İstanbul birçok dünya kentini geride bıraktı 64’üncü sıraya yükselen İstanbul; Barcelona, Milano, Hong Kong, Manchester, Roma ve Bangkok gibi büyük kentlerin üzerinde yer aldı. Avrupa’da yılın en büyük sıçramasını ise Varşova yaptı. Polonya’nın başkenti 109 basamak yükselerek 61’inci sıraya çıktı. İstanbul’un 42 basamaklık ilerlemesi de Avrupa’daki en dikkat çekici yükselişler arasında yer aldı.
İstanbul’un asıl gücü beşeri sermayede
İstanbul, beşeri sermaye kategorisinde 80,4 puanla dünya genelinde 11’inci sıraya yükseldi. Geçen yıl bu alanda 15’inci sırada bulunan kent böylece ilk 10’un hemen arkasına yerleşti.
Bu kategori eğitim düzeyi, iş gücünün büyüklüğü ve gelişimi, üniversitelerin niteliği, istihdam, beceriler ile yetenek çekme ve elde tutma kapasitesi gibi göstergeleri kapsıyor. İstanbul’un genel sıralamasından çok daha yukarıda yer aldığı bu alan, kentin küresel rekabetteki en büyük avantajı olarak öne çıkıyor.
Güçlü yükselişe rağmen iki sorun devam ediyor
İstanbul’un sıralamasındaki hızlı yükseliş bütün kategorilerde aynı tabloyu ortaya koymuyor. Kent yaşam kalitesinde 180’inci, çevrede 480’inci ve yönetişimde 596’ncı sırada bulunuyor.
Buna karşılık çevre sıralamasında geçen yıla göre 31, yönetişimde ise 203 basamaklık ilerleme kaydedildi. Oxford Economics’in sistemi göreli bir sıralamaya dayandığı için bu değişimler yalnızca İstanbul’daki gelişmeleri değil, diğer şehirlerin performansındaki değişimleri de yansıtıyor.
10- Zürih
İsviçre’nin finans merkezi Zürih, 89,1 genel puanla dünyanın en güçlü 10’uncu şehri oldu. Kent özellikle yaşam kalitesi ve yönetişim göstergelerinde yüksek puan aldı.
Zürih’in yaşam kalitesi puanı 87,7 olurken yönetişim puanı 91,4’e ulaştı. Ekonomik büyüklük bakımından ABD’nin dev metropolleriyle yarışmasa da kurumsal yapı, kent yaşamı ve istikrarın birleşimi Zürih’i ilk 10’da tutmaya yetti.
9- Tokyo
Tokyo 89,5 puanla dokuzuncu sırada yer aldı. Japonya’nın dev metropolünü üst sıralara taşıyan başlıca güçlerden biri beşeri sermaye oldu.
Tokyo bu kategoride 92,9, yönetişimde ise 92,3 puan aldı. Dünyanın en büyük şehir ekonomilerinden birine sahip olan Tokyo; yetişmiş iş gücü, kurumsal kapasitesi ve ekonomik ölçeği sayesinde Asya’dan ilk 10’a girebilen en güçlü merkezlerden biri olmayı sürdürdü.
8- San Jose
Teknoloji dünyasının kalbindeki San Jose 89,6 puanla sekizinci sırada bulunuyor. Kentin en büyük avantajı ekonomik göstergelerden geliyor.
San Jose ekonomi kategorisinde 90,7 puana ulaşırken yaşam kalitesinde de 87,9 puan aldı. Silikon Vadisi’nin merkezindeki kent; teknoloji şirketleri, yüksek verimlilik ve kişi başına ekonomik üretim gücü sayesinde dünyanın en güçlü şehirleri arasında yerini korudu.
7- Boston
Boston 90,7 genel puanla listenin yedinci sırasında yer aldı. Kent, tek bir alandaki olağanüstü sonuçtan çok farklı kategorilerdeki dengeli performansıyla öne çıkıyor.
