banner79

banner80

Kurumlar Vergisi Beyannamesinde istisna kazançlar yönünden son kontroller yapıldı mı?

Beyannamelerde kurum kazancından indirim olarak yararlanılan/yararlanılacak istisna kazançların yararlanma durumunun sıhhati ve vergi uygulamaları bakımından iptal edilmemesi bakımından, mevzuat düzenlemelerinin detaylarında yer alan önemli açıklamaları dikkate alarak, kurumların Kurumlar Vergisi Beyannamesinin verilmesinden önce,  kazancın özel fon hesabına alınması veya  kazancın Türkiye’ye transfer edilmesi  zorunluluğu hakkında hatırlatmalarımızı yapacağız.

GÜNDEM 16.04.2022, 10:40
Kurumlar Vergisi Beyannamesinde istisna kazançlar yönünden son kontroller yapıldı mı?

2021 yılına ilişkin kazançlar üzerinden bireylerin vergi beyannameleri geçen Mart ayında verildi, içinde bulunduğumuz Nisan ayı ise şirketlerin, kurumların 2021 yılında elde ettikleri kazançlara ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin verildiği ay.

Beyannamelerin hazırlanmasına ilişkin çalışmaların büyük kısmı esasen 2021 yılı dördüncü dönem Geçici Vergi Beyannamelerinin verilmesi ile birlikte yapılmış oldu. Ancak, nihai ve son hesabı ortaya koyacak olan beyanname Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi. Geçici vergi beyannamesi, adından da anlaşılacağı üzere geçici bir beyan, kesin olan beyan ise her yılın Nisan ayında verilen Yıllık Kurumlar Vergisi beyannamesidir. Geçici Vergi Beyannameleri ile beyan edilip ödenen geçici kurumlar vergileri, Nisan ayında verilecek nihai mahiyetteki Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi üzerinden hesaplanacak kurumlar vergisinden mahsup edilerek kalan tutarın bulunması halinde ilave ödeme yapılacak, yıl içinde geçici olarak ödenmiş olan geçici vergi tutarları nihai kurumlar vergisi tutarından fazla olması halinde ise vergi iadesi alınması gündeme gelecektir.


Bugünkü yazımız, yine daha önceki yazılarımızda olduğu gibi önemli bir takım hatırlatmaları yapan mahiyette.  

Beyannamelerde kurum kazancından indirim olarak yararlanılan/yararlanılacak istisna kazançların yararlanma durumunun sıhhati ve vergi uygulamaları bakımından iptal edilmemesi bakımından, mevzuat düzenlemelerinin detaylarında yer alan önemli açıklamaları dikkate alarak, kurumların Kurumlar Vergisi Beyannamesinin verilmesinden önce,  kazancın özel fon hesabına alınması veya  kazancın Türkiye’ye transfer edilmesi  zorunluluğu hakkında hatırlatmalarımızı yapacağız.

İstisna Kazançlarla İlgili Olarak Kurumlar Vergisi Beyan Tarihine kadar Muhasebe Kayıtlarında Yapılması Gereken Özel Fon Hesabına Alınma İşlemleri İle Kazançların Türkiye’ye Transfer Zorunluluğu

Kurumların bir hesap döneminde gerçekleştirmiş oldukları faaliyetlerden elde ettikleri KAZANÇ’ların bir kısmı gerek mükerrer vergilendirmeyi önlemek gerek kurumların mali yapılarını güçlendirilmesine imkan sağlamak ve gerekse bir takım faaliyetlerin yapılmasını teşvik etmek amacıyla söz konusu faaliyetten elde edilen kazancın tamamen veya kısmen vergi dışı bırakıldığı durumlar KURUMLAR VERGİSİNDEN İSTİSNA OLAN KAZANÇLAR olarak vergi kanunlarında yer verilmiştir.

Bu minvalde Kurumlar vergisine tabi olan kurumların, hangi kazançlarının kurumlar vergisinden istisna olduğu 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda ve diğer özel kanunlarda düzenlenmektedir.

İstisna olduğu belirtilen kazançların, kurumlar vergisinin hesabında beyannamede bildirilen ticari kazanç toplamından indirilebilmesi için kanun veya idari düzenlemelerde (1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği) bu kazanç tutarının;  muhasebe kayıtlarında diğer kazanç unsurlarından ayrımı yapılabilmesini ve mevzuatta öngörülen işlemlere tabi tutulup tutulmadığının defter kayıtları üzerinden anlaşılabilmesini sağlamak bakımından, kazanç tutarının muhasebede ÖZEL BİR FON HESABINA alınmasını ya da söz konusu kazanç tutarının TÜRKİYE’YE TRANSFER EDİLMESİNİ şart koştuğu istisna uygulamaları bulunmaktadır. Bu şartların sağlanması istisna uygulanması için zorunlu kılınmakta, yerine getirilmediği durumlarda ise var olan yararlanma hakkı ortadan kalkmaktadır.

