Son günlerde art arda alınan kararlarla dikkat çeken Sermaye Piyasası Kurulu’nun gündeminde yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeler var. Sektör profesyonelleri, yeni yönetimle birlikte halka arzlarda bilanço ve değerleme kriterlerine yönelik sıkı denetimin artacağını belirtiyor. Sektör paydaşlarının görüşlerini ilettiği ve fon dünyasına ‘güvenlik şemsiyesi’ getirmesi beklenen yeni fon taslağında ise gözler SPK masasındaki nihai çalışmaya çevrildi.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığı görevine Mahmut Sütcü’nün atan­masının ardından, sermaye piya­salarında kurumsal yapılanma, mevzuat düzenlemeleri ve dene­tim trafiği hız kazandı.

Yeni yö­netimin göreve geldikten sonra aldığı kararlar piyasa aktörleri tarafından yakından takip edi­lirken, kulislerde özellikle halka arz süreçleri ve yatırım fonları­na ilişkin yapısal değişiklikler ön plana çıkıyor. Yeni başkanın Hazine ve Maliye Bakanlığı bün­yesindeki uzun yıllara dayanan mali denetim ve teftiş geçmişine dikkat çeken piyasa profesyonel­leri, maliye kökenli bir başkan döneminde halka arz edilecek şirketlerin mali tabloları, borç­luluk yapıları, halka arz gelirle­rinin kullanım yerleri ve değer­leme raporları üzerinde kuralcı ve tavizsiz bir denetim mekaniz­masının işletilmesini bekliyor. “Yeni dönemde cezalandırıcı de­ğil, eğitici ve koruyucu bir vizyon öne çıkacak gibi duruyor” diyen sektör temsilcileri, bu proaktif yaklaşımla spekülatif hareketle­rin önlenmesinin ve küçük yatı­rımcının korunmasının hedef­lendiği, yeni yönetimin piyasa­nın derinleşmesi ve büyümesine, finansal okuryazarlığın gelişme­sine öncelik vereceği belirtiliyor.

Fonlara “Güvenlik Şemsiyesi” düzenlemesinde gözler SPK’da

Sektörün uzun süredir gün­deminde olan ve fon dünyasına adeta bir “güvenlik şemsiyesi” getirmesi beklenen yeni fon dü­zenlemesinde kritik bir aşamaya geçildi. Geçtiğimiz mart ayında, aracı kurumlar ve sektör paydaş­ları taslağa ilişkin görüş ve öneri­lerini SPK’ya resmi olarak iletti. Edinilen bilgiyi göre, Kurul, sek­törden gelen bu geri bildirimler doğrultusunda taslak üzerinde­ki nihai çalışmalarını sürdürü­yor. SPK’daki teknik çalışmanın tamamlanmasının ardından dü­zenleme, yasallaşma süreci için Hazine ve Maliye Bakanlığı’na gönderilecek. Piyasa profesyo­nelleri ve aracı kurum yöneti­cileri, SPK masasında son şek­li verilen bu “güvenlik şemsiye­si” düzenlemesinden şu yapısal adımları bekliyor:

Suistimallerin önlenmesi ve şeffaflık: Özellikle serbest fonlar üzerinden piyasada olu­şabilecek gri alanların netleşti­rilmesi, fon portföylerinin içerik ve işlem şeffaflığının artırılması,

Yatırımcı koruması ve risk yönetimi: Fon yönetimlerinin iç kontrol mekanizmalarının sı­kılaştırılarak, tasarruf sahiple­rinin haklarının makro düzeyde koruma altına alınması,

Operasyonel verimlilik: Fon kurulum, onay ve ihraç sü­reçlerinin proaktif bir yönetim anlayışıyla dijitalleştirilmesi ve hızlandırılması,

Girişim Sermayesi odaklı büyüme: Girişim Sermayesi Ya­tırım Fonlarının (GSYF) operas­yonel süreçlerinin kolaylaştırı­larak kurumsal yatırımcı tabanı­nın genişletilmesi.

İşte SPK’nın yeni döneminde öne çıkan kritik düzenlemeler

* Fiili dolaşım oranına “Serbest Fon” ayarı: Yeni yönetimin attığı en stratejik adımlardan biri, fiili dolaşım oranı tanımının yeniden yapılması oldu. Bu düzenlemeyle, şirket patronlarının serbest ve özel fonlar aracılığıyla tuttukları hisseler de artık fiili dolaşım hesabı kapsamında değerlendirilmeyecek. Bu hamleyle, geçmişte bazı paylarda “sözde fiili dolaşım” üzerinden endeks etkisi yaratılmasının ve suni fiyat hareketlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

* Şirket ortaklarının satışlarına sıkı takip:

SPK, halka açık ortaklıkların haklarını korumak adına denetim mekanizmasını hızlandırdı. Bu kapsamda, yakın dönemde finansal darboğaz veya konkordato gibi kritik süreçlerden geçen bazı şirketlerin ortakları tarafından, bu süreçlerin hemen öncesinde gerçekleştirilen hisse satışları yakın markaja alındı. Kurul, “makul şüphe” gerekçesiyle mevzuata dayanarak, ilgili şirket ortakları ve yöneticileri hakkında geçici işlem yasağı gibi tedbir kararları uygulamaya başladı.

* Kurumsal yeniden yapılanma adımları: SPK bünyesinde operasyonel hızı ve karar alma süreçlerini optimize etmeyi amaçlayan kurumsal değişimler de dikkat çekti. Bu doğrultuda; Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi, Ortaklıklar Finansmanı Dairesi ve Aracılık Faaliyetleri Dairesi başkanlıkları ile bir başkan yardımcılığı seviyesinde görev değişimlerine gidilerek yerlerine vekaleten atamalar gerçekleştirildi. Sektör paydaşları, bu kurumsal yenilenmenin önümüzdeki dönemde mevzuat süreçlerine hız katmasını bekliyor.

* Usulsüzlüklere karşı ağır cezalar ve PYŞ denetimleri: Yeni dönemde piyasa dolandırıcılığı, yapay piyasa oluşturma çabaları ve bilgi suistimaline karşı yaptırımlar kararlılıkla sürdürülüyor. Haftalık bültenler aracılığıyla mevzuata aykırı hareket eden yatırımcılara idari para cezaları ile işlem yasakları getiriliyor. Ayrıca Portföy Yönetim Şirketleri (PYŞ) ve aracı kurumların faaliyetleri ile fon yönetim süreçleri de sıkı denetim kapsamına alındı.

Jülide Yiğittürk Gürdamar-Dünya