Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK) tarafından suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadelede etkinliğin artırılmasına yönelik 2026-2030 dönemini kapsayan Strateji Belgesi 04.07.2026 tarihli ve 2026/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca geçtiğimiz ay kurulun internet sitesinde yayımladı. Söz konusu genelge 5 yılda bir güncellenen bir yol haritası aslında.
2026-2030 dönemini kapsayan Strateji Belgesi, 7 stratejik amaç başlığı altında aklama, terörizmin finansmanı, suç kaynaklı malvarlığına yönelik tedbirler, uluslararası işbirliği gibi önemli konularda mali istihbarat ve risk odaklı yaklaşımın yeni bir yol haritası niteliğini taşıyor.
MASAK mali istihbarat birimi
Strateji Belgesinde 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 231’nci maddesi kapsamında mali istihbarat birimi ve yükümlülük denetimi faaliyetlerinin MASAK tarafından yerine getirilmekte olduğu belirtiliyor. Bu kapsamda MASAK’ın; suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı suçları ve bu suçlarla bağlantılı suç gelirleri ile mücadelede alanında Türkiye’nin mali istihbarat birimi olarak faaliyet gösterdiğini söyleyebiliriz.
Ülkemizde aklama ve terörizmin finansmanı suçları ile mücadelede mali istihbarat birimi faaliyeti MASAK tarafından; mali boyutunu da içeren soruşturma süreçleri Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince doğrudan doğruya veya emrinde bulunan görevliler aracılığı ile Cumhuriyet Savcıları tarafından, kovuşturma faaliyeti ise İhtisas Mahkemeleri tarafından yürütülmektedir.
Şirketlerin ticaret sicili ve ortaklık yapısı analiz edilecek
Kamuya ait alınabilecek ilave verilerle ticaret sicilinde yer alan temel bilgiler bakımından ticaret sicili müdürlüklerince gerçekleştirilen kontroller geliştirilecek, pay defterinin elektronik ortamda tutulması zorunluluğunun kapsamı genişletilecek ve eski kayıtların elektronik ortama aktarılması sağlanacak.
Gerçek faydalanıcılık sicilindeki olası hatalı bildirimlerin tespiti amacıyla Gelir İdaresi Başkanlığı ve Ticaret Bakanlığı tarafından asgari olarak altı aylık periyotlarda ortaklaşa çalışmalar yürütülecek, gerçek faydalanıcılık sicili ile ticaret sicili arasında açıklanamayan bir uyumsuzluğun tespiti halinde bu veriler gerekli açıklamaları ihtiva edecek şekilde MASAK ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına bildirilecek ve mükellefin risk analiz çalışmalarına dâhil edilerek denetim programı kapsamına alınması sağlanacak.
Böylelikle bir yandan kayıt dışı para ve değer transferinin izi takip edilirken diğer yandan şirketlerin gerçek faydalanıcıları var ise bunların tespitine yönelik çalışmalar yapılacak. Gerçek faydalınıcı; tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri nihai olarak kontrolünde bulunduran ya da bunlar üzerinde nihai nüfuz sahibi olan gerçek kişi veya kişileri ifade etmektedir.
Çalışma grupları oluşturulacak
MASAK temsilcisinin koordinatörlüğünde, Adalet Bakanlığı, HSK, İçişleri Bakanlığı Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın uygun göreceği sayıda teknik uzmanlığa sahip temsilcilerden çalışma grupları oluşturulacak.
2026 yılında para transferlerinde işlem açıklamalarına yönelik yeni zorunlulukların devreye girmesi ve ardından Strateji Belgesi eylem planı doğrultusunda yapılacak çalışmalar Türkiye’nin uluslararası finansal standartlara uyum sürecine önemli katkılar sağlayacaktır.
Mahmut Bülent Yıldırım-Dünya
