Bu sözcüğü çok sevdik, kolayca be­nimsedik. Bir sıfat olarak iş dünyasında ve günlük hayatta sıkça kullanır olduk. Ancak ortada bir kavram karmaşası var­dı. İşte bu nedenle, 2021 yılında başla­dığım Sürdürülebilir Yaşam Okulu Po­dcast serisinde konuklarıma ilk sorum hep şu oldu: Sizin sürdürülebilirlik ta­nımız nedir?

Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlük’te yalnızca “sürdürülebilir olma durumu” tanımıyla yer alan “sürdürüle­bilirlik” kavramının kapsamı yeterli de­ğildi. Çevresel, sosyal, ekonomik ve yö­netişimsel boyutları kapsayan ortak bir sürdürülebilirlik tanımına ihtiyaç vardı. Kamu, özel sektör, akademi ve toplumun aynı kavramdan söz etmesi gerekiyordu.

Bu ihtiyaçtan hareketle, İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye), Sabancı Üniversitesi ile bir­likte kapsamlı bir bilimsel çalışma yü­rüttü. Kavramın tarihsel gelişimi, ulusal ve uluslararası kullanımı ile günümüzde kazandığı anlam bilimsel araştırmayla incelendi. Bu değerli işbirliğiyle hazır­lanan yeni tanım Türk Dil Kurumu ta­rafından değerlendirildi. Ve ardından “sürdürülebilir” ve “sürdürülebilirlik” kelimelerinin yeni tanımları Güncel Türkçe Sözlük’te yerini aldı.

Sürdürülebilirlik kavramının güncel sözlük tanımı şöyle: “Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama imkânları­na zarar vermeden bugünün ihtiyaçları­nı karşılamayı içeren yaklaşım.” Sözlüğe ekonomi alanına yönelik bir tanım daha eklendi. Ekonomi terimi olarak sürdürü­lebilirlik ise “herhangi bir sistemin işle­yişi ve gelişimi çerçevesinde bugünün ih­tiyaçlarını karşılarken gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama imkânları­nı tehlikeye atmadan değer ve dayanıklı­lık yaratma gerekliliğini içeren toplum­sal, ekonomik, çevresel ve yönetişimsel sorumluluk ilkesi” olarak tanımlanıyor. “Sürdürülebilir” sıfatı ise “Aynı düzeyde veya biçimde devam ettirilebilen.” olarak tanımlanırken, ikinci bir anlam daha ek­lendi: “Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçla­rını karşılama imkânlarına zarar verme­den bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilen (sistem, yöntem, yaklaşım…)”

Sürdürülebilirliğin, günümüzü yan­sıtan bir tanıma kavuştuğunu söyleyen SKD Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Ediz Günsel, Türkiye'nin COP31 Dönem Başkanlığı'nı üstlendiği böylesine önem­li bir yılda bu gelişmenin çok değerli ol­duğunu belirtiyor. Sabancı Üniversite­si Öğretim Üyesi ve Kurumsal Yönetim Forumu Direktörü Ozan Duygulu ise “Her araştırmada ve her derste sürekli temas halinde olduğumuz bu kavramın kapsamını derinlemesine incelemek ve toplum yararına net bir tanıma dönüş­türmek bizim için çok anlamlı.” diyor.

Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Os­man Mert, ortak iletişim aracımız Türk­çemizde toplumsal bilgi birikimimizin paylaşma aracı olan kavramları doğru tanımlayarak iletişimin sağlıklı işleme­si için, sivil toplum kuruluşları ile iş bir­liğinin önemine değiniyor. TDK ve SKD Türkiye ortak çabasıyla gerçekleştirilen çalışmanın, terim birliğinin sağlanması ve doğru bilginin topluma aktarılmasın­da önemli bir örnek olduğunu söylüyor.

Sürdürülebilirlik tanımı için çok paydaşlı bilimsel çalışma

SKD Türkiye üyesi 185 şirketle, kav­rama yaklaşımlarına yönelik anket ya­pıldı. Şirketler sürdürülebilirliği; çev­re korumanın yanı sıra insan, ekonomi ve etik yönetim ilkeleriyle bütünleşik bir stratejik kavram olarak tanımladı. 2012-2025 dönemi ulusal ve uluslara­rası medya içerikleri, akademik yayın­lar, kamu politikaları, mevzuat metin­leri, sözlük karşılaştırmaları ve kurum­sal raporlar incelendi. Sonunda, Güncel Türkçe Sözlük’te hepimiz için aynı an­lama gelen ortak bir “sürdürülebilirlik” tanımımız oldu.

Dünya | Aslı DEDE