Beyanname yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere önümüzdeki günlerde tebligat gönderilmeye başlanacak ve vergi cezası kesilecek. Tebligattan önce pişmanlıktan yararlananlar ise ceza ödemekten kurtulacaklar.
2025 yılında elde edilen ücretler için beyanname verme süresi 31 Mart’ta sona erdi. Kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat türlerinden gelir elde eden 2 milyon 558 bin mükellef beyanname verdi. Mükellefler 1 trilyon 458 milyar lira gelir beyan ederken, hesaplanan vergi tutarı 446 milyar lira oldu. Beyan edilen vergi matrahı geçen yıla göre yüzde 70, bir önceki yıla göre yüzde 265 oldu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, beyan yükümlülüğünü zamanında ve eksiksiz yerine getiren mükelleflere teşekkür ederken, 2025 yılı gelirlerini beyan etmeyen ya da eksik beyanda bulunan mükellefleri de pişmanlık hükümlerinden yararlanarak beyanname vermeleri uyarısında bulundu.
Ücretle çalışanlar normalde beyanname vermek zorunda değiller. Çünkü elde ettikleri ücret daha ceplerine girmeden, işverence ücretin vergisi kesilerek vergi dairesine yatırılır. Ancak bazı durumlarda beyanname verilmesi gerektiği halde vermeyenler vergi cezası ile karşılaşabiliyorlar.
Beyanname vermemek bazen bilgisizlikle, bazen ihmalle, bazen de bir şey olmaz düşüncesiyle oluyor. Geçmişte gerçekten de bir şey olmuyordu. Vergi denetim elemanları her vatandaşı denetlemeye yetişemediği için yapanın yanına kar kalıyordu. Ancak artık son yıllarda öyle değil. Vergi daireleri Sosyal Güvenlik Kurumu, bankalar ve sigorta şirketleri başta olmak üzere hemen her kurumdaki belge ve bilgilere ulaşabiliyor. Algoritmalar, bu verilerden yola çıkarak beyanname vermesi gereken mükellefleri her yıl bir öncekinden daha kolay tespit ediyor. Geriye sadece neden beyanname vermediğini izah etmesi için mükellefi vergi dairesine davet etmek kalıyor.
Peki mart ayında beyanname vermesi gereken beyaz ve mavi yakalı işçiler kimlerdi? Hemen onları hatırlatalım:
– 2025 yılında tek işverenden aldığı ücret geliri 4 milyon 300 bin TL’yi aşanlar
– Birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerden, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 330 bin TL’yi aşanlar
– Birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerden, birinci işverenden aldıkları ücret geliri dahil olmak üzere aldıkları ücretlerin toplamı 4 milyon 300 bin TL’yi aşanlar
– Ücretlerini yabancı bir ülkedeki işverenden doğrudan doğruya alanlar (İstisna kapsamında olanlar hariç)
– İstisnadan faydalanmayan yabancı elçilik ve konsolosluk memur ve hizmetlileri
– Ücretinden vergi kesintisi yapılmamış kişiler
GEÇEN YIL İŞ DEĞİŞTİRENLER DİKKAT!
Bu kişilerin mart ayında beyanname vermiş olması gerekiyordu. Beyanname vermesi gerektiğini bilmediği için en çok vergi cezası ile karşılaşanlar ise yıl içinde iş değiştirenler. Geçen yıl içinde iş değişikliği yapan ve birinci işverenden 330 bin lira üzeri, sonraki işverenlerden de 330 bin liranın üzerinde brüt ücret alanlar için bu yıl beyanname verme yükümlülüğü bulunuyor.
TEBLİGATTAN ÖNCE “PİŞMANIM” DİYENE CEZA YOK
Beyanname döneminin sona ermesinin ardından Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) denetim elemanları beyanname vermesi gerekip de vermeyenler veya eksik beyan edenleri araştırmaya başlayacak. Tespit edilen kişiler hem beyan etmeleri gereken ücret için hesaplanan vergiyi hem de bu vergi tutarı kadar vergi ziyaı cezasını ödemek zorunda olacaklar.
Ancak, köprüden önce son bir çıkış yolu bulunuyor. Vergi dairesince incelemeye başlanmadan ve tebligat yapılmadan önce kendiliğinden vergi dairesine pişmanlık başvurusunda bulunanlar, bir anlamda kendi kendini ihbar edenler sadece vergi ile gecikme faizi oranındaki pişmanlık zammını ödüyorlar. Vergi cezası ödemekten ise kurtuluyorlar. Pişmanlık zammı oranı şu an aylık yüzde 3,7 olarak uygulanıyor.
