Esenler Belediyesi Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi tarafından hazırlanan “Türkiye Trafik Durum Raporu”, trafik sorununun ekonomiden sürücü davranışlarına, denetimden şehir planlamasına kadar uzanan etkilerini ortaya koydu.
Yaklaşık 3 bin kişinin katıldığı saha araştırması kapsamında İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da trafik polisleri, sürücüler, sürücü kursu temsilcileri, zabıta görevlileri ve motokuryelerle odak grup görüşmeleri gerçekleştirildi.
İstanbullular yılda 120 saatini trafikte kaybediyor
Çalışmada yer alan Ulaşım Uzmanı Dr. Fatih Gündoğan, İstanbul’da trafik nedeniyle yaşanan zaman kaybının kişi başına yılda yaklaşık 120 saate ulaştığını söyledi.
Türkiye’deki araç sayısındaki hızlı artışa da dikkati çeken Gündoğan, yaklaşık 10 yıl önce 20 milyon civarında olan araç sayısının 33 milyona yükseldiğini belirtti.
Türkiye’de 1000 kişiye yaklaşık 200 araç düştüğünü aktaran Gündoğan, bu sayının Avrupa’da 400, ABD’de ise 700 civarında olduğunu ifade etti. Gündoğan, Türkiye’nin Avrupa ortalamasına ulaşması halinde İstanbul’daki araç sayısının iki katına çıkabileceğine dikkat çekti.
İstanbul trafiğinin maliyeti 10 milyar dolar
Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdullah Demir, trafik sıkışıklığının ekonomik maliyetinin Türkiye genelinde 50-60 milyar dolar seviyesine ulaşabileceğini söyledi.
İstanbul için tahmin edilen maliyetin ise yaklaşık 10 milyar dolar olduğunu belirten Demir, bu faturanın yalnızca trafikte geçirilen süre ve yakıt tüketiminden oluşmadığını vurguladı.
Demir, sağlık sorunları, stres, verimlilik kaybı, çevresel etkiler ve lojistikte yaşanan gecikmelerin de ekonomik maliyeti artırdığını ifade etti.
Sürücü dikkatsizliği ilk sırada
Araştırmaya katılanların yüzde 55,5’i yaşadıkları bölgedeki en önemli trafik sorunları arasında sürücülerin dikkatsizliği, kasıtlı kural ihlalleri ve trafik bilinci eksikliğini gösterdi.
Yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark sorununu öne çıkaranların oranı ise yüzde 46,3 olarak kaydedildi.
Gündoğan, trafik kazalarının en önemli nedenlerinden birinin sürücü davranışları olduğunu belirtirken, yol ve trafik altyapısının da bu davranışlar üzerinde etkili olduğunu söyledi.
Trafik kazalarında günde 17 kişi hayatını kaybetti
Raporda trafik kazalarının yol açtığı kayıplara da yer verildi. Demir’in verdiği bilgiye göre, 2024 yılında Türkiye’de trafik kazalarında yaklaşık 6 bin 400 kişi yaşamını yitirdi. Bu rakam günlük ortalama 17,5 can kaybına karşılık geldi.
2025 yılında ise trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısı 6 bin 35’e geriledi. Demir, araçlardaki güvenlik sistemlerinin gelişmesi, acil servislerin daha hızlı müdahalesi ve denetimlerin çeşitlendirilmesinin düşüşte etkili olabileceğini söyledi. Buna karşın kaza sayısında istenilen azalmanın sağlanamadığını belirtti.
Motokuryelerde teslimat ve gelir baskısı
Araştırmada motokuryelerin çalışma koşulları da incelendi. Yüksek teslimat baskısı, çalışma şartları ile uygun park ve şerit düzenlemelerinin bulunmamasının motokuryelerin trafikte risk almasına yol açabildiği belirtildi.
Demir, motokuryelerin daha fazla gelir elde etmek amacıyla zaman zaman hız ve trafik kuralları konusunda risk alabildiğini, bunun da trafik güvenliği açısından önemli bir sorun oluşturduğunu ifade etti.
Dünya