Zayıflama ilaçlarında dünyanın en büyük iki üreticisi arasındaki yarış yeniden kızışıyor. Son iki yılda Eli Lilly karşısında önemli ölçüde zemin kaybeden Novo Nordisk, ağızdan alınan Wegovy’nin güçlü başlangıcıyla yeniden oyuna dönmeye çalışıyor.
Danimarkalı şirketin hisselerindeki toparlanma, yatırımcıların en zor dönemin geride kalmış olabileceğine inanmaya başladığını gösteriyor. Ancak asıl sınav, yeni hapın yüksek talebinin kalıcı gelire dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.
100 milyar dolarlık pazarda Novo Nordisk yeniden oyunda
Novo Nordisk ile Eli Lilly’nin karşı karşıya geldiği obezite ilacı pazarının yalnızca ABD’de on yılın sonuna kadar 100 milyar doların üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.
Obezite oranlarının yüksekliği, sigorta kapsamının genişlemesi ve iğne yerine hap kullanmak isteyen hastaların artması, iki şirket için dev bir gelir alanı oluşturuyor.
Yarış artık yalnızca hangi ilacın daha fazla kilo verdirdiği üzerinden yürümüyor. Fiyat, kullanım kolaylığı, üretim kapasitesi, sigorta erişimi ve hastaların tedaviye devam etme oranı da pazar payını belirliyor.
Bu nedenle ağızdan alınan ürünler, milyonlarca kişinin enjeksiyon kullanmadan tedaviye ulaşmasını sağlayabilecek yeni bir büyüme alanı olarak görülüyor.
Novo Nordisk yatırımcıları 2025 boyunca art arda gelen kâr beklentisi indirimleri, yönetim değişiklikleri ve sert hisse kayıplarıyla karşılaştı.
ABD’de büyüyen fiyat baskısı ve Eli Lilly’nin hızla artan pazar payı, şirketin geleceğine yönelik güveni zayıflattı. Novo Nordisk yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 9 bin kişilik istihdam azaltımına da gitti.
Şirket hisseleri bu yıl mart ayında gördüğü dip seviyeden yaklaşık yüzde 35 yükseldi. Toparlanmanın merkezinde, ocak ayında ABD’de piyasaya sürülen ağızdan alınan Wegovy bulunuyor.
Yatırımcılar bu yükselişin kalıcı olup olmadığını anlamak için ilacın satış hacmini, fiyatını ve yeni hasta kazanma hızını izleyecek.
Son reçete verileri, ağızdan alınan Wegovy’ye yönelik talebin birçok analistin başlangıçta beklediğinden daha güçlü olduğunu gösteriyor.
İlacın hap biçiminde kullanılması, enjeksiyon istemeyen veya haftalık iğne tedavisine başlamakta tereddüt eden hastalar açısından önemli bir avantaj sağlıyor.
Novo Nordisk’in erken pazara çıkması da şirkete rakibi karşısında zaman kazandırdı. Wegovy hapı, Eli Lilly’nin daha sonra kullanıma sunduğu Foundayo karşısında reçete sayısındaki üstünlüğünü şimdilik koruyor.
Ancak reçete verileri bütün satış kanallarını aynı ölçüde kapsamıyor. Bu nedenle iki ürün arasındaki gerçek fark, şirketlerin açıklayacağı gelir ve hasta verileriyle daha net görülebilecek.
Eli Lilly liderliği koruyor, gözler 5 Ağustos bilançolarında
Hap pazarındaki güçlü başlangıca rağmen obezite ilaçları yarışının genel liderliği hâlâ Eli Lilly’de bulunuyor.
Şirketin Zepbound isimli zayıflama iğnesinin haftalık ABD reçeteleri, son aylarda Novo Nordisk’in enjeksiyon biçimindeki Wegovy ilacının iki katından fazla seviyede gerçekleşti.
Eli Lilly’nin diyabet ilacı Mounjaro ile zayıflama tedavisi Zepbound’dan elde ettiği hızlı büyüme, şirketin üretim kapasitesini ve pazarlama gücünü artırdı.
Bu tablo Novo Nordisk’in yalnızca hap pazarında başarılı olmasının yeterli olmayacağını gösteriyor. Şirketin enjeksiyon ürünlerindeki kaybı sınırlaması ve yeni tedavilerle ürün yelpazesini genişletmesi gerekiyor.