Bu şekilde kazancın ayrıca muhasebe kayıtlarında özel bir fon hesabına alınması ya da kazancın Türkiye’ye transfer edilmesini şart koşan, kurumlar vergisinden istisna uygulamalarına aşağıda ana başlıklar itibariyle yer veriyoruz.

1- Yurt dışı iştirak kazançları istisnasında KAZANCIN TÜRKİYE’YE TRANSFER EDİLMESİ ZAMANI:

Kanuni ve iş merkezi yurtdışında bulunan anonim veya limited şirket şeklindeki kurumların ödenmiş sermayelerinin en az % 10’una ve kesintisiz en az 1 yıl süreyle sahip olarak iştirakte bulunan Türkiye’deki tam veya dar mükellef kurumların, iştirak edilen kurumun yurtdışında en az % 15 oranında gelir veya kurumlar vergisi yüküne sahip olması koşuluyla, bu kurumlardan elde ettikleri iştirak kazançları (elde edilen kar payları) kurumlar vergisinden istisnadır.

Ancak bu kazanca istisna hükümlerinin uygulanabilmesi, daha sonradan iptal olunmaması, cezai durumla karşılaşmamak adına; iştirak kazancının elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu kazançların kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresinin sonuna kadar Türkiye’ye transfer edilmeyen kısmı istisnadan yararlanamayacaktır.  Türkiye’ye bu süre içinde transfer edilmeyen yurt dışı iştirak kazançları, daha sonraki yıllarda Türkiye’ye transfer edilse dahi anılan istisnadan yararlanamayacaktır.  Türkiye’ye transfer edilen yurt dışı iştirak kazançlarının, Türk Lirasına çevrilme zorunluluğu bulunmamaktadır.

2- Taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan hakları satış kazancı istisnasında ÖZEL FON HESABINA ALINMA ZAMANI:

 Kurumların en az 2 yıl süreyle aktiflerinde kayıtlı bulunan taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançlar diğer özel koşulları karşılaması şartıyla kurumlar vergisinden istisnadır.  

İstisnanın amacı, kurumların bağlı değerlerinin ekonomik faaliyetlerde daha etkin bir şekilde kullanılmasına olanak sağlanması ve kurumların mali bünyelerinin güçlendirilmesidir.  Bu değerlerin satışından elde edilecek kazancın istisnadan yararlanan kısmının, pasifte özel bir fon hesabına alınması ve satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar söz konusu fon hesabında tutulması gerekmektedir.  Bu çerçevede, fon hesabına alınma işleminin, satışın yapıldığı yılı izleyen hesap döneminin başından itibaren kazancın beyan edildiği döneme ait kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar yapılması gerekmektedir.

Anılan istisnadan geçici vergi dönemleri itibarıyla da yararlanılması mümkün olup belirtilen süre zarfında söz konusu kazancın fon hesabına alınmaması durumunda, kurumlar vergisi beyannamesinde istisnadan yararlanılabilmesi mümkün olmadığı gibi geçici vergi dönemleri itibarıyla yararlanılan istisna nedeniyle zamanında tahakkuk etmeyen vergilerden kaynaklanan vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinin ayrıca aranacaktır.

İstisna, satış kazancının belli bir oranına uygulandığından (taşınmaz satış kazancında % 50, iştirak hisseleri ile kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançta % 75 oranında), kazancın tamamının fon hesabına alınma şartı bulunmayıp, sadece istisnadan yararlanan kazanç kısmının söz konusu fon hesabına alınması yeterlidir. İstisnadan yararlanması öngörülen kazanç kısmı özel fon hesabına alınan kazanç kısmından büyük olamayacaktır.  

3- Yurt dışı şube kazançları istisnasında kazancın TÜRKİYE’YE TRANSFER EDİLMESİ ZAMANI: Kurumların yurt dışında bulunan iş yerleri veya daimi temsilcileri aracılığıyla elde ettikleri kurum kazançları, doğduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az %15 oranında gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması (kazancın elde edildiği yurtdışı şirketin ana faaliyet konusunun, finansal kiralama dahil finansman temini, sigorta hizmetlerinin sunulması veya menkul kıymet yatırımı olması durumunda, bu kazançların doğduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az Türkiye’de uygulanan kurumlar vergisi oranında (%20) gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması)  ve kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması şartıyla kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.

Bu kazançların kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresinin sonuna kadar Türkiye’ye transfer edilmeyen kısmı istisnadan yararlanamayacaktır. Türkiye’ye bu süre içinde transfer edilmeyen yurt dışı şube kazançları, daha sonraki yıllarda Türkiye’ye transfer edilse dahi anılan istisnadan yararlanamayacaktır. Türkiye’ye transfer edilen yurt dışı iştirak kazançlarının, Türk Lirasına çevrilme zorunluluğu bulunmamaktadır.

