Tarımsal üretimde borçlanma büyüklüğünü ve ne anlama geldiğini/geleceğini izah etmeye çalıştım dün…
★★★
2025 yılında 1.2 trilyon liralık kredi kullanmış (borçlanmış) çiftçi…
Bu sayede ekebilmiş, gübreleyebilmiş, ilaçlayabilmiş, mazot alabilmiş, yemleyebilmiş, sürebilmiş… Don, kuraklık, sel, hastalık gibi sorunlarla (çabalayan) uğraşabilmiş…
★★★
Doğru ölçek/yatırım/metod ve çabası sayesinde kar edip, işini büyüten örnekler de var…
Faiz yükünü karşılayamayan da var, ürün alamayıp zarar edenler de…
★★★
En başta;
2025’te, tarımsal üretimde, 1.2 trilyon lirayı aşan kredi kullanımına şaşırmak ve bunun ciddi bir sorun olduğunu görmek gerekiyor…
Çünkü bu veri: Borçlanmadan üretim yapabilme gücünün kalmadığını anlatıyor…
Bu veri: Üretimde verimsizliğin büyüdüğü anlamını da
taşıyor…
★★★
Verimsizlik ve “dolayısıyla gelen yüksek borçlanma”, sadece tarımsal üretimde mi?
★★★
Daha genel bir veri: Ürettiğin “tükettiğin kadar” artmayınca, (gelirin giderini karşılayamayınca) örneğin bütçe açığı, yılın ilk ayında, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 54 artışla 215 milyar liraya yükseldi… Geçtiğimiz yıllarda da, “tükettiğimiz kadar” üretemediğimiz ve buna önlem almadığımız için bütçe açığı yüksekti…
★★★
Bu nedenlerle, borçlandık ve: Faiz harcamaları yüzde 180 artışla 456 milyar liraya geldi…
VELHASIL
Geçen sene ve ondan önceki senelerde olduğu gibi:
“Tükettiğimiz kadar” üretemediğimiz; gelirimiz ile giderimizi karşılayamadığımız ve buna önlem almadığımız için borçlanma ve faiz giderleri yükseldi…
Geçtiğimiz yıl, toplanan 100 liralık verginin 21 lirası faize ödendi…
2025’in Ocak ayında ise toplanan 100 liralık verginin 39 lirası faize gitti…
★★★
Daha da önemlisi… Faiz giderlerindeki re kor artış sayesinde, gele ceğimiz için yapmamız gereken yatırımlara ayrı lan/ayrılacak kaynak da geriledi…
Örnek mi? Eğitim hizmetleri için ayrılan/ayrılacak pay 20 liradan 19 liraya; Sağlık hizmetleri için ayrılan pay 13 liradan 12 lira ya indi…
Geçen yıl ocak ayında çiftçiye ödenen destek 2.4 milyarken, bu yıl aynı dönemde 1.6 milyar lira ödendi… Yani üretmeden tüketmenin, kazanmadan harcamanın, kısacası yeni borçlanmaların/faizin temeli güçlendi…
Ferit Barış PARLAK-Dünya
