Önerim; bizde otonom araç geliştiricilerinin yaya ve sürücü davranışlarını da araştırmasıdır. Elin yapay zekâsı burada çöker. Bizim yapay zekâyı, el değil, bu kültürün organik zekâları yazmalıdır
Bundan 133 yıl önce Benz ve Daimler; ilk otomobilleri üretmiş ve 4 tekerlekli uygarlık çağı başlamıştı. O sırada yeniliğe karşı olanlar; “atlar dururken kim bu aletleri kullanır ki?” diye söyleniyordu. Fakat Henry Ford, 1000 doların altında otomobil üretmeyi başarınca dünyada araba sevdası başlamış oldu.
Henry Ford; “pazarı dinleseydim daha hızlı atlar üretirdim” diyordu. Otomobil yollarda boy gösterince insanlar onlara “atsız araba” diyordu. Haklıydılar da… Binlerce yılın arabası hep atlarla olurdu ama şimdi atlar gitmişti. Bugün önce atlarından kurtulan araba, şimdi sürücüden kurtulma sürecinde…
OTONOM ARAÇLAR TRAFİK SORUNUNU ÇÖZER Mİ?
“Trafik kuralları kan ve gözyaşıyla yazılmıştır” derler… Doğrudur. Misal yol ayrım çizgileri, kızını kazada kaybetmiş bir babanın önerisiydi. Trafik ışıkları da artan araçların seyrüseferini düzenlemek için icat edildi. Sonra da evrensel hale gelen kuralları öğrendik, benimsedik, kullandık ya da ihlal ettik.
Ancak trafik kuralları her kültürde aynı mıdır? Misal bizim çakarlı çakallar emniyet şeridini ihlal eder, durur. Yapay zekâlı otonom araçlar bu durumda nasıl davranacak? Kırmızıda durmayan maganda, otonom aracının yapay zekâsına riayet edecek mi yoksa devreden çıkarıp gaza mı basacak?
İKİ SORU İKİ CEVAP / Otonom sürüşe dair…
Trafik magandası tarih olur mu?
Emniyet kemeri takmayınca araç sussun diye sahte aparat takan, hatalı şerit değiştiren, sinyal koluna eli gitmeyen, yayanın üstüne araç süren, yol vermeyen sürücüler oldukça trafik de olacaktır.
Otonom araca güvenebilir miyiz?
Bir yere kadar evet. Makine öğrenme teknolojileriyle giderek gelişecekler. Otonom araçlar trafik için umut olacak. Otonomun yapay zekâsı, sarhoş olmaz, stres yapmaz, haksız davranmaz; güvenebiliriz.
NOT
YAPAY ZEKÂLININ BAGAJINDA POMPALI YAN KOLTUĞUNDA LEVYE VARSA…
Düşünsenize; Norveç’te disiplini sürücü ve yaya davranışı için geliştirilmiş yapay zekâlı aracı İstanbul trafiğine soktunuz diyelim. Bagajında pompalı, yan koltukta levye ile dolaşan trafik magandalarının makas atmasını bilmiyorsa, ışığa aldırmayıp yola atlayan yayayı bilmiyorsa, kaza yapması kaçınılmaz.
OTONOM SÜRÜŞ SÖZLÜĞÜ
Otonom sürüş: Aracın kendi kendine yol alması ve belirlenen hedefe emniyetle varışı
Makine öğrenmesi: Otonom aracın yol boyu karşılaştığı durumlardan tecrübe kazanması
Dijital maganda: Tıpkı trafik magandası gibi, yapay zekâya kurnazlık ekleyebilen kişi
Trafik emniyeti: Otonom aracın hız, geçiş, saygı, güvenlik gibi kurallara tamamen uyabilmesi
Şeref OĞUZ-Ekonomim
