Türkiye’nin hızla büyüyen güneş enerjisi pazarında kullanılan önemli bir ekipmanda ithalat şartları değişti. Ticaret Bakanlığı, Çin menşeli güneş panelleri için bağlantı kutularına yönelik damping soruşturmasını tamamlayarak kesin önlem uygulanmasına karar verdi.
Karar doğrudan güneş panelinin tamamını değil, panelin elektrik bağlantısını sağlayan bağlantı kutularını kapsıyor.
Beş üreticiye yüzde 38,23 önlem
Düzenleme kapsamında Çin’de faaliyet gösteren beş üreticiden yapılacak ithalatta CIF bedelin yüzde 38,23’ü oranında dampinge karşı önlem uygulanacak.
Bu grupta Zhejiang Twinsel Electronic Technology, Risen Ningbo New Material, QC Solar Suzhou, QC Solar JiangSu ve Zhejiang Chint Xinhui PV bulunuyor.
Gümrük idareleri kapsama giren ürünlerin Türkiye’ye ithalatında söz konusu tutarı tahsil edecek.
Diğer Çinli üreticilerde oran yüzde 57,11
Kararın daha yüksek maliyet yaratabilecek bölümü ise listede bulunmayan Çinli üreticileri kapsıyor.
Bu şirketlerden ithal edilecek güneş paneli bağlantı kutularında CIF bedelin yüzde 57,11’i oranında dampinge karşı kesin önlem uygulanacak.
Böylece aynı ürün grubunda tedarikçinin kim olduğuna göre ithalat maliyetinde önemli fark oluşabilecek.
Soruşturma bir yıldan uzun sürdü
Çin menşeli bağlantı kutularına yönelik damping soruşturması Mayıs 2025’te başlatılmıştı.
Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen incelemede Çin’den yapılan ithalatın dampingli olduğu ve Türkiye’deki yerli üretim dalında zarara neden olduğu sonucuna ulaşıldı.
Bu tespitin ardından soruşturma kesin önlem kararıyla tamamlandı.
Panelin tamamına yüzde 57 vergi gelmedi
Düzenlemenin kapsamı özellikle önem taşıyor.
Yüzde 57,11’e ulaşan oran doğrudan güneş paneli ithalatına uygulanmıyor. Önlem, panel üzerinde elektrik bağlantısının yapılmasını sağlayan “junction box” olarak bilinen bağlantı kutularını kapsıyor.
Bu nedenle düzenlemenin güneş paneli satış fiyatlarına aynı oranda yansıyacağı sonucu çıkarılamaz.
Ancak Çin’den bu parçaları tedarik eden panel üreticileri ve ithalatçılar açısından yeni bir girdi maliyeti oluşacak.
Yerli üretici korunacak, ithalatçının maliyeti artabilecek
Kararın temel amacı, dampingli ithalat karşısında Türkiye’deki bağlantı kutusu üreticilerinin rekabet koşullarını korumak.
Önlem yerli tedarikçilerin fiyat rekabetinde elini güçlendirebilir. Buna karşılık Çin’den bağlantı kutusu kullanan üreticiler açısından tedarik maliyetinin yükselmesi veya alternatif tedarikçi arayışının hızlanması beklenebilir.
Nihai etkinin güneş paneli maliyetine ne ölçüde yansıyacağı ise bağlantı kutusunun toplam panel maliyetindeki payına ve üreticilerin hangi tedarikçileri kullandığına bağlı olacak.
Dampinge karşı kesin önlem 23 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Mevzuata göre önlem normal şartlarda beş yılın sonunda sona erecek.
Ancak sürenin bitiminden önce nihai gözden geçirme soruşturması açılması halinde uygulama soruşturma tamamlanıncaya kadar devam edebilecek.
Murat Ali Oral-Dünya