Novo Nordisk ve Eli Lilly, ikinci çeyrek sonuçlarını aynı gün açıklayacak. Böylece obezite ilacı yarışındaki iki rakibin performansı doğrudan karşılaştırılabilecek.
Novo Nordisk cephesinde ağızdan alınan Wegovy’nin satışları, şirketin yıllık beklentisinde değişiklik yapıp yapmayacağı ve ABD’deki fiyat baskısının boyutu izlenecek.
Bazı piyasa uzmanları, güçlü hap talebinin şirketin yıllık tahmininde sınırlı bir iyileştirme sağlayabileceğini değerlendiriyor. Bununla birlikte yatırımcıların temel beklentisi yeni bir kâr uyarısıyla karşılaşmamak.
Eli Lilly tarafında ise Zepbound ve Mounjaro satışlarının büyüme hızının korunup korunmadığı, üretim kapasitesinin talebe yetişip yetişmediği ve Foundayo’nun ilk performansı öne çıkacak.
Zayıflama ilaçlarına talep güçlü olsa da şirketlerin elde ettiği gelir yalnızca reçete sayısına bağlı değil.
ABD’de sigorta şirketleri, kamu sağlık programları ve eczane yöneticileri üreticilerden daha yüksek indirim talep ediyor. İnternet üzerinden doğrudan hastaya satış modellerinin yaygınlaşması da liste fiyatı ile şirketin kasasına giren gerçek tutar arasındaki farkı büyütüyor.
Novo Nordisk 2025 yılında artan fiyat baskısı nedeniyle finansal beklentisini birkaç kez aşağı çekmişti. Eli Lilly de pazar payını artırırken üretim yatırımları ve indirimlerin kâr marjına etkisini yönetmek zorunda.
Hapların üretimi enjeksiyonlara kıyasla daha kolay ölçeklenebilirse iki şirket daha fazla hastaya daha düşük maliyetle ulaşabilir. Bu ihtimal, yarışın fiyat cephesini daha da sertleştirebilir.
Rekabet mahkemeye taşındı, yeni ilaç hattı belirleyici olacak
İki şirket arasındaki mücadele ürün satışlarının ötesine geçti. Novo Nordisk, Eli Lilly’nin bazı reklamlarında ilaçların etkisini yanıltıcı biçimde karşılaştırdığını ileri sürerek ABD’de dava açtı.
Danimarkalı şirket, karşılaştırmalarda daha yüksek dozlu yeni Wegovy’nin dikkate alınmadığını savunuyor. Eli Lilly ise suçlamaları kabul etmiyor.
Davanın satışları doğrudan değiştirmesi beklenmese de Novo Nordisk’in rekabette daha saldırgan bir stratejiye geçtiğini gösteriyor.
Şirketin geçmiş dönemde daha savunmacı kalan iletişim yaklaşımını değiştirmesi, ABD pazarındaki algıyı ve doktor tercihlerini etkileme çabasının parçası olarak değerlendiriliyor.
Novo Nordisk’in geri dönüşünün kalıcı olması yalnızca Wegovy hapının başarısına bağlı değil.
Şirketin obezite ve diyabet dışındaki tedavilere açılma planı, yakın zamanda bir kalp hastalığı ilacının ileri aşama denemede hedefe ulaşamamasıyla darbe aldı.
Eli Lilly ise yeni nesil obezite ilaçları ve farklı doz seçenekleri üzerinde çalışarak mevcut üstünlüğünü korumaya hazırlanıyor.
İki şirketin uzun vadeli değerini, bugünkü ürünlerin satışından çok bir sonraki tedavi dalgasını kimin daha önce ve daha güçlü biçimde piyasaya çıkaracağı belirleyecek.
Novo Nordisk açısından ağızdan alınan Wegovy, iki yıllık kayıp döneminden çıkış için en güçlü fırsatı oluşturuyor.
Eli Lilly enjeksiyonlarda açık ara önde olsa da hap pazarında beklenenden yavaş bir başlangıç yapması rakibine zaman kazandırdı.
5 Ağustos’ta açıklanacak sonuçlar, Novo Nordisk’in gerçek bir toparlanmaya girip girmediğini ve Eli Lilly’nin yüksek büyüme hızını koruyup koruyamadığını gösterecek.
100 milyar doları aşması beklenen pazarda tek bir ürünün üstünlüğü yeterli olmayacak. Maliyet, üretim, fiyat ve kullanım kolaylığını aynı anda yönetebilen şirket yarışta kalıcı avantaj sağlayacak.
Murat Ali Oral-Dünya
