Ramazan ayı yaklaşırken, “fitre” olarak geçen “fıtır sadakası”, Diyanet tarafından açıklanıyor. Müslümanların bayram namazına kadar vermeleri vacip sayılan bir ibadet türü olan fitre, Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından, “Konu ile ilgili hadisi şerifler, mevcut sosyoekonomik hayat şartları ve bir kişinin günlük gıda ihtiyacı göz önünde bulundurularak” şeklinde açıklanarak, 2026 yılı için 240 TL olarak belirlendi.
Fitre bedelinin nakit ödenmesi halinde, 200 TL'yi aşmasıyla birlikte en büyük banknot olan 200 TL artık yeterli gelmiyor.
Fitre, nakdi olarak verilebileceği gibi gıda olarak da verilebiliyor. Kurulun belirlediği meblağ, aynı zamanda günlük oruç fidyesi bedeli olarak da hesaplanıyor.
2015 yılından bu yana TÜİK’in gıda enflasyonu ile fitre bedelleri karşılaştırıldığında Diyanet’in TÜİK’in enflasyonunu geçtiği görülüyor.
Asgari ücret ya emekli maaşlarının da yine aynı dönemde fitre bedelleri karşısında değişimi dikkat çekiyor.
2015’ten bu yana fitre bedelleri nasıl değişti?
2015 yılında Diyanet’in belirlediği fitre yani bir kişinin bir günlük gıda ihtiyacı bedeli 11,50 TL olurken, 2016 yılında bu bedel yüzde 30 artışla 15 liraya çıkıyor. 2017’de 16 TL, 2018’de 19 TL, 2019’da da 23 TL oluyor. 2020 yılında fitrede yüzde 17 oranında artış olurken bedel de 27 TL oluyor. 2021’e gelindiğinde artış bedeli yüzde 4 ile son 10 yılın en düşük oranında ve 28 TL oluyor.
2022’de fitredeki artış hızlanıyor. Yüzde 43 ile 40 TL olan fitre bedeli, 2023’te yüzde 75 oranında artarak 70 TL oluyor. 2024’te yüzde 86 oranında fitre artışıyla bir günlük gıda bedeli 130 TL’ye ve 2025’te ise yüzde 38 ile 180 TL’ye çıkıyor. 2026’da da artış oranı yüzde 33 olurken, fitre bedeli 240 TL olarak belirlendi.
TÜİK’i aştı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) gıda harcama kalemi verilerine göre, Diyanet’in son yıllardaki fitre artışı daha yüksek oldu.
TÜİK’in harcama gruplarına göre endekslerinde gıda kaleminde artış 2015’ten 2026’ya yüzde 1599 olurken, Diyanet’in belirlediği fitre bedelindeki artış yüzde 1987 oranında oldu.
TÜİK endekslerine göre 2015’teki 11,50 TL olan fitre bedeli baz alındığında, gıda endeksi üzerinden yapılan hesapla 2026 yılında fitrenin 195 TL olması gerekiyor.
Emekli toparlıyor, asgari ücretli fitre karşısında eridi
En düşük emekli maaşı ve asgari ücretli birinin fitre verebileceği miktarlar da değişti.
2015 yılında 1.065 TL olan en düşük emekli maaşıyla 93 adet fitre ödenebilirken, 2026’da bu oran en düşük emekli maaşı 20 bin TL’ye çıkarsa 83 olacak. Mevcut haliyle kalsaydı en düşük emekli maaşı 18 bin 839 TL olacak ve bir emeklinin ödeyebileceği fitre sayısı 78 olacaktı.
Son 11 yılda emekli maaşı ile ödenebilen en düşük fitre oranı 2025’te 69 olmuştu.
Asgari ücretlide ise tablo değişiyor. Asgari ücretli birinin ödeyebileceği fitre sayısı en yüksek oranını 2024’te yakalıyor.
Asgari ücretle 2015 yılında 104 fitre ödenebiliyor. 2016-2020 aralığında bu sayı ortalamada çift hanede kalıyor. 2021’de yeniden 3 haneye çıkarak 101 oluyor. 2022’de asgari ücrete yapılan zam ile 106 fitre ödenebilirken, 2023’te yılın iki yarısındaki asgari ücretle 122 ve 2024’te zirveyi görerek 131 fitre ödenebiliyor. 2025 yılına gelindiğinde asgari ücretle ödenebilen fitre sayısı yeniden 123’e gerilerken, 2026’da da 117’ye geriliyor.
Ekmek karşılığı da toparlandı
İstanbul Fırıncılar Odası’nın ekmek kilosunda ilan ettiği verilere göre, 2015 yılında Diyanet’in belirlediği fitre ile 2,3 kilo ekmek alınabilirken, 2018 yılında en yüksek 3,68 kiloya kadar çıkıyor.
Fitre bedeli ile 2022 yılında 2,80 kilo ekmek alınabilirken, 2023’te yeniden 3,68, 2024’te 3,41 kilogram ekmek alınabiliyor. 2025 yılındaki fitre bedeli ise yeniden gerileyerek 2,88 kilo ekmeğe karşılık geliyor. 2026’da da yeniden toparlanarak Ağustos 2025’ten bu yana 75 TL olan ekmeğin kilogram fiyatıyla fitre bedeli 3,2 kilo ekmek karşılığında oluyor.
Özder Şeyda Uyanık-Ekonomim
