banner79

banner80

KDV sistemi komada mı?

Kamuoyunda KDV Kanununda ciddi değişiklikler olacağı beklentisi oluşturdu. Basına yansıyan açıklamalardan değişikliklerin “sadeleştirmeye” ve/veya “sistem değişiklikleri” şeklinde olacağı anlaşılıyor. Değişikliklerin detayı merakla beklenirken bütçedeki “vergi harcamalarına ve özellikle KDV vergi harcamalarına göz atmakta fayda var.

GÜNDEM 12.02.2022, 14:16
KDV sistemi komada mı?

Bir süredir medyada yer alan “sadeleştirme” veya “sistem değişikliği” açıklamaları kamuoyunda KDV Kanununda ciddi değişiklikler olacağı beklentisi oluşturdu. Basına yansıyan açıklamalardan değişikliklerin “sadeleştirmeye” ve/veya “sistem değişiklikleri” şeklinde olacağı anlaşılıyor.

Değişikliklerin detayı merakla beklenirken bütçedeki “vergi harcamalarına ve özellikle KDV vergi harcamalarına göz atmakta fayda var. Öncelikle vergi harcamasının anlamına bakalım.

“Vergi harcaması, doğrudan yabancı sermaye çekmek, istihdamı artırmak, seçili sektör/lerin rekabet gücünü artırmak; sosyal hukuk devleti olarak kişilere gelir desteği, küçük ve orta ölçekli işletmelere destek, şirketlerin mali güçlerinin artırılması, bölgesel kalkınma farklarının giderilmesi, yatırımların teşviki, tarımın desteklenmesi amacıyla verilen teşviklere bağlı olarak devletin almaktan vazgeçtiği vergiler” şeklinde tanımlanıyor. Türkiye’de “mali şeffaflık” amacıyla Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 18’inci maddesine göre “tahmini vergi harcamaları” açıklanıyor.
 

Bu bilgiler ışığında vergi harcamaları yıllar itibariyle aşağıdaki gibidir:

Toplam Gerçekleşen Bütçe Vergi Gelirleri / Toplam Tahmini Vergi Harcamaları (Milyon TL)

2018

2019

2020

2021

Tahmini Vergi Harcamaları - B 

132.141

178.695

195.590

230.770

Gerçekleşen Toplam Bütçe Gelirleri - A

621.536

673.315

833.251

1.164.809

Vergi Gelirleri içindeki payı - C= (A/B)

 %21,26

%26,54

%23,47

%19,81


2022 yılı merkezi bütçe kanununa göre 2022 ila 2024 yıllarında tahmini KDV harcama tutarları ve bu harcamalardaki artış oranlarının aşağıdaki görüldüğü üzere her yıl %100’den fazla artacak olması KDV sistematiğinin sürdürülebilirliğinin her yıl azaldığına işaret etmiyor mu?

Tahmini KDV Harcamaları (Milyon TL)

2022

2023

2024

KDV Harcamaları

71.275

81.780

93.055

Harcama Artış

%122,36

%114,74

%113,79


KDV harcamaları ve bunların bütçe gerçekleşmelerine oranları ise şu şekildedir:

Tahmini KDV Harcamalarının Bütçe KDV Gerçekleşmelerine Oranı ile KDV Gerçekleşmelerinin Bütçe Gelirlerindeki Payı (Milyon TL)

2018

2019

2020

2021

KDV Harcamaları – D

32.821

49.797

49.275

58.252

KDV Bütçe Gerçekleşmeleri – E

178.616

180.316

230.761

385.329

KDV Harcamalarının Bütçe Gerçekleşmesine Oranı – F=(D/E)

%18,38

%27,62

%21,35

%15,12

KDV Bütçe Gerçekleşmelerinin Vergi Gelirleri İçindeki Payı – G =(E/A)

%28,74

%26,78

%27,69

%33,08


KDV harcamalarının bütçe gerçekleşmelerine oranları KDV sistematiği içerisinde normal mi? Olmadığı kanaatindeyim. Çünkü KDV harcamaları neredeyse KDV’nin toplam bütçe (dahilde ve ithalde alınan KDV toplamı) gerçekleşmelerine yaklaşmıştır. Devreden KDV’nin her geçen gün artması da bunu göstermektedir.


KDV sistemi komaya nasıl girdi?

Önce KDV’nin 1985’te yürürlüğe konulma nedenlerine göz atalım:

- Ekonomik işleyiş ve vergi yükü açısından KDV sisteminin tarafsız olması,

- İşlem vergilerinin ekonomiye olumsuz etkilerinin giderilmesi,

- İhracatın geliştirilmesine katkı verilmesi.

Günümüzde KDV’nin bu üç özelliği korunabildi mi? Hayır. Çünkü istisnalar, indirimli oran uygulaması ve KDV tevkifatı gibi bu uygulamalarla “KDV’nin indirim mekanizması” bozularak, verginin yayılı ve indirilebilme özelliği ortadan kalktı.

Kanun 1985’te 63 madde ve 5 geçici maddeden oluşurken, şimdilerde 63 madde ve 41 geçici maddeli bir kanuna döndü. Diğer bir deyişle Kanundaki geçici maddeler 8 kattan fazla artmış, yeni istisnalarla alfabe harfleri tükenmiştir.


AB KDV uygulamaları nasıl?