Boston ekonomi kategorisinde 82,1, beşeri sermayede 82 ve yaşam kalitesinde 83,9 puan aldı. Üniversiteleri, araştırma altyapısı, sağlık ve teknoloji sektörlerindeki gücü kentin küresel yetenek ve yatırım çekme kapasitesini destekliyor.
6- Dublin
Dublin, geçen yıla göre yedi basamak yükselerek 91,3 puanla altıncı sıraya çıktı. İrlanda’nın başkentindeki yükselişte ekonomi kadar çevre ve yönetişim göstergeleri de etkili oldu.
Kent çevrede 90,9, yönetişimde 90,8 puan aldı. Ancak Dublin’in güçlü gelir ve istihdam göstergelerine rağmen konut maliyetleri önemli bir sorun olmaya devam ediyor. Yüksek konut fiyatları kentin yaşam kalitesi üzerindeki temel baskılardan biri olarak öne çıkıyor.
5- San Francisco
San Francisco 91,9 puanla dünyanın en güçlü beşinci şehri oldu. Teknoloji ve yenilik ekosistemi kentin ekonomik performansının merkezinde bulunuyor.
San Francisco ekonomi kategorisinde 89,5, yaşam kalitesinde ise 83,3 puan aldı. Yapay zekâ ve teknoloji yatırımlarının merkezlerinden biri olan kent, yüksek maliyetler ve konut sorunlarına rağmen küresel şirketleri ve nitelikli iş gücünü çekme kapasitesini koruyor.
4- Seattle
Seattle 92,8 genel puanla dördüncü sıraya yerleşti. ABD’nin teknoloji merkezlerinden biri olan kent ekonomi kategorisinde 89,8 puan alırken çevre alanında da 88,1 gibi yüksek bir sonuca ulaştı.
Büyük teknoloji şirketlerinin oluşturduğu ekonomik ekosistem, yüksek gelirli iş gücü ve yaşam kalitesi Seattle’ın sıralamadaki konumunu güçlendiriyor. Kent ilk üçe giremese de genel puanda San Francisco ve Dublin’in önünde bulunuyor.
3- Paris
Listenin ilk üçünde geçen yıla göre değişiklik olmadı. Paris 93,4 puanla dünyanın en güçlü üçüncü şehri olarak yerini korudu.
Fransa’nın başkenti özellikle yaşam kalitesinde 88,1 puanla dikkat çekiyor. Ekonomik büyüklüğünün yanı sıra kültür, ulaşım, hizmetlere erişim ve kent yaşamının sunduğu olanaklar Paris’in güçlü taraflarını oluşturuyor. Paris çevre kategorisinde de 81,6 puana sahip.
2- Londra
Londra 98,8 puanla ikinci sırada bulunuyor. İngiltere’nin başkentini rakiplerinden ayıran en önemli alan ise beşeri sermaye.
Kent bu kategoride 100 tam puan aldı. Küresel finans merkezi olmasının yanında üniversiteleri, uluslararası iş gücü ve dünyanın farklı bölgelerinden yetenek çekebilme kapasitesi Londra’nın temel avantajını oluşturuyor. Kent ekonomi kategorisinde 86,5 puanla da üst sıralardaki yerini destekliyor.
1- New York
Listenin zirvesinde yine New York var. ABD’nin finans ve iş merkezi, Oxford Economics’in 2026 değerlendirmesinde 100 genel puanla dünyanın en güçlü şehri oldu.
New York ekonomi kategorisinde de 100 puan aldı. Devasa ekonomik büyüklüğü, finans piyasalarındaki merkezi konumu, geniş iş gücü ve şirketleri kendine çekme kapasitesi kentin en önemli avantajları arasında bulunuyor. Böylece New York, Londra ve Paris karşısındaki liderliğini bir yıl daha sürdürdü.
Murat Ali Oral-Dünya
