1 Yurtiçinde bulunan hangi varlıklar?

Kanunun yayım tarihi itiba­riyle sahip olunan ve yurtiçin­de bulunan: Para, Döviz, Altın, Menkul kıymet ve Diğer serma­ye piyasası araçları.

2 Kimler yararlanabilecekler?

Hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler (şirketler, vakıflar vb.) yararlanabilir. Defter tutan­lar, tutmayanlar ve hatta hiçbir mükellefiyet kaydı bulunma­yanlar kapsamdadır.

3 Mükellef olunması gerekirken olunmamışsa ne olacak?

Önce mükellefiyet tesis etti­rilmeli, varlık barışı başvurusu yapılmalı ve varlıklar bankaya yatırılmalıdır. Devam eden bir faaliyet yoksa işlemler tamam­landıktan sonra mükellefiyet terkin edilebilir. Bu konuda Ma­li İdarenin açıklama ce düzenle­me yapması gerekecek.

4 Ne zaman başvurulabilecek?

En geç 31.07.2027 tarihine kadar bildirimde bulunulması gerekmektedir.

5 Nereye ve nasıl başvurulacak?

Banka veya aracı kurumlara “bildirim” yapılır. Vergi dairele­rine beyan ve ödeme süreci ban­ka ce aracı kurumların sorumlu­luğundadır.

6 Ne bildirilecek?

Varlıkların bildirim tari­hindeki piyasa değeri (rayiç be­deli) esas alınır.

7 Mükellef kayıtları ve işletmeden çekme şartı

Bilanço esasına göre defter tutanlar pasifte özel bir fon he­sabı açarlar. Bu fon hesabı bil­dirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çeki­lemez; sadece ser­mayeye ilave edi­lebilir.

8 Ödenen vergi gider yazılabilir mi?

Hayır. Ödenen vergi hiçbir suret­le gider yazılamaz ve matrah tespitin­de indirim olarak kullanılamaz.

9 Başka vergiden mahsup mümkün mü?

Hayır. Ödenecek bu vergi baş­ka bir vergiden mahsup edile­meyecektir.

10 Vergi oranları ve taahhüt imkanı

Genel vergi oranı %5’tir. An­cak varlıkların belirli vadelerle, vadeli hesaplar, Devlet iç borç­lanma senetleri veya kira ser­tifikası hesaplarında tutulması taahhüt edilirse oranlar kade­meli olarak düşer:

En az 5 yıl: %0

En az 4 yıl: %1

En az 3 yıl: %2

En az 1 yıl: %4

Not: 01.01.2027’den sonra­ki bildirimlerde bu oranlara ya­rım puan ilave edilir. Süre uzatı­lır ve o dönemde yararlanılırsa 1 puan ilave edilir.

11 Vergi incelemesi koruması

Bildirilen varlıklar nedeniy­le vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz. Ancak kanun öncesi başlamış incelemeler için koru­ma sağlanmaz.

12 Vergi kalkanının kapsamı

Diğer nedenlerle başlayan in­celemelerde matrah farkı tes­pit edilirse, bu farkın bu madde kapsamında bildirilen varlık­lardan kaynaklandığının tespi­ti halinde mahsup imkanı doğar.

13 Varlıkların satışında zarar oluşursa

Bu varlıkların elden çıkarıl­masından doğan zararlar, vergi uygulamasında gider veya indi­rim olarak kabul edilmez.

14 İspat zorunluluğu

Koruma, ancak beyan­da bulunulan varlıkla matrah far­kı arasında ilişki kurulabildiği öl­çüde geçerlidir. Şartların yerine getirilmemesi, ispatlanamama­sı durumunda koruma hükümle­rinden yararlanılamaz. Geçmiş dönemlerde, benzer düzenleme kapsamında yararlanılan varlık barışı hükümlerine ilişkin olarak, incelemelerde tarhiyat ile varlık barışında beyan edilen varlık ara­sındaki ilişkinin varlığının ispatı mükelleflerden beklenmiş, yargı da bu yaklaşımı doğru bulmuştur.

Diğer bir ifade varlık barışı mutlak bir koruma sağlamaz. Be­yan edilen varlıkla inceleme sonu­cu bulunan matrah farkı arasında­ki illiyet bağı kurma ve ispat mü­kellefin yükümlülüğü olacaktır.

Kaynak: Dünya | Zeki GÜNDÜZ