Gelinen noktada KDV uygulamamız AB ülkelerindeki KDV sistematiğinden oldukça farklılaşmış olup, nedenleri aşağıdaki gibidir:

- KDV’nin vergi yükümlüleri açısından ek mali yük yaratmaması için indirim ve ödeme sürelerinin doğru düzenlenmesi,

- Yüklenilen ve indirilemeyen KDV’nin yükümlünün isteği üzerine belli dönemlerde iadesi,

- İade sisteminde minimum bir tutar belirlenerek sınırı aşan iadelerin gerçekleştirilmesi,

- Yükümlünün finansal durumu ve ödeme gücüne göre süratli ve basit önlemlere sahip olunması,

- Yükümlünün işlem hacmi ve faaliyetine bağlı vergilendirme alternatiflerinin varlığı,

- İstisnalar arasındaki farklılıkların asgariye indirilmesi ve basitleştirilmesi,

- İndirimli oran tabi teslimlerin kapsamının sınırlandırılması,

- Dolaylı bir vergi olan KDV’nin ticari işletmeler üzerinde kalması yerine tüketicilere yüklenmesi.

Türkiye’de KDV sistemini önemli ölçüde tıkayan devreden KDV uygulaması aksine yurt dışında örneklerinde devreden KDV’nin iadesi ile çözülmüştür. Ülke özetleri şu şekildedir:

Ülke

Özet

Almanya

Bir vergilendirme döneminde yüklenilen KDV’nin hesaplanan KDV’den fazla olması halinde “devreden KDV” genel olarak iade edilir ve istisnai durumlarda iade için yükümlüden teminat mektubu istenebilir.

Avustralya

Bir vergilendirme döneminde yüklenilen KDV’nin hesaplanan KDV’den fazla olması halinde “devreden KDV” yükümlünün diğer vergi borçlarına mahsubu mümkün olup, mahsup sonrası kalan tutar iade edilebilir.

Belçika

Bir vergilendirme döneminde yüklenilen KDV’nin hesaplanan KDV’den fazla olması halinde “devreden KDV” iade olarak talep edilebilir (genellikle her çeyrek sonu, ancak belli şartlara haiz yükümlüler aylık iade de isteyebilir).

İngiltere

Bir vergilendirme döneminde yüklenilen KDV’nin hesaplanan KDV’den fazla olması durumunda “devreden KDV” iade olarak talep edilebilir. KDV beyanı ile iade talebi otomatik olarak gerçekleşir. Ancak düzenli bir şekilde iade alan yükümlüler, nakit akımlarının optimizasyonu için her çeyrek dönem iade talebi yerine aylık iade de isteyebilir.

Fransa

Bir vergilendirme döneminde yüklenilen KDV’nin hesaplanan KDV’den fazla olması durumunda yükümlünün KDV iade alacağı oluşur. Her takvim yılı sonunda iade edilebilir tutar 150 Euro’yu aşarsa iade talep edilebilir. Ancak iade tutarının en az 760 Euro olması halinde, iade aylık veya üç aylık olarak istenmesi de mümkündür.

Macaristan

Bir ayda yüklenilen KDV’nin hesaplanan KDV’den fazla olması durumunda iade alacağı oluşur. Yıllık KDV beyanı veren yükümlüler için 50.000 HUF, her çeyrek KDV beyanı veren yükümlüler için 250.000 HUF, aylık beyanı veren KDV yükümlüler için 1.000.000 HUF iade tutarı aşılırsa, yükümlüler iade talep edebilir.


Türkiye’de KDV sistematiği nasıl işler?

Türkiye’deki KDV sistematiğinin işlevsel hale gelmesi için öneriler aşağıdaki gibidir:

- İstisna ve muafiyetler, indirimli oran (AB ülkeleri uygulamalarındaki liste ile karşılaştırma gibi) ve KDV stopajı uygulaması gözden geçirilerek; “devreden KDV / KDV iade” süreçlerine uyum maliyetleri azaltılmalı,

- Bütçe kanunu ekinde yer alan KDV harcamaları gözden geçirilerek etkin olmayan ve işleyişi bozan harcamaların kaldırılması değerlendirilmeli,

- “Liralaşma stratejisi” çerçevesinde kur farkı gibi unsurlar “matraha dahil” olmaktan çıkarılmalı, grup şirketleri arasındaki faizsiz kredi kullanımlarında “emsal bedeli” uygulamasına son verilmeli,

- Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunlarında “vergi güvenliği” önlemlerinden “örtülü sermaye ve transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar” ile ilgili düzenlemeler kapsamında yüklenilen KDV’nin “indirim” olarak dikkate alınması sağlanmalı,

- Genel KDV oranı ve indirimli oranların gözden geçirilmesi,

- “KDV I” ve “KDV II” Nolu Beyannameler birleştirilmek suretiyle hesaplanan KDV’si indirim KDV’sinden fazla yükümlülerin hem devreden KDV tutarlarının artmaması hem de işletme sermayesine olan ihtiyacına destek olunmalı, - Kripto varlıkların ihracı / satışı AB uygulamalarına paralel şekilde KDV’den istisna edilmeli.

VergideGündem | Abdulkadir Kahraman

Yorumlar (0)
17
açık
Namaz Vakti 18 Mayıs 2022
İmsak 03:49
Güneş 05:37
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:24
Yatsı 22:04
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@