tahminlerinin güncel olup olmadığı kontrol edilebilir.
Eğer sürücüler, kilometreyi vergi idaresine eksik veya yanıltıcı şekilde bildirirse, artan oranda vergiye tabi olacaktır. Örneğin araç satıldığında, kilometre sayacındaki değer satış fiyatına yansıyacağından veya araç hurdaya çıkarıldığında resmi kilometre bilgisi istenileceği için eksik beyan tespit edilebilecektir. Araç kilometre sayaç bilgilerinin vergi idaresine yanlış veya hileli bildirimini önlemek amacıyla cezai yaptırımlar öngörülmektedir.
Kilometre başına vergi tutarı ne olacak?
Elektrikli araçlar için vergi tutarı mil başına 3 peni olacaktır ve bu tutar benzinli aracın vergisine göre düşük bir tutardır. Örneğin, yılda 8000 mil yol kat eden benzinli araç sürücüsünün ayda yaklaşık 40 £ (yılda yaklaşık 480 £) yakıt vergisi ödemesine karşın, bu mesafeyi kat eden elektrikli araç sürücüsü ayda yaklaşık 20 £ (yılda yaklaşık 240 £) vergi ödeyecektir. Bu vergi tutarı, enflasyon oranına göre artırılacaktır. Vergiyi ödeme seçenekleri esnektir. Vergiyi peşin ödeme veya aylık ödeme gibi seçenekler söz konusudur.
Sürücüler her yıl ödedikleri verginin yanı sıra, ertesi yıl kat edecekleri yıllık mesafeye ilişkin tahminlerini belirleyecek ve tahmine göre vergiyi peşin ödeme imkanı da olacaktır. Yıl sonunda ise elektrikli araçla kat ettiği gerçek mesafeyi sürücüler, idareye bildirecektir.
Hem elektrikli hem de benzinli olan hibrit araçlar için benzinli kullanımda alınan yakıt vergisine devam edilecek, ancak vergi tutarında kilometre başına 1,5 peni indirim uygulanacaktır.
Not: Konu ile ilgili diğer ülkelerdeki uygulamalara ilişkin köşe yazısına devam edeceğim. Bu konu özellikle ülkemizde dahil olmak üzere çoğu ülkede, elektrikli araçların yıldan yıla kullanımının ve üretiminin artması sebebiyle önemlidir.
Kaynakça
https://www.gov.uk/government/consultations/consultation-on-the-introduction-of-electric-vehicle-excise-duty-eved Erişim Tarihi:11.01.2026
https://www.ekonomim.com/kose-yazisi/elektrikli-araclar-icin-karekod-qr-kod-sistemiyle-motorlu-tasitlar-vergisi/662445 Erişim Tarihi:11.01.2026