4- Sat-Kirala-Geri Al işlemlerinden doğan kazançlar istisnasında kazancın ÖZEL FON hesabına alınma süresi:     

6728 sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (j) bendiyle, her türlü taşınır ve taşınmaz malların 6361 sayılı Kanun kapsamında geri kiralama amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla, kurumlar tarafından finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına satışından doğan kazançlar ile bu kurumlarca söz konusu varlıkların devralındığı kuruma kira süresi sonunda devrinden doğan kazançlara yönelik istisna uygulaması düzenlenmiştir.

Bu varlıkların satışından elde edilecek istisna kazancın, kiracı tarafından pasifte özel bir fon hesabına alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, fon hesabına alınma işleminin, kiracılarca varlıkların kiralayanlara satışının yapıldığı yılı izleyen hesap döneminin başından itibaren kazancın beyan edildiği döneme ait kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar yapılması gerekmektedir.

Anılan istisnadan geçici vergi dönemleri itibarıyla da yararlanılması mümkün olup belirtilen süre zarfında söz konusu kazancın fon hesabına alınmaması durumunda, kurumlar vergisi beyannamesinde istisnadan yararlanılabilmesi mümkün olmadığı gibi geçici vergi dönemleri itibarıyla yararlanılan istisna nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergilerden kaynaklanan vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ayrıca aranacaktır. İstisna, satış kazancının %100’üne uygulandığından, kazancın tamamı belirtilen tarihe kadar fon hesabına alınması gerekmektedir.

5- Kira sertifikası ihracı amacıyla her türlü varlık ve hakların satışından doğan kazançlar istisnasında kazancın ÖZEL FON hesabına alınma süresi:   

6728 sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (k) bendiyle, her türlü varlık ve hakların, kaynak kuruluşlarca, kira sertifikası ihracı amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla varlık kiralama şirketlerine satışı ile varlık kiralama şirketlerince bu varlıkların devralındığı kuruma satışından doğan kazançların kurumlar vergisinden istisna olmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.

Bu istisna uygulamasından; 6362 sayılı Kanun kapsamında kira sertifikası ihracı amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla varlık ve haklarını varlık kiralama şirketlerine devreden kurumlar vergisi mükellefleri ile bu varlık ve hakları, devraldıkları kurumlara sözleşme süresi sonunda devreden varlık kiralama şirketleri
yararlanabilecektir.

Kira sertifikası ihracına dayanak teşkil eden varlık ve hakların satışından elde edilecek istisna kazancın, kaynak kuruluş tarafından pasifte özel bir fon hesabına alınması gerekmektedir.  Bu çerçevede, fon hesabına alınma işleminin, kaynak kuruluşlarca varlık ve hakların varlık kiralama şirketlerine satışının yapıldığı yılı izleyen hesap döneminin başından itibaren kazancın beyan edildiği döneme ait kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar yapılması gerekmektedir.

Anılan istisnadan geçici vergi dönemleri itibarıyla da yararlanılması mümkün olup belirtilen süre zarfında söz konusu kazancın fon hesabına alınmaması durumunda, kurumlar vergisi beyannamesinde istisnadan yararlanılabilmesi mümkün olmadığı gibi geçici vergi dönemleri itibarıyla yararlanılan istisna nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergilerden kaynaklanan vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ayrıca aranacaktır.  İstisna, satış kazancının %100’üne uygulandığından, kazancın tamamı fon hesabına alınacaktır.   

Görüleceği üzere esasen muhasebe kayıtları bakımından şekli ve hesaplar arası bir aktarım mahiyetinde olan istisna kazancın özel fon hesabına alınması işlemi ile istisnaya ilişkin diğer bütün şartları sağlayan bir kazancın Türkiye’ye transfer işleminin kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresinden önce yapılmasısonrasına bırakılmaması son derece önem arz etmektedir.  Kurumlar vergisi beyanname verme süresi geçmeden, belirttiğimiz istisna kazançlar ile ilgili olarak şirketlerin muhasebe birimlerinin son kontrolleri yapması ve gerekli muhasebe aktarım işlemleri ile kazancın Türkiye’ye transfer işlemlerini gerçekleştirmeleri için son günlerin içindeyiz. 2021 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresinin son günü Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı vergi takvimine göre 5 Mayıs 2022 ( beyanname verme süresinin son günü olan 30 Nisan 2022 ila 4 Mayıs 2022 günleri hafta sonu ve Ramazan Bayramına rastladığından, beyanname süresi 5 Mayıs 2022 olarak ) duyurulmuştur.

Dünya | Abdullah KİRAZ

Yorumlar (0)
22
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:52
Güneş 05:39
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:22
Yatsı 22:01
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 67
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 37 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@